নবীকৰণযোগ্য শক্তি খণ্ডত কেৰিয়াৰৰ সম্ভাৱনা
ড° বুলজিৎ বুঢ়াগোহাঁই
কেৰিয়াৰ পৰামৰ্শদাতা তথা
মুৰব্বী, যান্ত্রিক অভিযান্ত্রিক বিভাগ,
অসম ডন বস্ক’ বিশ্ববিদ্যালয় ,
আজাৰা,গুৱাহাটী
বিশ্বজুৰি শক্তিৰ চাহিদা বৃদ্ধি, জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ আৰু কাৰ্বন নিৰ্গমন হ্ৰাসৰ প্ৰয়োজনীয়তাই নবীকৰণযোগ্য শক্তিক এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু দ্ৰুত বিকাশশীল খণ্ডলৈ ৰূপান্তৰ কৰিছে। সৌৰ শক্তি ,বায়ু শক্তি, জৈৱ-ইন্ধন, সেউজীয়া হাইড্ৰজেন, বেটাৰী শক্তি সঞ্চয়, বৈদ্যুতিক বাহন আৰু স্মাৰ্ট গ্ৰীডৰ দৰে প্ৰযুক্তিৰ অগ্ৰগতিয়ে শক্তি খণ্ডত নতুন কৰ্মসংস্থাপন আৰু উদ্যোগৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। এই পৰিৱৰ্তনৰ ফলত অভিযন্তাৰ লগতে কাৰিকৰী কৰ্মী, সংস্থাপন আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰ্মী, পৰিদৰ্শক, প্ৰকল্প সহায়ক, বিক্ৰী-সেৱা কৰ্মী আৰু উদ্যোগীৰ বাবেও বিভিন্ন কেৰিয়াৰৰ পথ মুকলি হৈছে। বিশেষকৈ হাতে-কামে কৰিবলৈ আগ্ৰহী শিক্ষাৰ্থীয়ে ঔদ্যোগিক প্ৰশিক্ষণ, কাৰিকৰী ডিপ্লমা, স্বল্পম্যাদী দক্ষতা বিকাশ পাঠ্যক্ৰম, প্ৰমাণপত্ৰ আৰু এপ্ৰেণ্টিছ প্ৰশিক্ষণৰ জৰিয়তে এই খণ্ডত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে; সকলো পেছাৰ বাবে স্নাতক ডিগ্ৰী বাধ্যতামূলক নহয়।
নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ মূল্য শৃংখল উৎপাদনৰ পৰা সংস্থাপন, পৰীক্ষা, ৰক্ষণাবেক্ষণ, গুণগত নিয়ন্ত্ৰণ, তথ্য বিশ্লেষণ আৰু গ্ৰাহক সেৱালৈকে বিস্তৃত। জৈৱ-ইন্ধন উৎপাদন কাৰিকৰী কৰ্মীয়ে জৈৱ-ডিজেল, জৈৱ-ইথানল, জৈৱগেছ আদি উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াত কেঁচামাল পৰিচালনা, যন্ত্ৰপাতি চলোৱা, গুণগত মান পৰীক্ষা আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ দায়িত্ব পালন কৰে।
সৌৰ আৰু বায়ু শক্তিৰ উৎপাদনৰ উঠা-নমা সামঞ্জস্য কৰিবলৈ বেটাৰী শক্তি সঞ্চয় ব্যৱস্থা গুৰুত্বপূৰ্ণ হোৱাৰ ফলত বেটাৰী কাৰিকৰী কৰ্মীয়ে বেটাৰী বেংক, বেটাৰী ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা, বৈদ্যুতিক ৰূপান্তৰক আৰু চাৰ্জ নিয়ন্ত্ৰক সংস্থাপন, পৰীক্ষা আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ দায়িত্ব পালন কৰে। বৈদ্যুতিক বাহনৰ প্ৰসাৰৰ লগে লগে চাৰ্জিং কেন্দ্ৰৰ কাৰিকৰী কৰ্মীৰো চাহিদা বৃদ্ধি পাইছে; তেওঁলোকে চাৰ্জাৰ সংস্থাপন, তাঁৰ সংযোগ, সুৰক্ষিত মাটিৰ সংযোগ, পৰীক্ষা আৰু ত্ৰুটি নিৰ্ণয় কৰে। একেদৰে স্মাৰ্ট গ্ৰীড আৰু স্মাৰ্ট মিটাৰ ব্যৱস্থাৰ বিস্তাৰে মিটাৰ সংযোগ, গ্ৰীড নিৰীক্ষণ, দূৰৱৰ্তী পৰ্যৱেক্ষণ, সঠিকতা পৰীক্ষা আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ দৰে কামৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে।
