বানপানী: সাহায্যৰ সীমা পাৰ হৈ স্থায়ী সমাধানৰ সন্ধান
শিল্পা প্ৰিয়ম কুণ্ডিণ্য
অসমত বানপানী এতিয়া কেৱল ঋতুগত প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ নহয়; ই এক পুনৰাবৃত্ত জাতীয় সংকট। প্ৰতি বছৰে বৰ্ষা নামিলেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনদীসমূহৰ বাঢ়নী পানীয়ে ৰাজ্যৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল প্লাৱিত কৰে। হাজাৰ হাজাৰ পৰিয়াল গৃহহীন হয়, কৃষিভূমি বালিৰে ভৰি পৰে, যোগাযোগ ব্যৱস্থা বিপৰ্যস্ত হয় আৰু বিদ্যালয়, স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ, বজাৰ আদি জনজীৱনৰ অবিচ্ছেদ্য অংশসমূহ অচল হৈ পৰে। এই দৃশ্য এতিয়া নতুন নহয়; নতুন হ’ব লাগিছিল আমাৰ দৃষ্টিভংগী আৰু কৰ্মপন্থা।
প্ৰতি বছৰে উদ্ধাৰ অভিযান, সাহায্য বিতৰণ আৰু ক্ষতিপূৰণৰ ঘোষণা হয়। এই পদক্ষেপসমূহ তাৎক্ষণিকভাৱে প্ৰয়োজনীয় হ’লেও ই সমস্যাৰ মূল সমাধান নহয়। বানপানীৰ দৰে জটিল সমস্যাৰ ক্ষেত্ৰত দীৰ্ঘম্যাদী পৰিকল্পনা, বৈজ্ঞানিক নদী ব্যৱস্থাপনা, মথাউৰিৰ নিয়মীয়া পৰ্যবেক্ষণ, জলাশয় সংৰক্ষণ আৰু পৰিৱেশ-সংবেদনশীল উন্নয়ন নীতিৰ কোনো বিকল্প নাই। দুৰ্যোগক প্ৰতিবছৰৰ নিয়তি বুলি মানি লোৱাটো একেবাৰেই গ্ৰহণযোগ্য হ’ব নোৱাৰে।
বানপানীৰ তীব্ৰতা বৃদ্ধিৰ আঁৰত কেৱল প্ৰাকৃতিক কাৰণেই দায়ী নহয়। বনাঞ্চল ধ্বংস, নদীৰ বুকুত পলি জমা, অবৈধ দখল, অপৰিকল্পিত নগৰীকৰণ আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱেও পৰিস্থিতি অধিক জটিল কৰি তুলিছে। সেয়েহে সমস্যাটোৰ সমাধান বিচাৰিবলৈ হ’লে পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়নৰ মাজত এক সুস্থ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাটো সময়ৰ দাবী।
দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাৰ ক্ষেত্ৰতো অধিক আধুনিক আৰু জনমুখী ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ প্ৰয়োজন আছে। আগতীয়াকৈ সতৰ্কবাণী, স্থানীয় পৰ্যায়ত প্ৰশিক্ষিত স্বেচ্ছাসেৱক, পৰ্যাপ্ত উদ্ধাৰ সঁজুলি, নিৰাপদ আশ্ৰয়কেন্দ্ৰ আৰু দুৰ্যোগ-উত্তৰ পুনৰ সংস্থাপনৰ সুস্পষ্ট নীতি—এই সকলোবোৰে একেলগে স্থায়ী সুৰক্ষাৰ ভিত্তি গঢ়ি তুলিব পাৰে।
অসমৰ বাবে বানপানী এক কঠিন বাস্তৱতা। কিন্তু এই বাস্তৱতাক কেৱল সহ্য কৰি থকাই সমাধান নহয়। সময় আহিছে স্বল্পম্যাদী প্ৰতিক্ৰিয়াৰ পৰিৱৰ্তে সুদূৰপ্ৰসাৰী নীতি, বিজ্ঞানভিত্তিক পৰিকল্পনা আৰু ৰাজনৈতিক সদিচ্ছাক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াৰ। আজিৰ সঠিক সিদ্ধান্তই কাইলৈৰ ক্ষয়-ক্ষতি হ্ৰাস কৰিব। বানপানীৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিব লাগিব, কিন্তু তাৰ ধ্বংসযজ্ঞক নিয়তি বুলি মানি লোৱাৰ কোনো যুক্তি নাই।