আমাৰ হাতত থকাখিনিয়েই আনৰ সপোন
প্ৰেম বৈষ্ণৱ,বিহালী, বিশ্বনাথ
জীৱনৰ আটাইতকৈ নীৰৱ অথচ গভীৰ সত্যটো হ’ল, আমাৰ হাতত যি আছে তাক আমি সাধাৰণ বুলি ভাবোঁ, অথচ সেই একেটা বস্তুৱেই আন কাৰোবাৰ বাবে ডাঙৰ সপোন হৈ থাকে। যি আছে তাত সুখ বিচাৰি নাপায়, যি নাই তাৰ পিছত দিনে নিশাই দৌৰ চলি থাকে। এই দৌৰটোৱে আমাক ব্যস্ত কৰি ৰাখে, ক্লান্ত কৰি ৰাখে, অথচ ভিতৰৰ খালী ঠাইখিনি পূৰাব নোৱাৰে। শৈশৱৰ পৰা বৃদ্ধাৱস্থালৈকে এই একেটা কাহিনীয়ে বেলেগ বেলেগ ৰূপত ঘূৰি আহে। সৰুতে ডাঙৰ হ’বলৈ মন যায়, ডাঙৰ হ’লে আকৌ সৰু হ’বলৈ মন যায়। অভাৱত থকা সময়ত সম্পদৰ সপোন দেখা যায়, সম্পদ আহিলে শান্তিৰ সপোন দেখা যায়। মৰমৰ মাজত থাকিও মুক্তি বিচৰা হয় আৰু মুক্ত হৈ থাকিও মৰম বিচৰা হয়। এই বিপৰীতমুখী ইচ্ছাবোৰে প্ৰমাণ কৰে যে আমাৰ হাতত থকাখিনিয়েই আনৰ সপোন, কিন্তু আমি সেই কথাটো নীৰৱে পাহৰি থাকোঁ। এই পৰ্যালোচনাত মানৱীয় প্ৰৱণতাৰ কাৰণ, ইয়াৰ সামাজিক আৰু মানসিক দিশ, সাংস্কৃতিক শিপা আৰু ইয়াৰ পৰা ওলাই অহাৰ সম্ভাৱ্য পথৰ বিষয়ে নিৰপেক্ষ আৰু সাৰ্বজনীন দৃষ্টিৰে আলোচনা কৰা হৈছে, যাতে শিৰোনামৰ সৈতে প্ৰতিটো দফাৰ সম্পূৰ্ণ সংগতি থাকে।
মানৱ মনৰ গঠন আৰু সুখৰ ঘূৰণীয়া চকৰী হ’ল এই অস্থিৰতাৰ প্ৰধান ভিত্তি। মনোবিজ্ঞানীসকলে মানুহৰ এই অন্তহীন দৌৰক সুখৰ ঘূৰণীয়া চকৰী বুলি অভিহিত কৰিছে। যেতিয়া বহুদিনৰ পৰা বিচাৰি থকা বস্তু এটা হাতলৈ আহে, তেতিয়া কিছুদিনৰ বাবে তীব্ৰ আনন্দ অনুভৱ হয়। নতুন ফোন, নতুন চাকৰি, নতুন ঘৰ বা নতুন সম্পৰ্কই প্ৰথমতে মনত উৎসাহৰ জোৱাৰ তোলে। কিন্তু কিছুদিনৰ পিছত মগজুৱে সেই নতুনত্বৰ লগত অভ্যস্ত হৈ যায়। যি বস্তু এবাৰ সাধাৰণ হৈ যায়, তাৰ প্ৰতি থকা আকৰ্ষণ কমি আহে আৰু মনটোৱে আকৌ আন এটা নতুন লক্ষ্যৰ সন্ধানত লাগে। এই প্ৰক্ৰিয়াটোৱে জীৱনজুৰি চলি থাকে। এটা লক্ষ্য পূৰণ হোৱাৰ লগে লগে আন এটা লক্ষ্য সন্মুখত থিয় হয়। এই চকৰীৰ কোনো স্বাভাৱিক বিৰতি নাই, কেৱল সচেতন প্ৰচেষ্টাৰ দ্বাৰাহে ইয়াক লেহেমীয়া কৰিব পৰা যায়। ইয়াৰ লগত আন এটা গভীৰ অভ্যাস জড়িত হৈ আছে, তুলনা কৰাৰ অভ্যাস। আগতে মানুহে নিজৰ জীৱনক ওচৰ চুবুৰীয়াৰ লগত তুলনা কৰিছিল। এতিয়া সামাজিক