আদৰ্শ শিক্ষক
প্ৰেম বৈষ্ণৱ,বিহালী, বিশ্বনাথ
প্ৰতিটো শিশুৰ মন একোখন বিশাল আকাশৰ দৰে আৰু সেই আকাশত অসংখ্য সপোনে তৰাৰ দৰে তিৰবিৰাই থাকে। কোনোবাই যদি নীলা আকাশত উৰাৰ সপোন দেখে, কোনোবাই আকৌ সমাজৰ পৰা দুখ-কষ্ট আৰু দৰিদ্ৰতা দূৰ কৰাৰ সংকল্প লয়। কিন্তু এই সপোনবোৰক বাস্তৱলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ বাবে যি সাহস, প্ৰেৰণা আৰু সঠিক পথ নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োজন হয়, সেয়া সকলোৱে সমানে লাভ নকৰে। শিশুৰ এই কোমল মনটোক গভীৰভাৱে বুজি পাই তেওঁলোকৰ সপোনবোৰত ডেউকা লগোৱা যিগৰাকী মহান ব্যক্তি আমাৰ সমাজত সদায় বিদ্যমান, তেৱেঁই হ’ল এজন প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষক। শিক্ষকতা কেৱল শ্ৰেণীকোঠাত কিতাপৰ পাঠ পঢ়াই দিয়া এটা গতানুগতিক কাম নহয়। শিক্ষকতা হ’ল এক নিবিড় আত্মিক সম্পৰ্ক, য’ত এজন শিক্ষকে নিজৰ সঞ্চিত অভিজ্ঞতা, মৰম আৰু মমতাৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্মাণৰ ভেটি গঢ়ে। এজন আদৰ্শ শিক্ষক, জ্ঞানৰ বিতৰক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসী বন্ধু, নিৰ্ভৰযোগ্য অভিভাৱক আৰু পথপ্ৰদৰ্শক। যেতিয়া এজন ছাত্ৰই নিজৰ লক্ষ্যৰ পৰা বিচ্যুত হয় বা সমাজৰ কঠিন প্ৰত্যাহ্বানৰ ওচৰত হাৰ মানিবলৈ উপক্ৰম কৰে, তেতিয়া এগৰাকী প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকে তেওঁৰ হাতখন দৃঢ়তাৰে ধৰি আশ্বাস দিয়ে। তেওঁ বুজাই দিয়ে যে জীৱনৰ কোনো লক্ষ্যই অসম্ভৱ নহয়, যদিহে মনত অদম্য হেঁপাহ আৰু সঠিক দিশত আগুৱাই যোৱাৰ মানসিকতা থাকে। শিক্ষকৰ এই ইতিবাচক দৃষ্টিভংগীয়েই এজন ছাত্ৰৰ গোটেই জীৱনটোৰ গতিপথ সলাই দিব পাৰে। পৃথিৱীত যিমানেই প্ৰযুক্তিৰ উন্নতি নহওক কিয়, এজন শিক্ষকৰ জীৱন্ত সান্নিধ্য আৰু তেওঁৰ পৰা পোৱা অনুপ্ৰেৰণাৰ কোনো বিকল্প আজি পৰ্যন্ত আৱিষ্কাৰ হোৱা নাই। সপোন দেখিলেহে মানুহৰ জীৱন সাৰ্থক হয় আৰু সেই সপোনক বাস্তৱৰ কঠিন মাটিত থিয় কৰাবলৈ এজন সাৰথিৰ সদায় প্ৰয়োজন হয়।
এগৰাকী প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকে ছাত্ৰৰ মনৰ নিগূঢ় কোণত সোমাই থকা সুপ্ত প্ৰতিভাটোক অতি সহজে বিচাৰি উলিয়ায় আৰু তাক বিকশিত হ’বলৈ এক সুন্দৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। তেওঁৰ দায়িত্ব শৈক্ষিক তথ্য বিতৰণ কৰে আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মনত এক গভীৰ আত্মবিশ্বাসৰ বীজ সিঁচি দিয়ে। এই আত্মবিশ্বাসে ছাত্ৰজনক জীৱনৰ প্ৰতিটো কঠিন যুঁজত অটল হৈ থিয় দিবলৈ আৰু জয়ী হ’বলৈ সাহস যোগায়। গতিকে এজন প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকৰ কাহিনী সদায় এক সুন্দৰ আৰু সমৃদ্ধিশালী সমাজ গঢ়াৰ কাহিনী হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁৰ প্ৰতিটো খোজতে সমাজৰ সৰ্বাংগীন উত্তৰণৰ চিন্তা নিহিত থাকে আৰু তেওঁৰ প্ৰতিটো বাক্যতে থাকে এক পোহৰৰ সন্ধান। এজন প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকৰ প্ৰকৃত যাত্ৰা আৰম্ভ হয় এখন সাধাৰণ বিদ্যালয়ৰ পৰাই, য’ত অসংখ্য শিশুৱে নিজৰ দুচকুৰ হেজাৰটা সপোন লৈ খোজ পেলায়। এগৰাকী শিক্ষকৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হ’ল প্ৰতিজন ছাত্ৰৰ স্বতন্ত্ৰ মনস্তত্ত্ব