পথ দুৰ্ঘটনা ৰোধত সজাগতাৰ প্ৰয়োজন
প্ৰেম বৈষ্ণৱ,বিহালী, বিশ্বনাথ
পথ সুৰক্ষা বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু উদ্বেগজনক সামাজিক সমস্যা হিচাপে থিয় দিছে। দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা জনসংখ্যা, নগৰীকৰণ আৰু আধুনিক জীৱনশৈলীৰ বাবে পথত বাহনৰ সংখ্যা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ফলত প্ৰতিদিনে পথ দুৰ্ঘটনাৰ মাত্ৰাও ভয়ংকৰভাৱে বাঢ়ি আহিছে। পথ সুৰক্ষা মানে কেৱল যান-বাহনৰ নিয়ম মানি চলাৰ লগতে আমাৰ জীৱন ৰক্ষাৰ এক সচেতন আৰু দায়িত্বশীল প্ৰচেষ্টা। প্ৰতিটো দুৰ্ঘটনাৰ আঁৰত কোনোবা নহয় কোনোবা ব্যক্তিৰ অসাৱধানতা, অজ্ঞতা অথবা যান-বাহনৰ নিয়ম ভংগ কৰাৰ প্ৰৱণতা জড়িত হৈ থাকে। সেয়েহে, পথ সুৰক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আজিৰ সমাজত অপৰিহাৰ্য হৈ পৰিছে।
পথ দুৰ্ঘটনাৰ মূল কাৰণসমূহ বিশ্লেষণ কৰিলে কেইটামান দিশ অতি স্পষ্টভাৱে ধৰা পৰে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰধানকৈ চাব পাৰি চালকৰ অসাৱধানতা, নিচাযুক্ত অৱস্থাত বাহন চলোৱা, দ্ৰুত গতি, ম’বাইল ফোনৰ অপব্যৱহাৰ আৰু পথৰ দুৰৱস্থা। আমাৰ বহু চালকে ট্ৰেফিক সংকেত বা নিয়মসমূহক সামান্য বুলি গণ্য কৰি অৱহেলা কৰে। হেলমেট বা চিট বেল্টৰ ব্যৱহাৰক কেৱল আৰক্ষীৰ ভয়ত কৰা এক বাধ্যতামুলক কাম বুলি ভাবে। কিন্তু বাস্তৱত এই সুৰক্ষা কবচসমূহে দুৰ্ঘটনাৰ সময়ত মানুহৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। বিশেষকৈ আমাৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত দ্ৰুত গতিৰে বাইক চলোৱাৰ এক অস্বাস্থ্যকৰ প্ৰতিযোগিতা দেখা যায়, যিটো অতি বিপদজনক। এই ধৰণৰ মানসিকতাই কেৱল তেওঁলোকৰ জীৱনৰ বিপত্তি নমাই অনাৰ লগতে তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ ওপৰতো গভীৰ শোকৰ ছাঁ পেলায়।
যান-বাহন আইনসমূহ কেৱল কাগজত সীমাবদ্ধ নাৰাখি তাৰ কাৰ্যকৰী প্ৰয়োগ কৰাটো প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব। কিন্তু ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে সচেতন নাগৰিক হিচাপে আমাৰো নৈতিক দায়বদ্ধতা আছে। পথ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰিবলৈ বিদ্যালয় পৰ্যায়ৰ পৰাই ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক যান-বাহনৰ নিয়মসমূহৰ বিষয়ে বিস্তৃত শিক্ষা প্ৰদান কৰা উচিত। কেৱল পাঠ্যপুথিত সীমাবদ্ধ নাৰাখি ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ ওপৰত জোৰ দিব লাগে। লগতে পথৰ গুণমান উন্নত কৰা, সঠিক চিহ্নৰ ব্যৱস্থা কৰা আৰু ট্ৰেফিক আৰক্ষীৰ সক্ৰিয়তা বৃদ্ধি কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজন।
