আগন্তুক প্ৰজন্মলৈ সাত বিহু হস্তান্তৰত যুৱসমাজৰ ভূমিকা
কানুপ্ৰিয়া ডেকা
স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অসমীয়া বিভাগ
বৰপেটা, হাউলী
অসমৰ সংস্কৃতিৰ মূলভিত্তি হৈছে ইয়াৰ উৎসৱ-পাৰ্বণ, লোকাচাৰ আৰু পৰম্পৰা। এইবোৰৰ ভিতৰত ব’হাগ বিহুৰ লগত জড়িত “সাত বিহু” এক বিশেষ ঐতিহ্যময় প্ৰথা। গৰু বিহু, মানুহ বিহু, গোঁসাই বিহু আদি বিভিন্ন পৰ্যায়েৰে আগবঢ়া এই উৎসৱসমূহে অসমৰ কৃষিজীৱন, সামাজিক সম্পৰ্ক আৰু আধ্যাত্মিক বিশ্বাসৰ এক সুন্দৰ সমন্বয় দাঙি ধৰে। এই ঐতিহ্য আগন্তুক প্ৰজন্মলৈ সঠিকভাৱে হস্তান্তৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত যুৱসমাজৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ।
প্ৰথমতে ক’ব পাৰি যে যুৱসমাজ হৈছে এখন সমাজৰ চলমান শক্তি। তেওঁলোকৰ চিন্তা-ধাৰা, আচৰণ আৰু কাৰ্যকলাপে সমাজৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্ধাৰণ কৰে। সেয়ে সাত বিহুৰ দৰে ঐতিহ্য আগবঢ়াই নিবলৈ যুৱসমাজে সচেতন আৰু দায়িত্বশীল হোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। যদি তেওঁলোকে এই উৎসৱৰ গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰে আৰু আন্তৰিকভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে, তেন্তে এই পৰম্পৰা আগন্তুক প্ৰজন্মৰ মাজত স্বাভাৱিকভাৱে বাঢ়ি যাব।
সাত বিহুৰ মূল সাৰ হৈছে মানুহ আৰু প্ৰকৃতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক, লগতে সামাজিক সম্প্ৰীতি। এই মূল্যবোধসমূহ আগন্তুক প্ৰজন্মলৈ হস্তান্তৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত যুৱসমাজে এক সেতু হিচাপে কাম কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে নিজে এইবোৰ শিকি আৰু নিজৰ কনিষ্ঠসকলক শিকাই এই মূল্যবোধসমূহ আগবঢ়াই নিব পাৰে। পৰিয়ালৰ ভিতৰত, বিশেষকৈ ককা-আইতাৰ পৰা পোৱা অভিজ্ঞতা আৰু জ্ঞানক যুৱসমাজে শিশুসকলৰ মাজত বিলাই দিয়াটো অতি গুৰুত্বপূর্ণ।
ইয়াৰ উপৰিও, যুৱসমাজে সাত বিহুৰ সৈতে জড়িত লোকসংস্কৃতি, গীত-নৃত্য, খাদ্য-পানীয় আদি সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰত আগভাগ ল’ব পাৰে। বিহু গীত, ঢোল, পেঁপা, গগনা আদি বাদ্যযন্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত শিল্পসমূহ যদি নৱপ্ৰজন্মে শিকে আৰু আগবঢ়াই নিয়ে, তেন্তে এইবোৰ কেতিয়াও লোপ নাপায়। তেওঁলোকে বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, প্ৰতিযোগিতা আৰু উৎসৱৰ জৰিয়তে এইবোৰৰ প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে।
ডিজিটেল যুগত যুৱসমাজৰ এটা বিশেষ সুবিধা হৈছে প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ। তেওঁলোকে সামাজিক মাধ্যম, ইউটিউব, ব্লগ আদি প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে সাত বিহুৰ বিষয়ে তথ্য, ভিডিঅ’, গীত-নৃত্য আদি শ্বেয়াৰ কৰি বিশ্বৰ আগত নিজৰ সংস্কৃতি উপস্থাপন কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত কেৱল অসমৰ ভিতৰতেই নহয়, বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত থকা অসমীয়াসকলেও এই সংস্কৃতিৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থাকিব পাৰে। এইদৰে যুৱসমাজে সাত বিহুক এক বিশ্বব্যাপী পৰিচয় দিব পাৰে।
