গুগলৰ যুগত শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা: যন্ত্ৰই মানুহৰ স্থান ল’ব পাৰিবনে?
প্ৰেম বৈষ্ণৱ,বিহালী, বিশ্বনাথ
মানৱ সভ্যতাৰ বিকাশৰ যি পৰিক্ৰমা, তাত জ্ঞানৰ অৱদান সৰ্বোপৰি বুলি স্বীকাৰ কৰা হয়। অতীজৰে পৰা মানুহে নিজৰ অভিজ্ঞতা আৰু বুদ্ধিক কামত লগাই সমাজখনক এক সুন্দৰ ৰূপ দিবলৈ নিৰন্তৰ প্ৰচেষ্টা চলাই আহিছে। এই জ্ঞানৰ ধাৰাটোক এটা প্ৰজন্মৰ পৰা আনটো প্ৰজন্মলৈ বোৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষকৰ ভূমিকা অপৰিসীম। ভাৰতীয় পৰম্পৰাত শিক্ষকক ভগৱানৰ আসনত বহুওৱা হৈছে। গুৰু অবিহনে জ্ঞান আহৰণ কৰাটো পূৰ্বতে এক কল্পনাৰ দৰে আছিল। বৰ্তমান সময়ত আমি এক তীব্ৰ প্ৰযুক্তিগত বিপ্লৱৰ মাজেৰে গতি কৰিছোঁ। এতিয়া আমাৰ চাৰিওফালে যন্ত্ৰৰ জয়জয়কাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। যিকোনো বিষয়ৰ তথ্যৰ প্ৰয়োজন হ’লেই আমি এতিয়া গুগলৰ দৰে চাৰ্ছ ইঞ্জিনৰ আশ্ৰয় লওঁ। মোবাইল ফোনটোৰ এটা ক্লিকতে পৃথিৱীৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ জ্ঞান আমাৰ হাতৰ মুঠিত পোৱা যায়। এনে এক পৰিৱেশত বহুতৰে মনত প্ৰশ্নৰ উদয় হোৱাটো স্বাভাৱিক যে যন্ত্ৰৰ এই দপদপনিৰ যুগত এজন শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা আচলতে কিমান। যন্ত্ৰই মানুহৰ স্থান ল’ব পাৰিব নেকি, সেই প্ৰশ্নই এতিয়া আটাইতকৈ চৰ্চিত বিষয় হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। শিক্ষা বুলিলে যিহেতু অকল তথ্যৰ সংগ্ৰহ নুবুজায়, সেয়েহে ইয়াৰ গভীৰতা বিচাৰ কৰিবলৈ আমি অলপ পৃথকভাৱে চিন্তা কৰিবলৈ বাধ্য হৈছোঁ। শিক্ষা প্ৰকৃততে এক নিৰৱচ্ছিন্ন প্ৰক্ৰিয়া পৰিগণিত হৈছে, যিয়ে ব্যক্তিৰ চৰিত্ৰ গঠনত সহায় কৰে। গুগলৰ ওচৰত তথ্যৰ অভাৱ বিৰাজ নকৰে, কিন্তু সেই তথ্যক সঠিক সময়ত সঠিক কামত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ যি বিবেকৰ প্ৰয়োজন, সেই বিবেক গঢ়ি তোলাৰ ক্ষমতা গুগলৰ অন্তৰ্ভুক্ত নপৰে। কোনো এটা যন্ত্ৰই মানুহৰ হৃদয়ৰ আৱেগ আৰু উষ্ণতা কেতিয়াও স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰে। শ্ৰেণীকোঠাৰ সেই জীৱন্ত পৰিৱেশ, য’ত এজন শিক্ষকে ছাত্ৰৰ চকুলৈ চাই তেওঁৰ মনৰ অৱস্থা বুজিব পাৰে, তাক কোনো এলগৰিদমে বুজি পোৱাটো অসম্ভৱ।