মাধ্যমৰ বাবে তুলনাৰ পৰিসৰ গোটেই পৃথিৱীজুৰি বিস্তৃত হৈ পৰিছে। আনৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ উজ্জ্বল মুহূৰ্তবোৰ দেখি নিজৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ লগত তুলনা কৰা হয়। ফলত নিজৰ হাতত থকাখিনিৰ মূল্য কম যেন লাগে, অথচ সেই একেখিনি বস্তুৰ বাবেই আন কোনোবাই নীৰৱে প্ৰাৰ্থনা কৰি আছে। এই তুলনাৰ অভ্যাসে নীৰৱে আত্মবিশ্বাস কমাই আনে আৰু মনত অসন্তুষ্টিৰ বীজ সিঁচে। যেতিয়া এই সত্যটো বুজা যায় যে আমাৰ হাতত থকাখিনিয়েই আনৰ সপোন, তেতিয়া তুলনাৰ প্ৰয়োজন নোহোৱা হৈ পৰে।
সময় আৰু বয়সৰ লগত সলনি হোৱা ইচ্ছাৰ ৰূপেও এই শিৰোনামৰ সত্যতা প্ৰমাণ কৰে। শৈশৱত ডাঙৰ হ’বলৈ মন যায়, কাৰণ ডাঙৰ হ’লে স্বাধীনতা পোৱা যাব বুলি ভবা হয়। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছত একেজন ব্যক্তিয়েই শৈশৱৰ নিষ্পাপ দিনবোৰলৈ ঘূৰি যাব খোজে, য’ত কোনো হিচাপ নিকাচ নাছিল, কোনো দায়িত্ব নাছিল। যৌৱনত ভবা হয়, কেৰিয়াৰত সফল হ’লে জীৱন সম্পূৰ্ণ হ’ব। কেৰিয়াৰত সফল হোৱাৰ পিছত আকৌ ভবা হয়, জীৱনত অলপ শান্তি, অলপ পৰিয়ালৰ সময় থাকিলে ভাল আছিল। প্ৰতিটো বয়সৰে নিজা সৌন্দৰ্য আছে, কিন্তু সেই সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰাৰ সলনি প্ৰায়ে আন এটা বয়সৰ সপোন দেখি থকা হয়। শৈশৱত থকা লোকৰ হাতত যি নিষ্পাপ সময় আছে, সেয়াই বৃদ্ধৰ বাবে সপোন। বৃদ্ধৰ হাতত যি অভিজ্ঞতা আছে, সেয়াই যুৱকৰ বাবে সপোন।
সম্পদ আৰু শান্তিৰ মাজৰ দ্বন্দ্বটোৱে শিৰোনামটোৰ আটাইতকৈ স্পষ্ট উদাহৰণ দাঙি ধৰে। অভাৱত থকা মানুহে ভাবে, হাতত অলপ বেছি টকা থাকিলে সকলো সমস্যা সমাধান হ’ব। আনফালে প্ৰচুৰ সম্পদ থকা লোকে ৰাতি শান্তিৰে শুবলৈ এঘুমটি টোপনি বিচাৰি হাহাকাৰ কৰে। টকাই জীৱনত আৰাম আৰু সুবিধা ক্ৰয় কৰিব পাৰে, কিন্তু অন্তৰৰ প্ৰকৃত শান্তি ক্ৰয় কৰিব নোৱাৰে। ইয়াতেই প্ৰমাণ হয়, এজনৰ হাতত থকা টকাখিনি আনজনৰ বাবে সপোন, আনজনৰ হাতত থকা শান্তিখিনি এজনৰ বাবে সপোন।