নিচাযুক্ত অৱস্থাত বাহন চলোৱা কাৰ্যটো হৈছে এক গৰিহণাযোগ্য অপৰাধমূলক প্ৰৱণতা। নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ সেৱনৰ ফলত চালকৰ দৃষ্টিশক্তি আৰু সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস কৰে, যাৰ পৰিণতিত দুৰ্ঘটনা হোৱাৰ সম্ভাৱনা বহুগুণে বৃদ্ধি পায়। আমি সকলোৱে বুজি পাব লাগে যে পথটো কেৱল আমাৰ ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰৰ বাবে নহয়, ই সকলোৰে বাবে। সেয়েহে আনৰ জীৱনৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰাটো এগৰাকী সচেতন চালকৰ প্ৰাথমিক কৰ্তব্য। পথৰ নিয়ম উলংঘা কৰাৰ ফলত যি ক্ষয়-ক্ষতি হয়, তাৰ পৰিমাণ আৰ্থিক দিশৰ লগতে মানুহৰ আৱেগিক দিশতো প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰা দেখা যায়। দুৰ্ঘটনাৰ ফলত হোৱা অকাল মৃত্যুৱে এটা পৰিয়ালৰ স্বপ্ন, আশা… ধূলিসাৎ কৰি পেলায়।
পথ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি অৱলম্বন কৰাটো অতি জৰুৰী। পথত থকা বিপজ্জনক ভাঁজসমূহ চিনাক্ত কৰি তাৰ মেৰামতি কৰা, ৰাতিৰ বাবে পৰ্যাপ্ত লাইটৰ ব্যৱস্থা কৰা আৰু পথৰ দাঁতিত থকা অৱৰোধসমূহ আঁৰ কৰাটো চৰকাৰৰ প্ৰাথমিক কাম। ইয়াৰ লগতে, লাইচেন্স চালক সকলৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ প্ৰদানৰ প্ৰক্ৰিয়াটো অধিক কঠোৰ কৰিব লাগে যাতে অযোগ্য চালকসকলে বাহন চলোৱাৰ অনুমতি নাপায়। প্ৰশিক্ষণৰ অভাৱত বহুতে নিয়মৰ গুৰুত্ব নুবুজে। গতিকে, মাজে মাজে চালকৰ বাবে নিয়মীয়াকৈ সজাগতা শিবিৰৰ আয়োজন কৰাটো বাঞ্ছনীয়।
প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ কৰি দুৰ্ঘটনাৰ হাৰ কমাব পাৰি। আধুনিক বাহনসমূহত থকা উন্নত ব্ৰেকিং চিষ্টেম, এয়াৰবেগ আৰু স্পীড কণ্ট্ৰল ডিভাইছে যাত্ৰীৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰে। কিন্তু প্ৰযুক্তিয়ে কেৱল সহায় কৰিব পাৰে, চলাই নিয়া মানুহজনৰ হাততহে আচল নিয়ন্ত্ৰণ থাকে। সেয়েহে, মানৱীয় সচেতনতা সৰ্বোপৰি। আমাৰ দেশৰ পথসমূহত প্রতিদিনে যিমানবোৰ দুৰ্ঘটনা ঘটে, তাৰ অধিকাংশ হৈছে মানৱীয় ভুলৰ বাবে। সঠিক দিশত বাহন নচলোৱা, অভাৰটেকিং কৰাৰ প্ৰৱণতা, ট্ৰেফিক পইণ্টত নিয়ম নমানি সোমাই যোৱা আদি কাৰণবোৰে পথ সুৰক্ষাত প্ৰত্যাহ্বান সৃষ্টি কৰে। বৰষুণৰ দিনত বা ধুমুহাৰ সময়ত পথৰ অৱস্থা সলনি হয়, তেতিয়া চালকে অধিক সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব লাগে।
পথ সুৰক্ষাৰ বাবে আমি প্ৰতিজনে নিজৰ আচৰণত পৰিৱৰ্তন আনিব লাগিব। কেৱল নিজৰ গন্তব্য স্থান পোৱাটোৱেই উদ্দেশ্য নহৈ, নিৰাপদে যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ কৰাটোৱেই প্ৰধান লক্ষ্য হোৱা উচিত। যিদিনা প্ৰতিজন চালকে নিজৰ আৰু আনৰ জীৱনক মূল্য দিবলৈ শিকিব, সেইদিনাই আমাৰ পথসমূহ সঁচাকৈয়ে সুৰক্ষিত হৈ উঠিব। এই বিশাল পৰিসৰৰ কামটোত কেৱল চৰকাৰী প্ৰচেষ্টা যথেষ্ট নহয়, ৰাইজৰ অংশগ্ৰহণ অপৰিহাৰ্য। আমি এক সুস্থ যাতায়ত ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ প্ৰতিজ্ঞাৱদ্ধ হ’ব লাগিব। ইয়াৰ যোগেদিয়ে আমি আমাৰ ভৱিষ্যৎ সুৰক্ষিত কৰিব পাৰিম।