তথ্যৰ মেৰপাকত আৱদ্ধ থকা আজিৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক জ্ঞানৰ প্ৰকৃত পোহৰ দেখুৱাবলৈ এজন পথপ্ৰদৰ্শকৰ আৱশ্যকতা পূৰ্বতকৈ বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে। সমাজৰ বৌদ্ধিক আৰু মানসিক উৎকৰ্ষ সাধনৰ বাবে যি মানৱীয় দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰয়োজন, সেয়া মাত্ৰ শিক্ষকৰ সান্নিধ্যতহে সম্ভৱ হৈ উঠে। পৃথিৱীত যিমানেই উচ্চ প্ৰযুক্তিৰ সৃষ্টি নহওক কিয়, এজন শিক্ষকৰ স্থান সমাজত সদায় এক অনন্য উচ্চতাত থাকিব। যন্ত্ৰই আমাৰ কামবোৰ দ্ৰুত কৰিব পাৰে, কিন্তু আমাক এজন ভাল মানুহ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ বাবে যি অনুপ্ৰেৰণাৰ প্ৰয়োজন, সেয়া মাত্ৰ এজন শিক্ষকেহে দিব পাৰে। গতিকে এই যান্ত্ৰিকতাৰ ভিৰত শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা ম্লান পৰা বুলি ভবাটো এক ভুল ধাৰণা। তাৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰযুক্তিৰ এই যুগত শিক্ষকৰ দায়িত্ব আৰু কৰ্তব্যৰ পৰিসৰ বহু পৰিমাণে বিস্তৃত হৈছে। পূৰ্বৰ দৰে এতিয়া শিক্ষক মানে অকল পাঠ্যপুথিৰ জ্ঞান বিতৰণ কৰা ব্যক্তি বুজা নাযায়; এতিয়া তেওঁ এগৰাকী বিশ্বজনীন মেন্টৰ বা পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপেহে নিজকে গঢ়ি তুলিব লাগিব। শিক্ষাৰ উদ্দেশ্য হ’ল মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত গুণবোৰৰ বিকাশ ঘটোৱা। যন্ত্ৰই কেতিয়াও এজন শিশুৰ মনৰ মাজত সোমাই তাৰ স্বপ্নবোৰক ৰঙীন কৰিব নোৱাৰে। শিক্ষকৰ এটা মৰমৰ পৰশ বা এষাৰ প্ৰশংসাই ছাত্ৰ এজনৰ জীৱনৰ গতিপথ সলাই দিব পাৰে। যন্ত্ৰই যিমান নিখুঁতভাৱে কাম নকৰক কিয়, তাত জীৱনৰ স্পন্দন বিচাৰি পোৱা নাযায়। শিক্ষকৰ সেই উমাল উপস্থিতি অবিহনে শ্ৰেণীকোঠা এটা মাত্ৰ চাৰিবেৰৰ এটা ঘৰ হৈ ৰয়। মানৱীয় অনুভূতিৰ আদান-প্ৰদানেই শিক্ষাৰ মূল আধাৰ। যেতিয়া এজন শিক্ষকে ছাত্ৰ এজনক জীৱনৰ কঠিন পৰিস্থিতিৰ মুখামুখি হ’বলৈ শিকায়, তেতিয়া তেওঁ অকল তথ্য নিদিয়ে, তেওঁ দিয়ে সাহস। এই সাহস আৰু অনুপ্ৰেৰণা গুগলৰ কোনো চাৰ্ছ ৰিজাল্টত বিচাৰি পোৱাটো অসম্ভৱ। সেয়েহে যান্ত্ৰিকতাৰ এই ধামখুমীয়াত শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা ম্লান হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে অধিক প্ৰকট হৈ পৰিছে।