সম্পৰ্ক আৰু স্বাধীনতাৰ মাজৰ টনা আঁজোৰাটোৱেও একে কথা কয়। মৰমৰ সম্পৰ্কত থকা লোকে কেতিয়াবা নিজৰ বাবে অলপ মুকলি আকাশ বিচাৰে। আনফালে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনভাৱে থকা লোকৰ হৃদয়ত এটুকুৰা আন্তৰিক মাতৰ বাবে খালী ঠাই ৰৈ যায়। যেতিয়া মৰমৰ মাজত থকা হয়, তেতিয়া স্বাধীনতা সপোন যেন লাগে। যেতিয়া স্বাধীন হৈ থকা হয়, তেতিয়া মৰম সপোন যেন লাগে। অৰ্থাৎ প্ৰতিজনৰে হাতত যি আছে, সেয়াই আনজনৰ বাবে সপোন।
স্থান আৰু কৰ্মৰ পৰিৱৰ্তনৰ সপোনটোৱেও এই শিৰোনামৰ লগত পোনে পোনে জড়িত। পৰিয়ালৰ মাজত থকা লোকে দূৰ চহৰলৈ গ’লে জীৱন বেছি উজ্জ্বল হ’ব বুলি ভাবে। কিন্তু দূৰ দেশত স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ লোৱা লোকে আবেলিৰ চাহকাপ খোৱাৰ সময়ত ঘৰৰ বাৰাণ্ডাখনলৈ মনত পেলাই দীঘল হুমুনিয়াহ কাঢ়ে। ঘৰৰ সাধাৰণ ভাত আঞ্জা এসাঁজ তেওঁৰ বাবে তেতিয়া ডাঙৰ উৎসৱ হৈ পৰে। গাঁৱত থকা মানুহে চহৰত সুযোগ বেছি বুলি ভাবে, চহৰত থকা লোকে বিদেশত জীৱন উন্নত বুলি ভাবে, বিদেশত থকা লোকে আকৌ ঘৰৰ মাটিৰ গোন্ধলৈ মনত পেলায়। প্ৰতিজনৰে হাতত থকা ঠাইডোখৰ আনজনৰ বাবে সপোন।
দৰ্শন আৰু সংস্কৃতিৰ দৃষ্টিত এই সত্যই বহু আগৰে পৰাই স্বীকৃতি পাই আহিছে। বুদ্ধ দৰ্শনে কৈছে, তৃষ্ণাই সকলো দুখৰ মূল। ভগৱদ্গীতাই শিকাইছে, ফলৰ আশা নকৰাকৈ কৰ্ম কৰি যোৱা আৰু যি পোৱা যায় তাতেই সন্তুষ্ট থকাটোৱেই প্ৰকৃত যোগ। শংকৰদেৱৰ বাণীতো একে কথা প্ৰতিধ্বনিত হৈছে, কামনা এৰি নামত মন দিলেহে শান্তি পোৱা যায়। অসমীয়া সমাজত প্ৰচলিত এষাৰ কথা আছে, “থকাত বুজি নাপায়, নাথাকিলে কান্দে”। সুস্থ শৰীৰ এটা থাকোঁতে তাৰ মূল্য বুজা নাযায়। খোজ কাঢ়িব পৰা ক্ষমতা থাকোঁতে তাৰ মূল্য বুজা নাযায়। ঘৰত মাক-দেউতাক থাকোঁতে তেওঁলোকৰ মাতৰ মূল্য বুজা নাযায়। সেয়ে শাস্ত্ৰই কৈছে, সন্তুষ্টি বাহিৰৰ পৰা অহা বস্তু নহয়, ই ভিতৰৰ পৰা গঢ়ি তুলিবলগীয়া দৃষ্টিভংগী।
বৰ্তমান সময়ৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াৰ প্ৰভাৱ আৰু বেছি গভীৰ হৈছে। সামাজিক মাধ্যমৰ বাবে আনৰ জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ মুহূৰ্তবোৰ দেখি নিজৰ দৈনন্দিন জীৱনক বিচাৰ কৰা হয়। ফলত মনত সদায় কিবা এটা কম হৈ থকাৰ অনুভৱ জন্মে। আনৰ জীৱনৰ বাহ্যিক উজ্জ্বল দিশটো চাই নিজৰ জীৱনৰ ভিতৰৰ পৃষ্ঠাবোৰক বিচাৰ কৰাটো কেতিয়াও উচিত নহয়। প্ৰতিজনৰে জীৱনৰ পথ বেলেগ। যেতিয়া বুজা যায় যে নিজৰ সাধাৰণ জীৱনটোৱেই আনৰ বাবে সপোন, তেতিয়া হীনমন্যতা আঁতৰি কৃতজ্ঞতা আহে।