আন এটা গুৰুত্বপূর্ণ দিশ হৈছে শিক্ষা। বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ত সাত বিহুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি পাঠ্যসূচী, আলোচনা, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে শিক্ষাৰ্থীসকলে সৰু কালতেই নিজৰ সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা পায়। যুৱসমাজে এই ধৰণৰ কাৰ্যসূচীত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি আগন্তুক প্ৰজন্মকো উৎসাহিত কৰিব পাৰে।
তথাপি, আধুনিকতাৰ প্ৰভাৱত কিছুমান সমস্যা দেখা যায়। বহুতো যুৱক-যুৱতীয়ে পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰতি অধিক আকৃষ্ট হৈ নিজৰ লোকাচাৰৰ পৰা আঁতৰি যায়। এই প্ৰৱণতা যদি বাঢ়ি যায়, তেন্তে সাত বিহুৰ দৰে ঐতিহ্য সংকটত পৰিব পাৰে। সেয়ে যুৱসমাজে আধুনিকতা আৰু ঐতিহ্যৰ মাজত এক সুষম সমন্বয় বজাই ৰখাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আধুনিক জীৱনশৈলী গ্ৰহণ কৰিও নিজৰ মূল সংস্কৃতিৰ মূল্য বুজি তাক সন্মান কৰা উচিত।
ইয়াৰ লগতে, যুৱসমাজে এই উৎসৱৰ সৈতে জড়িত পৰিবেশগত দিশসমূহো গুৰুত্ব দিব লাগে। সাত বিহুৰ সৈতে জড়িত বহুতো প্ৰথা প্ৰকৃতিৰ সৈতে জড়িত। গছ-গছনিৰ ব্যৱহাৰ, গৰুৰ যত্ন লোৱা, প্ৰাকৃতিক উপাদানৰ ব্যৱহাৰ আদি প্ৰথাসমূহে পৰিবেশ সংৰক্ষণৰ বাৰ্তা বহন কৰে। যুৱসমাজে এই দিশসমূহ বুজি পৰিবেশ-বান্ধৱ উপায়েৰে উৎসৱ পালন কৰিলে ই আগন্তুক প্ৰজন্মৰ বাবেও এক সুস্থ পৰিৱেশ নিশ্চিত কৰিব।
অৰ্থনৈতিক দিশতো যুৱসমাজে গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। বিহুৰ সময়ত গামোচা, পিঠা-পনা, হস্তশিল্প আদি বস্তুৰ চাহিদা বৃদ্ধি পায়। যুৱসমাজে এইবোৰ উৎপাদন আৰু বিপণনৰ সৈতে জড়িত হৈ নিজে আত্মনির্ভৰশীল হ’ব পাৰে আৰু আনকো উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালী হোৱাৰ লগতে পৰম্পৰাগত শিল্পসমূহো টিকি থাকে।
আগন্তুক প্ৰজন্মলৈ সাত বিহু হস্তান্তৰত যুৱসমাজ হৈছে মুখ্য চালিকা শক্তি। তেওঁলোকৰ সজাগতা, দায়িত্ববোধ আৰু সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণে এই ঐতিহ্য আগবঢ়াই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে। যদি যুৱসমাজে নিজৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি তাক সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰত মনোনিৱেশ কৰে, তেন্তে সাত বিহু চিৰদিনে জীৱন্ত হৈ থাকিব আৰু অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় সদায় অটুট থাকিব। আগন্তুক প্ৰজন্মলৈ সাত বিহু সঠিকভাৱে হস্তান্তৰ কৰিবলৈ যুৱসমাজে কিছু গুৰুত্বপূর্ণ কৌশল গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। কেৱল পৰম্পৰা পালন কৰিলেই নহয়, এইবোৰক জীৱন্ত কৰি ৰাখিবলৈ প্ৰয়োজন সজাগ চিন্তা আৰু সংগঠিত প্ৰচেষ্টা।
প্ৰথমতে, যুৱসমাজে পৰিয়ালক কেন্দ্ৰ কৰি এই প্ৰচেষ্টা আৰম্ভ কৰিব পাৰে। ঘৰখনেই হৈছে শিক্ষা আৰু মূল্যবোধৰ প্ৰথম বিদ্যালয়। যদি যুৱক-যুৱতীয়ে নিজৰ সৰু ভাই-ভনী বা কনিষ্ঠসকলক সাত বিহুৰ বিভিন্ন ৰীতি-নীতি শিকায়, তেন্তে সিহঁতৰ মাজত সৰুৰে পৰা এই উৎসৱৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জন্ম ল’ব। যেনে—গৰু বিহুত গৰুৰ যত্ন কেনেকৈ লোৱা হয়, মানুহ বিহুত বয়োজ্যেষ্ঠক সন্মান কেনেকৈ দেখুওৱা হয়, এইবোৰ কথা দৈনন্দিন আচৰণৰ জৰিয়তে শিকাব পাৰি।