যান্ত্ৰিকতাৰ এই ধাৱমান যুগত মানৱীয় প্ৰমূল্যসমূহৰ সুৰক্ষা আৰু চৰ্চাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আকাশলংঘী হৈ পৰিছে। যন্ত্ৰৰ ওচৰত বুদ্ধি আছে, কিন্তু হৃদয়ৰ নিৰ্মল আৱেগবোৰৰ অভাৱ বিৰাজ কৰে। এজন ছাত্ৰই যেতিয়া জীৱনৰ কঠিন পৰীক্ষাত ব্যৰ্থ হৈ ভাঙি পৰে, তেতিয়া এটা ছফ্টৱেৰে তেওঁক কিমান দূৰলৈ সমৰ্থন আগবঢ়াব পাৰিব, সেইটো বিচাৰ্যৰ বিষয়। শিক্ষা অকল আখৰ চিনা বা তথ্য আহৰণ কৰাৰ নাম বুজা নাযায়; ই এক গভীৰ মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক উত্তৰণৰ পথ। শ্ৰেণীকোঠাত এজন শিক্ষকে ছাত্ৰজনৰ চকুলৈ চাই তেওঁৰ মনৰ নিগূঢ় বেদনাটো বুজিব পাৰে। এই অনুভূতিশীলতাই এজন শিশুক সমাজৰ এজন দায়িত্বশীল নাগৰিক হিচাপে গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে। গুগলৰ পৰা পোৱা তথ্যই এজন ব্যক্তিক জ্ঞানী কৰিব পাৰে, কিন্তু সেই জ্ঞানে যেতিয়ালৈকে মানৱতাৰ স্পৰ্শ লাভ নকৰে, তেতিয়ালৈকে ই সমাজৰ বাবে হিতকাৰী হ’ব নোৱাৰে। শিক্ষকৰ সান্নিধ্যত ছাত্ৰই যি নৈতিক শিক্ষা লাভ কৰে, সেই শিক্ষাই তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ ভেটি নিৰ্মাণ কৰে। সমাজত যিমানবোৰ মহান কাৰ্য সম্পন্ন হৈছে, সেই সকলোবোৰৰ অন্তৰালত এজন আদৰ্শ শিক্ষকৰ প্ৰেৰণা লুকাই থাকে।
যন্ত্ৰই আমাৰ জীৱনটোক দ্ৰুতগামী কৰি তুলিছে সঁচা, কিন্তু ই আমাৰ জীৱনৰ পৰা পৰম্পৰাগত গুৰু-শিষ্যৰ পবিত্ৰ সম্পৰ্কটো কাঢ়ি নিব নোৱাৰে। এজন শিক্ষকে ছাত্ৰক অকল পাঠ্যপুথিৰ পাঠ নিশিকায়; তেওঁ শিকায় জীৱন জীয়াই থকাৰ কলা। তেওঁ শিকায় কেনেকৈ আনক সন্মান কৰিব লাগে আৰু কেনেকৈ সমাজৰ কুসংস্কাৰবোৰৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগে। যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পৃথিৱীখনত এই আৱেগিক সংযোগৰ অভাৱে মানুহক যান্ত্ৰিক কৰি তুলিব পাৰে। শিক্ষকৰ এটা সৰু উৎসাহজনক বাক্যই এজন বিফল ছাত্ৰৰ মনত নতুন আশাৰ সঞ্চাৰ কৰে। এই ঐশ্বৰিক শক্তিটো কোনো কাৰিকৰী উন্নয়নে লৰচৰ কৰিব নোৱাৰে। ছাত্ৰৰ বৌদ্ধিক বিকাশৰ লগতে মানসিক স্বাস্থ্যৰ সুৰক্ষাৰ বাবেও শিক্ষকৰ উপস্থিতি অপৰিহাৰ্য। বৰ্তমানৰ প্ৰতিযোগিতামূলক সময়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল তীব্ৰ মানসিক চাপৰ মাজত থাকে। এনে সময়ত এজন শিক্ষকে তেওঁলোকৰ বাবে এগৰাকী বন্ধুৰ দৰে থিয় দিয়ে। যন্ত্ৰই আমাক মাত্ৰ লক্ষ্যৰ ফালে আগুৱাই লৈ যায়, কিন্তু সেই যাত্ৰাটো কেনেকৈ অৰ্থপূৰ্ণ কৰিব পাৰি, সেই কথা অকল শিক্ষকেহে ক’ব পাৰে। শিক্ষা