সৌৰ শক্তি কেন্দ্ৰ, বেটাৰী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা আৰু বতাহ শক্তি প্ৰকল্পৰ বাবেও বৈদ্যুতিক নিয়ন্ত্ৰণ পেনেল কাৰিকৰী আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বিদ্যুৎ বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োজন হয়। তেওঁলোকে নিয়ন্ত্ৰণ পেনেল সংযোজন, ৰিলে আৰু কেবল সংযোগ, মাটিৰ সংযোগ, বৈদ্যুতিক ৰূপান্তৰক সংযোগ আৰু ব্যৱস্থা পৰীক্ষাৰ দৰে কাম কৰে। শক্তিৰ অপচয় হ্ৰাস আৰু শক্তি-দক্ষ ভৱন গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন পেছাৰ সৃষ্টি হৈছে। শক্তি নিৰীক্ষণ সহায়কে উদ্যোগ, হোটেল, চিকিৎসালয়, বাণিজ্যিক ভৱন বা চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানত শক্তি ব্যৱহাৰৰ তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণত সহায় কৰে।
গ্ৰীণ বিল্ডিং টেকনিচিয়ানসকলে সৌৰ শক্তি ব্যৱস্থা, এল ই ডি লাইটিং, স্মাৰ্ট কণ্ট্ৰ’ল, শক্তি-দক্ষ সঁজুলি আৰু বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ ব্যৱস্থা স্থাপন আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণত কাম কৰিব পাৰে। এল ই ডি লাইটিং টেকনিচিয়ানসকলে পোহৰ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা স্থাপন, পৰীক্ষা আৰু মেৰামতি কৰে, যিবোৰ বিদ্যালয়, কাৰ্যালয়, উদ্যোগ, বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু ৰাজহুৱা স্থানত দৰকাৰ হয়।
নবীকৰণযোগ্য শক্তি সঁজুলিৰ উৎপাদন বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে সৌৰ শক্তি সঁজুলি উৎপাদন কাৰিকৰী কৰ্মীৰো প্ৰয়োজন বৃদ্ধি পাব পাৰে। সৌৰকোষ, মডিউল, পেনেল, বেটাৰী আৰু আনুষংগিক সামগ্ৰীৰ সমাবেশ, যন্ত্ৰ পৰিচালনা আৰু গুণগত পৰীক্ষাৰ দৰে কাম এই ক্ষেত্ৰৰ অন্তৰ্গত। একেদৰে গুণগত মান পৰিদৰ্শকে সঁজুলিৰ কাৰ্যক্ষমতা, সুৰক্ষা আৰু সংস্থাপনৰ মান পৰীক্ষা কৰি প্ৰয়োজনীয় নথিপত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে। প্ৰকল্প সহায়কে স্থান পৰিদৰ্শন, নথিপত্ৰ, সামগ্ৰী পৰিচালনা, সংস্থাপনৰ তদাৰক আৰু অগ্ৰগতি নিৰীক্ষণত প্ৰকল্প অভিযন্তা আৰু পৰিচালকক সহায় কৰে।
ভৱিষ্যতৰ শক্তি ব্যৱস্থাত সেউজীয়া হাইড্ৰজেন, কৃষি-সৌৰ সমন্বিত ব্যৱস্থা, জৈৱ পদাৰ্থ আৰু আৱৰ্জনাৰ পৰা শক্তি উৎপাদনৰ দৰে ক্ষেত্ৰৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাব পাৰে। সেউজীয়া হাইড্ৰজেনৰ উৎপাদন, সংৰক্ষণ, সংকোচন, বিতৰণ আৰু সুৰক্ষা পৰ্যৱেক্ষণৰ বাবে দক্ষ কৰ্মীৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে। একেদৰে কৃষি আৰু সৌৰ শক্তিৰ সংযুক্ত ব্যৱহাৰ, কৃষিজ অৱশিষ্ট বা জৈৱ আৱৰ্জনাৰ পৰা শক্তি উৎপাদনেও নতুন কৰ্মসংস্থাপনৰ পথ মুকলি কৰিব পাৰে।
এই খণ্ডত সফলতাৰ বাবে কেৱল প্ৰমাণপত্ৰ যথেষ্ট নহয়; কাৰিকৰী জ্ঞানৰ সৈতে ব্যৱহাৰিক দক্ষতা, সুৰক্ষা-সচেতনতা, ডিজিটেল জ্ঞান আৰু নতুন প্ৰযুক্তি শিকাৰ মানসিকতা থাকিব লাগে। বৈদ্যুতিক মৌলিক জ্ঞানৰ লগতে সৌৰ পেনেল, বৈদ্যুতিক ৰূপান্তৰক, চাৰ্জ নিয়ন্ত্ৰক, বেটাৰী আৰু গ্ৰীড-সংযুক্ত বা স্বতন্ত্ৰ সৌৰ ব্যৱস্থাৰ ব্যৱহাৰিক জ্ঞান, তাঁৰ-কেবল সংস্থাপন, মাটিত স্থাপন, নক্সা পঢ়া আৰু পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ দক্ষতাৰ ব্যৱহাৰিক জ্ঞান বিশেষভাৱে উপযোগী।