দ্বিতীয়তে, গাঁও আৰু চুবুৰীত যুৱসমাজে সাংস্কৃতিক গোট বা ক্লাব গঢ়ি তুলিব পাৰে। এই গোটসমূহে সাত বিহুৰ সময়ত বিভিন্ন অনুষ্ঠান, যেনে—বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতা, গীতৰ অনুষ্ঠান, পৰম্পৰাগত খেল-ধেমালি আদি আয়োজন কৰিব পাৰে। এনে কাৰ্যসূচীয়ে কনিষ্ঠ প্ৰজন্মক আকৃষ্ট কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মাজত অংশগ্ৰহণৰ মানসিকতা বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ লগতে এইবোৰ অনুষ্ঠান সমাজৰ সকলো বয়সৰ লোকক একেলগে আনে, যাৰ ফলত সামাজিক বন্ধনো শক্তিশালী হয়।
ইয়াৰ উপৰিও, যুৱসমাজে গৱেষণামূলক দৃষ্টিভংগী গঢ়ি তোলা উচিত। সাত বিহুৰ সৈতে জড়িত বহুতো লোকজ্ঞান, কাহিনী, প্ৰবাদ-প্ৰবচন আদি এতিয়াও লিখিত ৰূপত সংৰক্ষিত নহয়। যদি যুৱসমাজে এইবোৰ সংগ্ৰহ কৰি লিপিবদ্ধ কৰে, তেন্তে ই এক মূল্যবান সম্পদ হিচাপে আগন্তুক প্ৰজন্মৰ বাবে থাকিব। এই কামটো কেৱল সংৰক্ষণেই নহয়, বৰঞ্চ নিজৰ সংস্কৃতিৰ ওপৰত গৰ্ব বোধ কৰাৰো এটা উপায়।
আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ সহায়তো এই প্ৰচেষ্টা অধিক শক্তিশালী কৰিব পাৰি। মোবাইল, কেমেৰা আৰু ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰি সাত বিহুৰ বিভিন্ন দিশ—গীত, নৃত্য, খাদ্য প্ৰস্তুতি, ৰীতি-নীতি আদি ৰেকৰ্ড কৰি ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰিব পাৰি। এইবোৰ সামাজিক মাধ্যমত শ্বেয়াৰ কৰিলে আন অঞ্চলৰ মানুহেও এই সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ’ব। বিশেষকৈ বিদেশত থকা অসমীয়াসকলৰ বাবে এইবোৰ এক সংযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে।
আনহাতে, যুৱসমাজে সাত বিহুৰ মূল মূল্যবোধসমূহ যেনে—সন্মান, সহমর্মিতা, পৰস্পৰৰ সহযোগিতা আদি জীৱনত প্ৰয়োগ কৰা উচিত। কেৱল উৎসৱৰ সময়তেই নহয়, দৈনন্দিন জীৱনতো এই মূল্যবোধসমূহ পালন কৰিলে সমাজত এক সুস্থ পৰিৱেশ সৃষ্টি হয়। এইদৰে যুৱসমাজে আগন্তুক প্ৰজন্মৰ বাবে এক ভাল উদাহৰণ স্থাপন কৰিব পাৰে।
ইয়াৰ লগতে, যুৱসমাজে এই উৎসৱক অন্তৰ্ভুক্তিমূলক কৰি তোলাটোও অতি প্ৰয়োজনীয়। সমাজৰ সকলো স্তৰৰ মানুহ—ধনী-দুখীয়া, গাঁও-চহৰ, বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক এই উৎসৱৰ সৈতে জড়িত কৰাৰ চেষ্টা কৰিব লাগে। এইদৰে সাত বিহু কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, বৰঞ্চ এক সামাজিক ঐক্যৰ প্ৰতীক হিচাপে গঢ় লৈ উঠে।
তথাপি, কিছু সীমাবদ্ধতা থাকিব পাৰে। সময়ৰ অভাৱ, আধুনিক জীৱনৰ চাপ, আৰু আগ্ৰহৰ অভাৱ আদি কাৰণত বহুতো যুৱকে এই ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ নকৰে। কিন্তু এই সমস্যাসমূহ অতিক্ৰম কৰিবলৈ সজাগতা আৰু প্ৰেৰণাৰ প্ৰয়োজন। যদি পৰিয়াল, শিক্ষক আৰু সমাজে যুৱসমাজক সঠিক দিশত পথপ্ৰদৰ্শন কৰে, তেন্তে এই সমস্যাসমূহ সহজেই দূৰ কৰিব পাৰি।
সাত বিহু কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, ই অসমৰ আত্মা। এই আত্মাক আগন্তুক প্ৰজন্মৰ মাজত সজীৱ কৰি ৰাখিবলৈ যুৱসমাজে এক গুৰুত্বপূর্ণ সেতু হিচাপে কাম কৰিব লাগিব। তেওঁলোকৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ, সৃষ্টিশীল চিন্তা আৰু দায়িত্ববোধে এই ঐতিহ্য চিৰস্থায়ী কৰি ৰাখিব পাৰে। সেয়ে প্ৰতিজন যুৱক-যুৱতীয়ে এই দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰি নিজৰ সংস্কৃতিৰ ৰক্ষক হিচাপে আগবাঢ়ি আহা উচিত।