ব্যৱস্থাত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰসাৰে যি পৰিৱৰ্তন আনিছে, তাক আমি ধনাত্মকভাৱে গ্ৰহণ কৰিব লাগে। কিন্তু একে সময়তে আমি এইটোও মনত ৰখা উচিত যে প্ৰযুক্তি সদায় মানুহৰ হাতৰ এটা সঁজুলি হৈয়েই থকাটো মঙ্গলজনক। যন্ত্ৰই আমাক যিবোৰ তথ্য দিয়ে, সেইবোৰৰ সত্যতা বিচাৰ কৰিবলৈ আমাক এজন বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োজন হয়। ইণ্টাৰনেটৰ বিশাল পৃথিৱীত যিদৰে সুশিক্ষা পোৱা যায়, তেনেদৰে অপশিক্ষাৰো প্ৰচুৰ থল থাকে। এগৰাকী সচেতন শিক্ষকে ছাত্ৰক এইটো শিকাব লাগে যে তেওঁলোকে কি গ্ৰহণ কৰিব আৰু কি বৰ্জন কৰিব। এই বিচাৰ ক্ষমতা গঢ়ি তোলাৰ দায়িত্ব শিক্ষকৰ কান্ধত অৰ্পিত হৈছে। যন্ত্ৰই আমাক উত্তৰ দিব পাৰে, কিন্তু সেই উত্তৰটো জীৱনৰ বাবে সঠিক নে ভুল, সেই সিদ্ধান্ত লোৱাৰ বাবে যি বিবেকৰ প্ৰয়োজন, সেই বিবেক শিক্ষকেহে জগাই তোলে।
তথ্যৰ বিস্ফোৰণে আধুনিক সমাজখনক এক নতুন গতিপথৰ পৰিৱৰ্তন পথ সুগম কৰিছে। এতিয়া জ্ঞান অকল পুথিভঁৰালৰ কিতাপৰ মাজত আবদ্ধ হৈ থকা নাথাকে। ইণ্টাৰনেটৰ বাবে এতিয়া যিকোনো ব্যক্তিৰ বাবে বিশ্বৰ শ্ৰেষ্ঠ তথ্যসমূহ সহজলভ্য হৈ পৰিছে। এনে এক সন্ধিক্ষণত শিক্ষকৰ ভূমিকাৰ এক ব্যাপক পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। পূৰ্বতে শিক্ষক আছিল তথ্যৰ একমাত্ৰ উৎস, কিন্তু এতিয়া তেওঁ সেই তথ্যসমূহৰ বিচাৰক হিচাপে কাম কৰিব লগা হৈছে। ইণ্টাৰনেটত বিৰাজমান তথ্যৰ পাহাৰৰ মাজত কোনটো সত্য আৰু কোনটো ভ্ৰান্ত, সেইটো নিৰ্ণয় কৰাটো আজিৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান। ইয়াতেই শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা অধিক প্ৰকট হয়। তেওঁলোকে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক এইটো শিকাব লাগে কেনেকৈ তথ্যসমূহক বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি আৰু কেনেকৈ ভুৱা তথ্যৰ পৰা নিজকে বচাই ৰাখিব পাৰি। বৰ্তমান সময়ত গুগলত বিচাৰিলে যিকোনো সমস্যাৰ হাজাৰটা সমাধান ওলায়। কিন্তু সেই সমাধানবোৰৰ মাজৰ পৰা সঠিকটো বাছি উলিওৱাৰ বাবে যি যুক্তিনিষ্ঠ চিন্তাৰ প্ৰয়োজন, সেই চিন্তা গঢ়ি তোলাৰ দায়িত্ব শিক্ষকৰ। শিক্ষকে ছাত্ৰক প্ৰশ্ন কৰিবলৈ শিকাব লাগে। যন্ত্ৰই আমাক দিয়া উত্তৰটোক চকু মুদি বিশ্বাস কৰাৰ বিপৰীতে তাক যুক্তিৰ তুলাচনীত জুখি চোৱাৰ মানসিকতা গঢ়ি তোলাটোৱেই