বহুমাপক, ক্লেম্প মিটাৰ, মেগাৰ, মাটিৰ সংযোগ পৰীক্ষক আৰু সৌৰ বিকিৰণ মাপনী যন্ত্ৰৰ দৰে সঁজুলি ব্যৱহাৰৰ জ্ঞানৰ লগতে বৈদ্যুতিক আৰু অগ্নি সুৰক্ষা, উচ্চতাত কাম, শক্তি বিচ্ছিন্নকৰণ, ব্যক্তিগত সুৰক্ষা সঁজুলি, প্ৰাথমিক চিকিৎসা আৰু জৰুৰীকালীন সঁহাৰিৰ প্ৰশিক্ষণো গুৰুত্বপূৰ্ণ। কম্পিউটাৰ, স্প্ৰেডশ্বীট, ইণ্টাৰনেট, ই-মেইল, দূৰৱৰ্তী পৰ্যৱেক্ষণ ব্যৱস্থা আৰু মোবাইল এপ্লিকেচনৰ জ্ঞানৰ সৈতে যোগাযোগ, দলীয় কাম, সমস্যা সমাধান, সময় পৰিচালনা আৰু গ্ৰাহক সেৱাৰ দক্ষতাই কৰ্মক্ষেত্ৰত অতিৰিক্ত সুবিধা দিয়ে।
এই খণ্ডত প্ৰৱেশৰ বাবে দশম শ্ৰেণীৰ পাছত ইলেক্ট্ৰিকেল টেকনিচিয়ান, ৱায়াৰিং টেকনিচিয়ান, ইলেক্ট্ৰনিকছ মেকানিক, মেচিনেৰী-কণ্ট্ৰল টেকনিচিয়ান, ছ’লাৰ টেকনিচিয়ান বা ইলেক্ট্ৰিক ভেহিকেল টেকনিচিয়ান আদি বৃত্তিমূলক পাঠ্যক্ৰম ঔদ্যোগিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান( আই.টি.আই.)ৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব। দশম শ্ৰেণীৰ পাছত বৈদ্যুতিক, ইলেক্ট্ৰনিক্স, বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স, মেচিন-নিয়ন্ত্ৰণ বা নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ ডিপ্লমা কৰাৰ লগতে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত দক্ষতা বিকাশ কাৰ্যসূচী আৰু এপ্ৰেণ্টিছ প্ৰশিক্ষণৰ জৰিয়তে সৌৰ সংস্থাপন, শক্তি পৰিচালনা, বৈদ্যুতিক বাহন চাৰ্জিং বা বেটাৰী ব্যৱস্থাপনাৰ দৰে বিশেষ দক্ষতা আহৰণ কৰিব পাৰি। উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বৈদ্যুতিক, ইলেক্ট্ৰনিক্স, যান্ত্ৰিক, শক্তি, নবীকৰণযোগ্য শক্তি বা পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী অধ্যয়ন কৰি পৰৱৰ্তী সময়ত শক্তি পৰিচালনা বা ব্যৱসায় প্ৰশাসনৰ দৰে ক্ষেত্ৰত বিশেষজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰি। কৰ্মজীৱন সহায়ক বা কাৰিকৰী কৰ্মীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি জ্যেষ্ঠ কাৰিকৰী কৰ্মী, স্থান তদাৰক, স্থান অভিযন্তা, প্ৰকল্প অভিযন্তা আৰু প্ৰকল্প পৰিচালকলৈ আগবাঢ়িব পাৰে; অভিজ্ঞতা আৰু যোগ্যতাৰ ভিত্তিত কাৰিকৰী পৰামৰ্শদাতা, প্ৰকল্প বিশেষজ্ঞ বা উদ্যোগী হোৱাৰো সুযোগ আছে।
নবীকৰণযোগ্য শক্তি খণ্ডৰ আন এক উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে স্ব-নিয়োজন আৰু উদ্যমিতাৰ সম্ভাৱনা। দক্ষতা আৰু অভিজ্ঞতা লাভ কৰাৰ পিছত ছাদৰ সৌৰ শক্তি সংস্থাপন, সৌৰ পাম্প আৰু পানী গৰম কৰা যন্ত্ৰৰ সেৱা, সৌৰ পথবাতি, বেটাৰী আৰু বৈদ্যুতিক ৰূপান্তৰক সেৱা, বৈদ্যুতিক বাহন চাৰ্জিং, সৌৰ পেনেল পৰিষ্কাৰ, সঁজুলি বিক্ৰী-বিতৰণ, শক্তি নিৰীক্ষণ, ৰক্ষণাবেক্ষণ, জৈৱগেছ সংস্থাপন বা নবীকৰণযোগ্য শক্তি পৰামৰ্শৰ দৰে উদ্যোগ আৰম্ভ কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য আৰু অৰ্ধ-নগৰীয়া অঞ্চলত সৌৰ পাম্প, ক্ষুদ্ৰ সৌৰ শক্তি ব্যৱস্থা, বেটাৰী সেৱা আৰু জৈৱগেছৰ চাহিদাই এনে উদ্যোগৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে। কাৰিকৰী দক্ষতাৰ সৈতে ব্যৱসায়িক জ্ঞান আৰু উদ্যোগী মানসিকতা সংযোগ কৰিব পাৰিলে নিজে কৰ্মসংস্থাপন লাভ কৰাৰ লগতে আনৰ বাবেও সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰি।