পথ সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত কেৱল চালকৰ দায়িত্বই যথেষ্ট নহয়, পথচাৰীৰ সচেতনতাও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। বৰ্তমানৰ ব্যস্ত নগৰসমূহত ফুটপাথৰ অভাৱ অথবা ফুটপাথসমূহ বেদখল হোৱাৰ ফলত পথচাৰীসকলে মূল পথৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়িবলগীয়া হয়, যিটো অতি বিপদজনক। জেব্ৰা ক্ৰছিং ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰায়ে অনীহা প্ৰকাশ কৰা দেখা যায়। প্ৰত্যেক গৰাকী পথচাৰীয়ে যদি পথ পাৰ হওঁতে ট্ৰেফিক চিগনেল মানি চলে আৰু বিপৰীত দিশৰ পৰা অহা বাহনৰ গতিবেগৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখে, তেন্তে অনাকাংক্ষিত দুৰ্ঘটনাৰ পৰা বহুখিনি হাত সাৰিব পৰা যাব। ৰাতিৰ সময়ত পথৰ কাষত খোজ কাঢ়োতে উজ্জ্বল বৰণৰ কাপোৰ পৰিধান কৰাটোও এক সুৰক্ষাৰ কৌশল, যাতে চালকৰ দৃষ্টিত পথচাৰীগৰাকী সহজে পৰিব পাৰে।
যান-বাহনৰ যান্ত্ৰিক স্বাস্থ্যৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিয়াটো প্ৰতিজন গৰাকী চালকৰ বাবে অপৰিহাৰ্য। বহু সময়ত ব্ৰেকৰ বিজুতি, টায়াৰৰ অৱনতি বা হেডলাইটৰ সমস্যাৰ বাবেও দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হয়। সেয়েহে, বাহন এখন নিয়মিত ব্যৱধানত চাৰ্ভিচিং কৰোৱাটো চৰকাৰী নিয়মৰ উপৰি নিজৰ নিৰাপত্তাৰ খাতিৰতো আৱশ্যক। লগতে, দীঘলীয়া যাত্ৰাৰ সময়ত চালকৰ ক্লান্তি আৰু অনিদ্ৰাজনিত কাৰণত হোৱা দুৰ্ঘটনাসমূহৰ প্ৰতিও সতৰ্ক হ’ব লাগে। দীঘলীয়া পথত বাহন চলোৱাৰ সময়ত মাজতে বিৰতি লৈ জিৰণি লোৱাটো মানসিক আৰু শাৰীৰিক সুস্থতাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়। চালকৰ একাগ্ৰতা হ্ৰাস পালে দুৰ্ঘটনাৰ সম্ভাৱনা বাঢ়ি যায়, সেয়েহে যাত্ৰাৰ সময়ত উচ্চস্বৰত সংগীত শুনা বা ম’বাইলত কথা পতাৰ দৰে অভ্যাস সম্পূৰ্ণ পৰিহাৰ কৰিব লাগে।
প্ৰশাসনৰ তৰফৰপৰাও পথ সুৰক্ষাৰ বাবে কেতবোৰ কঠোৰ পদক্ষেপ লোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছে। যান-জঁট নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে আধুনিক চিচিটিভি কেমেৰা আৰু স্বয়ংক্ৰিয় চিগনেল ব্যৱস্থাৰ প্ৰসাৰ ঘটাব লাগে। যিসকলে যান-বাহন আইন উলংঘা কৰে, তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি বা জৰিমনাৰ ব্যৱস্থা থাকিব লাগে। অৱশ্যে কেৱল শাস্তি প্ৰদান কৰিলেই সমস্যা সমাধান নহ’ব। ইয়াৰ বাবে সমাজত এখন সচেতনতাৰ বাতাৱৰণ গঢ়ি তোলাটো মূল লক্ষ্য হ’ব লাগে। স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠনসমূহৰ জৰিয়তে বিভিন্ন সময়ত ‘পথ সুৰক্ষা সপ্তাহ’ পালন কৰা আৰু সাধাৰণ ৰাইজৰ মাজত লিফলেট বিতৰণ কৰা, পথৰ দাঁতিত সজাগতা মূলক হ’ৰ্ডিং লগোৱা আদি কামবোৰে যথেষ্ট ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।