হ’ল আধুনিক শিক্ষাৰ মূল লক্ষ্য। সমাজৰ উত্তৰণৰ বাবে আমাক এতিয়া অকল অনুগমনকাৰী মানুহ নালাগে, আমাক লাগে নতুন চিন্তাৰ জন্ম দিব পৰা ব্যক্তি। এই নতুন চিন্তাৰ বীজ সিঁচিব পাৰে অকল শিক্ষকেহে। যন্ত্ৰই পূৰ্বৰ পৰা চলি থকা তথ্যসমূহক বিশ্লেষণ কৰিব পাৰে, কিন্তু ই কোনো নতুন সৃষ্টিশীল চিন্তাৰ জন্ম দিব নোৱাৰে। মানুহৰ মগজুৰ যি স্বাভাৱিক উদ্ভাৱনী শক্তি, তাক শিক্ষকৰ অনুপ্ৰেৰণাইহে বিকশিত কৰে। আজিৰ যুগত শিক্ষক হ’ব লাগে এজন সহযোগী বা মেণ্টৰ। তেওঁ ছাত্ৰৰ লগত খোজত খোজ মিলাই আগুৱাই যাব লাগে যাতে ছাত্ৰজনে নিজৰ ভিতৰত থকা সম্ভাৱনাবোৰ বিচাৰি পায়।
শিক্ষাৰ উদ্দেশ্য অকল ডিগ্ৰী লাভ কৰা বুজা নাযায়। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল এজন ব্যক্তিক পূৰ্ণাংগ মানুহ হিচাপে গঢ়ি তোলা। গুগলৰ ওচৰত পৃথিৱীৰ সকলো ভাষাৰ ব্যাকৰণ আছে, কিন্তু ই কেতিয়াও কোনো এজন ব্যক্তিক এজন ভাল বক্তা বা এজন অনুভূতিশীল কবি হিচাপে গঢ়িব নোৱাৰে। এই কামৰ বাবে লাগে মানৱীয় সান্নিধ্য। সমাজৰ ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যৰ প্ৰতি থকা শ্ৰদ্ধা শিক্ষকেহে ছাত্ৰৰ মনত সঞ্চাৰ কৰিব পাৰে। যন্ত্ৰৰ কোনো দেশ বা জাতি নাথাকে, কিন্তু এজন শিক্ষকৰ জৰিয়তে ছাত্ৰই নিজৰ শিপাক চিনি পায়। আজিৰ ডিজিটেল যুগত আমাৰ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্ম যান্ত্ৰিকতাৰ গ্ৰাসত পৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাইছে। তেওঁলোকৰ মাজত সামাজিক দায়বদ্ধতা আৰু নৈতিকতাৰ অভাৱ দেখা গৈছে। এই ভয়াৱহ পৰিস্থিতিৰ পৰা সমাজখনক বচাব পাৰে শিক্ষকসকলেহে। তেওঁলোকে ছাত্ৰক শিকাব লাগে যে প্ৰযুক্তিক কেনেকৈ জনকল্যাণৰ কামত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। যন্ত্ৰই আমাক অকল নিজৰ বাবে ভাবিবলৈ শিকাব পাৰে, কিন্তু শিক্ষকেহে শিকায় কেনেকৈ আনৰ বাবে ত্যাগ কৰিব লাগে। এই পৰমাৰ্থিক শিক্ষাই সমাজখনক একত্ৰিত কৰি ৰাখে। গুগলত আমি পৃথিৱীৰ ডাঙৰ ডাঙৰ দৰ্শনবোৰ পঢ়িব পাৰোঁ, কিন্তু সেই দৰ্শনক নিজৰ জীৱনত প্ৰয়োগ কৰিবলৈ আমাক এজন পথপ্ৰদৰ্শকৰ প্ৰয়োজন হয়। শিক্ষকৰ জীৱনশৈলী আৰু তেওঁৰ আদৰ্শই ছাত্ৰৰ মনত এক গভীৰ চাপ পেলায়। যন্ত্ৰই আমাক ক্ষন্তেকীয়া সুখ দিব পাৰে, কিন্তু স্থায়ী শান্তি আৰু আত্মিক সন্তুষ্টিৰ বাবে শিক্ষকৰ নিৰ্দেশনা অতি আৱশ্যক। সেয়েহে যিমানেই ডিজিটেল মাধ্যমৰ উন্নতি নহওক কিয়, শিক্ষকৰ অবিহনে শিক্ষা ব্যৱস্থা এক পংগু অৱস্থালৈ পৰ্যবসিত হোৱাটো নিশ্চিত। আমি এইটো বুজিব লাগিব যে যন্ত্ৰই আমাৰ শৰীৰৰ কামবোৰ সহজ কৰিছে, কিন্তু আমাৰ আত্মাৰ ক্ষুধা নিবাৰণ কৰিব পৰা নাই। সেই ক্ষুধা নিবাৰণৰ পথ মাত্ৰ শিক্ষা আৰু শিক্ষকৰ জৰিয়তেহে সম্ভৱ।