সন্তুষ্টিৰ অভ্যাস গঢ়াৰ পথটো দৌৰ বন্ধ কৰা নহয়, দৌৰাৰ ধৰণ সলনি কৰা। ইয়াৰ বাবে দৈনন্দিন জীৱনত কেইটামান সৰু অভ্যাস গঢ়ি তুলিব পাৰি। প্ৰথম অভ্যাস হ’ল কৃতজ্ঞতাৰ টোকা। ৰাতি শোৱাৰ আগত পাঁচ মিনিট সময় উলিয়াই আজিৰ দিনটোত ঘটা তিনিটা ভাল কথা লিখি থোৱা। ৰাতিপুৱাৰ বৰষুণত চাহকাপ খাই ভাল পোৱা, ৰাস্তাত কোনোবাই সহায় কৰি দিয়া বা ঘৰৰ পৰা ভাল খবৰ অহাৰ দৰে সৰু কথাই যথেষ্ট। দ্বিতীয় অভ্যাস হ’ল তুলনাৰ পৰা বিৰতি। তৃতীয় অভ্যাস হ’ল দৃষ্টিভংগী সলনি কৰা। যেতিয়াই মন বেয়া লাগে, তেতিয়াই ভাবিব লাগে, হাতত থকা এই সাধাৰণ কথাটোৰ বাবেই কোনোবাই প্ৰাৰ্থনা কৰি আছে। এই সাধাৰণ ভাতসাঁজৰ বাবে হাস্পতালৰ বিছনাত থকা ৰোগীয়ে আশা কৰি আছে। এই ব্যস্ততাখিনিৰ বাবে চাকৰি বিচাৰি ফুৰা যুৱকে অপেক্ষা কৰি আছে। এই উপলব্ধিয়ে মনৰ অভিযোগবোৰক লাহে লাহে কৃতজ্ঞতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। এই সচেতনতাই নীৰৱে জীৱনৰ মান সলনি কৰে আৰু শিকাই দিয়ে যে হাতত থকাখিনিয়েই আটাইতকৈ ডাঙৰ সপোন।
জীৱনটো এখন দীঘল বাট। সকলোৱে আগবাঢ়ি আছে, সকলোৱে ক’ৰবালৈ গৈ আছে। গন্তব্য পাব লাগিবই, লক্ষ্য থাকিবই লাগিব। কিন্তু বাটত খোজ কাঢ়ি থাকোঁতে যদি বাটৰ কাষৰ ফুল, গছৰ ছাঁ, লগত খোজ কঢ়া মানুহৰ হাঁহিটো চাবলৈ সময় নহ’ল, তেন্তে গৈ পায়ো কি লাভ। আনৰ সপোনৰ পিছত দৌৰাতকৈ এবাৰ নিজৰ ভৰিৰ তলৰ মাটিডোখৰলৈ চোৱা উচিত। তাত বহু ফুল ফুলি আছে, যিবোৰ ইমানদিনে দেখা হোৱা নাছিল। সঁচা কথা এটাই, আজি হাতত যি আছে, সেয়াই কাৰোবাৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ সপোন। যেতিয়া এই কথাটো অন্তৰেৰে বুজা যায়, তেতিয়া অভিযোগ কমে, কৃতজ্ঞতা বাঢ়ে আৰু জীৱনটো অধিক সুখময় হৈ পৰে। সেয়ে ভৱিষ্যতৰ সপোন দেখাৰ লগতে বৰ্তমানক ভালপোৱাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটোৱেই হ’ব পাৰে শান্তিৰ আটাইতকৈ সহজ পথ। শিৰোনামটোৰ দৰেই, আমাৰ হাতত থকাখিনিয়েই আনৰ সপোন, এই উপলব্ধিয়েই জীৱনক অধিক অৰ্থপূৰ্ণ আৰু পৰিপূৰ্ণ কৰি তোলে।