অৰ্থনৈতিক দিশৰ পৰা চালে দেখা যায় যে পথ দুৰ্ঘটনাই দেশৰ জিডিপিৰ ওপৰত এক নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলায়। দুৰ্ঘটনাত আক্ৰান্ত হৈ বহু সংখ্যক লোকে অকালতে অংগ-প্ৰত্যংগ হেৰুৱায় বা কৰ্মক্ষমতা হেৰুৱাই পেলায়, যিয়ে পৰিয়ালৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনীতিতো গধুৰ বোজাৰ সৃষ্টি কৰে। সেয়েহে পথ সুৰক্ষা কেৱল এক ব্যক্তিগত সুৰক্ষা নহয়, ই দেশৰ সম্পদ সুৰক্ষিত কৰাৰ এক অংগীকাৰ। আমি যদি আমাৰ মানসিকতাত পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰোঁ আৰু আনৰ জীৱনৰ প্ৰতিও সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিব পাৰোঁ, তেন্তে আমাৰ পথসমূহ যাতায়তৰ বাবে অধিক নিৰাপদ হৈ পৰিব।
মহিলা চালক বা নতুনকৈ শিকি থকা চালকৰ ক্ষেত্ৰত অধিক ধৈৰ্যশীলতা প্ৰদৰ্শন কৰাটোও পথ শিষ্টাচাৰৰ এটা অংশ। উগ্ৰ মনোভাব লৈ বাহন চলোৱা বা ৰাস্তাত তৰ্ক কৰাৰ প্ৰৱণতাই দুৰ্ঘটনাৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰে। গতিকে, পথত যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত সকলোৱে পৰস্পৰৰ প্ৰতি সহযোগিতাৰ মনোভাৱ ৰাখিব লাগে। ব্যক্তিগত বাহনৰ পৰিৱৰ্তে সাৰ্বজনীন পৰিবহণৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰিলে পথৰ ওপৰত হেঁচা কমিব আৰু দুৰ্ঘটনাৰ সম্ভাৱনাও হ্ৰাস পাব। ইয়াৰ উপৰি, দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হোৱাৰ লগে লগে আহত ব্যক্তিক প্ৰাথমিক চিকিৎসা আগবঢ়োৱা আৰু ততাতৈয়াকৈ চিকিৎসালয়লৈ লৈ যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণ ৰাইজে আগভাগ ল’ব লাগে। “গ’ল্ডেন আৱাৰ” বা দুৰ্ঘটনাৰ প্ৰথম এক ঘণ্টাৰ গুৰুত্ব বুজি প্ৰতিজন নাগৰিকে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াব লাগে।
সামৰণিত এইটোৱেই ক’ব পাৰি যে প্ৰযুক্তিৰ দ্ৰুত উৎকৰ্ষৰ লগে লগে পথসমূহ অধিক আধুনিক হৈছে যদিও আমাৰ দায়িত্ববোধৰ পৰিসৰো বহল হৈছে। নিয়ম মানি চলাটো আধুনিক সমাজৰ এগৰাকী সভ্য নাগৰিকৰ প্ৰধান পৰিচয়। আমি প্ৰতিজ্ঞা ল’ব লাগে যে যিকোনো পৰিস্থিতিত আমি যান-বাহন আইন উলংঘা নকৰোঁ। সচেতনতা আৰু দায়বদ্ধতাই আমাৰ পৰিয়ালক দুখৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব আৰু সুন্দৰ সমাজ গঢ়াত অৰিহণা যোগাব। আমাৰ সৰু সাৱধানতাই হয়তো কোনোবা এটা মূল্যবান প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিব পাৰে, সেয়েহে আজিৰে পৰা পথ সুৰক্ষাক আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ কৰি লওঁ আহক। সুস্থ, সুৰক্ষিত আৰু শান্তিপূৰ্ণ যাতায়ত ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাই আমাৰ সকলোৰে একমাত্ৰ লক্ষ্য হোৱা উচিত।