উপসংহাৰ হিচাপে আমি এইটো দকৈ উপলব্ধি কৰিব পাৰোঁ যে যন্ত্ৰ আৰু মানুহৰ মাজত কোনো প্ৰতিযোগিতা হোৱাটো উচিত নহয়। তাৰ পৰিৱৰ্তে যন্ত্ৰক মানুহৰ সহায়কাৰী হিচাপেহে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত। শিক্ষকৰ স্থান সমাজত সদায় অনন্য আছিল আৰু ভৱিষ্যতেও থাকিব। গুগল বা ইণ্টাৰনেটে আমাক যিমান তথ্য নিদিয়ক কিয়, এজন শিক্ষকৰ উমাল মৰম আৰু শাসনৰ কোনো বিকল্প ওলাব নোৱাৰে। সমাজৰ মেৰুদণ্ড হিচাপে শিক্ষকসকলে যি দায়িত্ব পালন কৰি আহিছে, তাক কোনো যন্ত্ৰই কেতিয়াও নিখুঁতভাৱে কৰিব নোৱাৰে। এজন শিক্ষকে ছাত্ৰৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্মাণ কৰোঁতে অকল জ্ঞান বিতৰণ নকৰে, তেওঁ নিজৰ অনুভৱ আৰু সংগ্ৰামী জীৱনৰ অভিজ্ঞতাও প্ৰদান কৰে। এই অভিজ্ঞতাৰ বিনিময় মূল্য গুগলৰ কোনো ডাটাবেছত পোৱা নাযায়। শিক্ষাৰ প্ৰকৃত লক্ষ্য হ’ল অজ্ঞানতাৰ অন্ধকাৰ দূৰ কৰি পোহৰৰ দিশে আগুৱাই যোৱা। এই পোহৰ শিক্ষকেই জ্বলায়। যন্ত্ৰই আমাক পথ দেখুৱাব পাৰে, কিন্তু সেই পথেৰে খোজ দিয়াৰ সাহস যোগাব নোৱাৰে। এজন আদৰ্শ শিক্ষকে ছাত্ৰৰ মনৰ পৰা ভয় আৰু সংশয় দূৰ কৰে। তেওঁ ছাত্ৰক শিকায় কেনেকৈ আত্মবিশ্বাসেৰে পৃথিৱীৰ সন্মুখত থিয় হ’ব পাৰি। যন্ত্ৰৰ হাতত আমাৰ জীৱনটো তুলি দি আমি কেতিয়াও সুখী হ’ব নোৱাৰোঁ। আমাক লাগে মানৱীয় মৰম আৰু বিশ্বাস। এই বিশ্বাসৰ এনাজৰীডাল শিক্ষক আৰু ছাত্ৰৰ মাজতহে দৃঢ় হৈ থাকে। সমাজৰ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মক সঠিক দিশত পৰিচালিত কৰিবলৈ হ’লে আমি শিক্ষকসকলক উপযুক্ত মৰ্যাদা দিবই লাগিব। যি সমাজত শিক্ষকৰ সন্মান অন্তৰ্ভুক্ত নপৰে, সেই সমাজৰ বৌদ্ধিক পতন অৱধাৰিত।
আধুনিক প্ৰযুক্তিক আমি শত্ৰু হিচাপে গণ্য নকৰি শিক্ষকৰ বন্ধু হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব লাগে। এজন শিক্ষকে যদি প্ৰযুক্তিৰ সহায় লয়, তেন্তে তেওঁৰ শিক্ষা দানৰ পদ্ধতি অধিক ফলপ্ৰসূ হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে যেতিয়া এটা কঠিন বিষয় ছবি বা এনিমেচনৰ জৰিয়তে বুজি পায়, তেতিয়া