মছন্দৰী শাক: পুষ্টিগুণ আৰু ঔষধি গুণেৰে সমৃদ্ধ এবিধ উপকাৰী শাক
হেৰম্ব নাথ
অসমৰ গ্ৰাম্য জীৱনত বিভিন্ন ধৰণৰ থলুৱা শাক-পাচলিয়ে বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰি আহিছে, তাৰ ভিতৰত অন্যতম মছন্দৰী শাক। ই কেৱল খাদ্য হিচাপেই নহয়, পুষ্টি আৰু ঔষধি গুণৰ বাবেও জনপ্ৰিয়। প্ৰাকৃতিকভাৱে গজা এই শাকবিধ সহজতে উপলব্ধ তথা সোৱাদযুক্ত আৰু স্বাস্থ্যৰ বাবে অতি উপকাৰী।
মছন্দৰী শাক এবিধ সেউজীয়া পাতযুক্ত উদ্ভিদ। সাধাৰণতে বাৰিষা আৰু গৰমকালত পথাৰৰ দাঁতি, বাৰী-ঘৰ, খেতিপথাৰ আদিত ই সহজে গজি উঠে। বহু লোকে ইয়াক বনশাক বুলিও গণ্য কৰে; ইয়াৰ পুষ্টিগুণ নি:সন্দেহে অতুলনীয়। আমি প্ৰায়ে এই শাক ভাজি, আঞ্জা বা বটি খাওঁ।
পুষ্টিগুণ-
মছন্দৰী শাকত বিভিন্ন ধৰণৰ ভিটামিন, খনিজ লৱণ আৰু আঁহ (Fibre) পোৱা যায়। ইয়াত বিশেষকৈ ভিটামিন A, ভিটামিন C, কেলচিয়াম, লৌহ (Iron) আৰু এণ্টিঅক্সিডেণ্ট(Antioxidant)জা
স্বাস্থ্য উপকাৰিতা-
১. ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে : মছন্দৰী শাকত থকা ভিটামিন আৰু এণ্টিঅক্সিডেণ্টে শৰীৰক বিভিন্ন সংক্ৰমণ আৰু ৰোগৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়ে।
২. ৰক্তহীনতা (Anaemia) হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে : লৌহ সমৃদ্ধ হোৱাৰ বাবে এই শাকে ৰক্ত গঠন প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰি ৰক্তহীনতাৰ সম্ভাৱনা কমায়।
৩. চকুৰ স্বাস্থ্য ৰক্ষা কৰে : ভিটামিন A-এ দৃষ্টিশক্তি সুস্থ ৰাখিবলৈ সহায় কৰে আৰু চকুৰ বিভিন্ন সমস্যাৰ আশংকা হ্ৰাস কৰে।
৪. হজম শক্তি উন্নত কৰে : আঁহযুক্ত হোৱাৰ বাবে মছন্দৰী শাকে হজম শক্তি উন্নত কৰে আৰু কোষ্ঠকাঠিন্য(Constipation)ৰ সমস্যা কমোৱাত সহায় কৰে।
৫. হাড় মজবুত কৰে : কেলচিয়াম আৰু অন্যান্য খনিজ পদাৰ্থই হাড় আৰু দাঁতৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰাত সহায় কৰে।
ঔষধি গুণ-
প্ৰচলিত ঔষধত মছন্দৰী শাকৰ বিশেষ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ পাত বা ৰস সামান্য ঘা, ছালৰ সমস্যা আৰু শৰীৰৰ দুৰ্বলতা দূৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এনে ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈজ্ঞানিক পৰামৰ্শ গ্ৰহণ কৰা উচিত।
সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা-
বৰ্তমান সময়ত আধুনিক কৃষি ব্যৱস্থা আৰু জীৱনশৈলীৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত বহু থলুৱা শাক-পাচলি লাহে লাহে বিলুপ্তিৰ পথত আগবাঢ়িছে। মছন্দৰী শাকৰ দৰে পুষ্টিকৰ আৰু ঔষধি গুণসম্পন্ন থলুৱা উদ্ভিদসমূহ সংৰক্ষণ আৰু জনপ্ৰিয়কৰণৰ প্ৰয়োজন আছে। ঘৰুৱা বাৰী আৰু জৈৱিক কৃষিৰ জৰিয়তে ইয়াৰ খেতি বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।
মছন্দৰী শাক অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ এক মূল্যৱান অংশ। ইয়াৰ পুষ্টিগুণ, ঔষধি গুণ আৰু সহজলভ্যতাই ইয়াক এক আদৰ্শ স্বাস্থ্যকৰ খাদ্যত পৰিণত কৰিছে। সুষম আহাৰৰ অংশ হিচাপে মছন্দৰী শাক নিয়মীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰিলে স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিব পাৰি।