অসমৰ কৃষিভিত্তিক অৰ্থনীতি, জৈৱ সম্পদ, নদ-নদী, বিস্তৃত গ্ৰাম্য অঞ্চল আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান শক্তিৰ চাহিদাই নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বিকাশৰ বাবে বিশেষ সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। সৌৰ শক্তি, ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ, জৈৱ পদাৰ্থ, জৈৱগেছ, সৌৰ পাম্প, বেটাৰী শক্তি সঞ্চয়, বৈদ্যুতিক বাহন চাৰ্জিং আৰু স্মাৰ্ট শক্তি সেৱাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে স্থানীয়ভাৱে প্ৰশিক্ষিত কৰ্মীৰ প্ৰয়োজনো বাঢ়িব পাৰে। চাহ বাগিচা, কৃষি উদ্যোগ, বিদ্যালয়, স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ, ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ, জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা আৰু দূৰৱৰ্তী অঞ্চলত বিকল্প শক্তিৰ প্ৰয়োগে সৌৰ সংস্থাপক, ৰক্ষণাবেক্ষণ কাৰিকৰ, সৌৰ পাম্প আৰু বেটাৰী কাৰিকৰ, বৈদ্যুতিক বাহন চাৰ্জিং কাৰিকৰ, স্মাৰ্ট মিটাৰ কাৰিকৰ, জৈৱগেছ আৰু জৈৱ পদাৰ্থ শক্তি কেন্দ্ৰৰ কৰ্মী, ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ কাৰিকৰ, শক্তি নিৰীক্ষণ সহায়ক আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ বিক্ৰী-সেৱা কৰ্মীৰ বাবে নতুন সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
সেয়েহে নবীকৰণযোগ্য শক্তিত কেৰিয়াৰ বিচৰা শিক্ষাৰ্থীয়ে নিজৰ আগ্ৰহ অনুসৰি শিক্ষা, বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ আৰু ব্যৱহাৰিক অভিজ্ঞতাৰ উপযুক্ত সমন্বয় গঢ়ি তোলা উচিত। কেৱল এটা পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰাত সীমাবদ্ধ নাথাকি সৌৰ শক্তি, বেটাৰী, বৈদ্যুতিক বাহন, ডিজিটেল পৰ্যৱেক্ষণ আৰু বৈদ্যুতিক সুৰক্ষাৰ দৰে উদীয়মান ক্ষেত্ৰত নিয়মিতভাৱে দক্ষতা উন্নত কৰাৰ লগতে কম্পিউটাৰ, ইংৰাজী যোগাযোগ, সমস্যা সমাধান আৰু দলীয় কামৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে। কাৰণ নবীকৰণযোগ্য শক্তি কেৱল বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বিকল্প পদ্ধতি নহয়; ই পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, শক্তি সুৰক্ষা, অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু বহনক্ষম ভৱিষ্যৎ গঢ়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম। এই খণ্ডৰ বিস্তাৰৰ লগে লগে দক্ষ জনশক্তিৰ চাহিদা বৃদ্ধি পোৱাই যুৱ প্ৰজন্মৰ বাবে চাকৰি, আত্মনিয়োগ আৰু উদ্যোগশীলতাৰ এক দীঘলীয়া সম্ভাৱনাৰ দুৱাৰ মুকলি কৰিছে। কেৰিয়াৰ বিষয়ৰ বিভিন্ন কথা কোনো আগ্ৰহী শিক্ষাৰ্থীয়ে জানিব বিচাৰে,তেন্তে প্ৰত্যেক শনিবাৰে বিয়লি ৬-৯ বজাৰ ভিতৰত ফোন(৯৪৩৫১৮৮৩০)ত যোগাযোগ কৰিব পাৰে ।