তেওঁলোকৰ জ্ঞান অধিক স্থায়ী হয়। কিন্তু সেই ছবিখনৰ অন্তৰালত থকা বিজ্ঞানটো বুজাই দিবলৈ এজন শিক্ষকৰ সদায় প্ৰয়োজন হ’ব। যন্ত্ৰই আমাক দ্ৰুত কৰিব পাৰে, কিন্তু আমাক মহান কৰিব নোৱাৰে। মহানতা আহে হৃদয়ৰ উদাৰতাৰ পৰা, যিটো মাত্ৰ শিক্ষকৰ শিক্ষাইহে দিব পাৰে। বৰ্তমান সময়ত বিশ্বায়নৰ প্ৰভাৱত আমাৰ পুৰণি মূল্যবোধবোৰ হেৰাই যোৱাৰ উপক্ৰম হৈছে। এনে সময়ত শিক্ষকৰ দায়িত্ব আৰু বাঢ়ি গৈছে। তেওঁলোকে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শিকাব লাগে কেনেকৈ আধুনিকতাৰ মাজতো নিজৰ মানৱীয় গুণবোৰ ধৰি ৰাখিব পাৰি। যন্ত্ৰই আমাক অকল এজন ভাল উপভোক্তা হিচাপে গঢ়িব বিচাৰে, কিন্তু শিক্ষকে আমাক এজন ভাল মানুহ হিচাপে গঢ়িব বিচাৰে। এই দুয়োজনৰ মাজত বিৰাট পাৰ্থক্য বিৰাজ কৰে। গুগলৰ যুগত শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা ম্লান হোৱা বুলি কোৱাটো এক ডাঙৰ ভুল হ’ব। বৰঞ্চ যন্ত্ৰৰ দপদপনিৰ মাজত শিক্ষকৰ আধ্যাত্মিক আৰু নৈতিক নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োজনীয়তাহে অধিক বৃদ্ধি পাইছে। আমি যিমানেই উন্নতিৰ শিখৰত আৰোহণ নকৰোঁ কিয়, আমাৰ শিপাডাল সদায় শিক্ষকৰ ওচৰতে থাকিব। এজন শিক্ষকে নিজৰ ত্যাগ আৰু নিষ্ঠাৰে যি সমাজ গঢ়ে, সেই সমাজেই পৃথিৱীখনক সুন্দৰ কৰে। যন্ত্ৰই নিৰ্মাণ কৰা পৃথিৱীখন হয়তো বহুত পৰিপাটি হ’ব পাৰে, কিন্তু তাত মৰমৰ অভাৱ থাকিব। সেই অভাৱ পূৰণ কৰিব পাৰে অকল এগৰাকী মানৱীয় শিক্ষকে। সেয়েহে যন্ত্ৰই মানুহৰ স্থান ল’ব পৰাটো এক প্ৰকাৰ অসম্ভৱ। শিক্ষা ব্যৱস্থাত যন্ত্ৰ আৰু শিক্ষকৰ এক মধুৰ সমন্বয় থাকিলেহে এখন উন্নত সমাজ গঢ়ি উঠিব। শিক্ষক হ’ল সেইগৰাকী মহান খনিকৰ যিয়ে মানৱতাৰ বীজ সিঁচি এখন সেউজীয়া পৃথিৱীৰ স্বপ্ন দেখে। তেওঁৰ এই সপোনক সফল কৰাটো আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। সমাজৰ প্ৰতিটো স্তৰতে শিক্ষকৰ জয়গান গোৱা হওক আৰু তেওঁলোকৰ আদৰ্শৰে আমাৰ সমাজখন সমৃদ্ধ হওক। যন্ত্ৰৰ কোলাহলৰ মাজত শিক্ষকৰ সেই মধুৰ নিৰ্দেশনাটো যেন কেতিয়াও হেৰাই নাযায়, তাৰ বাবে আমি সচেতন হ’ব লাগিব। শিক্ষকতা অকল এটা বৃত্তি বুজা নাযায়, এয়া এক পবিত্ৰ যাত্ৰা। এই যাত্ৰাই মানৱ জাতিক সভ্যতাৰ শিখৰলৈ লৈ গৈছে আৰু ভৱিষ্যতেও লৈ যাব। যন্ত্ৰ আহিব আৰু যাব, কিন্তু শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা চিৰকাল অক্ষুণ্ণ থাকিব।