বুজি পোৱাটো। সকলো ল’ৰা-ছোৱালী পঢ়া-শুনাত সমানে পাৰ্গত হোৱাটো স্বাভাৱিক নহয়। কোনোবাই হয়তো জটিল গণিত সমাধান কৰি ভাল পায়, কোনোবাই আকৌ কবিতাৰ শব্দৰ মাজত নিজৰ সত্তাক বিচাৰি পায়। এজন প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকে কেতিয়াও কোনো ছাত্ৰক দুৰ্বল বা অকামিলা বুলি অভিহিত নকৰে। তেওঁ জানে যে প্ৰতিটো শিশুৰ মাজত একো একোটা বিশেষ গুণ আৰু দক্ষতা লুকাই থাকে। তেওঁৰ প্ৰধান কাম হ’ল সেই বিশেষ গুণটোৰ ওপৰত কাম কৰা আৰু তাক পোহৰলৈ অনা।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সপোনবোৰ যেতিয়া তেওঁলোকৰ অতি দুৰ্বল ঘৰুৱা অৱস্থা বা আৰ্থিক সংকটৰ বাবে ম্লান পৰিবলৈ ধৰে, তেতিয়া এগৰাকী আদৰ্শ শিক্ষকে তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ সাৰথি হৈ থিয় দিয়ে। শিক্ষকৰ পৰা পোৱা মাত্ৰ এষাৰ সাহসৰ বাণীয়ে এজন অত্যন্ত হতাশাগ্ৰস্ত ছাত্ৰকো নতুন উদ্যমেৰে সংগ্ৰাম কৰিবলৈ অপৰিসীম শক্তি দিয়ে। শিক্ষাৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্য হ’ল মানুহৰ অন্তৰ্নিহিত গুণবোৰৰ পূৰ্ণ বিকাশ সাধন কৰা। এগৰাকী প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকে কেৱল পৰীক্ষাৰ নম্বৰৰ বাবে ছাত্ৰক প্ৰস্তুত নকৰে, বৰঞ্চ তেওঁৰ লক্ষ্য থাকে ছাত্ৰজন যাতে এজন নৈতিকতা সম্পন্ন, সৎ আৰু দয়ালু মানুহ হিচাপে সমাজত গঢ়ি উঠে। সমাজত চলি থকা বিভিন্ন অন্যায়, অবিচাৰ আৰু বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্ভীকভাৱে থিয় দিবলৈ তেওঁ ছাত্ৰক শিক্ষা প্ৰদান কৰে। শিক্ষকৰ নিজৰ জীৱনটোও ছাত্ৰৰ বাবে এক বিৰাট প্ৰেৰণাৰ উৎস হৈ পৰে। তেওঁৰ প্ৰতি থকা কৰ্তব্যনিষ্ঠা, সময়ানুবৰ্তিতা আৰু মানৱীয় দৃষ্টিভংগী দেখি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে পাঠ্যপুথিৰ বাহিৰৰ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা শিকিবলৈ সক্ষম হয়। এগৰাকী শিক্ষকৰ বাবে আটাইতকৈ সুখৰ আৰু গৌৰৱৰ মুহূৰ্ত হ’ল সেইটোৱেই, যেতিয়া তেওঁৰ এজন ছাত্ৰই সমাজত এজন সু-প্ৰতিষ্ঠিত ব্যক্তি হিচাপে নিজক পৰিচয় দিয়ে। এই প্ৰতিষ্ঠা কেৱল ধন-সম্পত্তিৰ নহয়, ই হ’ল এক আধ্যাত্মিক আৰু চৰিত্ৰৰ উচ্চ মৰ্যাদা। প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকে জানে যে সপোন যিমানেই ডাঙৰ বা কঠিন নহয় কিয়, নিৰন্তৰ পৰিশ্ৰম আৰু একাগ্ৰতা থাকিলে তাক জয় কৰিব পাৰি। তেওঁ ছাত্ৰক শিকায় যে বিফলতা মানেই শেষ নহয়, বিফলতা হ’ল সফলতাৰ একো একোটা শক্তিশালী স্তম্ভ। গতিকে বিফলতাত ভাগৰি পৰাৰ কোনো যুক্তি নাই। সমাজৰ প্ৰতি থকা দায়বদ্ধতাই এজন শিক্ষকক মহানতা প্ৰদান কৰে। তেওঁৰ হাততেই নিৰ্মিত হয় আগন্তুক দিনৰ প্ৰতিটো প্ৰজন্মৰ সোণালী ভৱিষ্যৎ।
এগৰাকী শিক্ষকে যিমান সময় ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে বিদ্যালয়ত অতিবাহিত কৰে, সেই সময়ছোৱাই এজন ছাত্ৰৰ মানসিক আৰু বৌদ্ধিক গঠনত এক সুদূৰপ্ৰসাৰী প্ৰভাৱ পেলায়। প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ গুণ হ’ল তেওঁৰ অপৰিসীম ধৈৰ্য আৰু সহনশীলতা। শ্ৰেণীকোঠাত থকা আটাইতকৈ পিছপৰা ছাত্ৰজনক কেনেকৈ মৰমেৰে আগুৱাই নিব পাৰি, তাৰ বাবে তেওঁ সদায় অভিনৱ চেষ্টা চলায়। তেওঁৰ মুখৰ এষাৰ উমাল আৰু মৰমৰ মাতেই ছাত্ৰৰ মনৰ পৰা সকলো ধৰণৰ ভয় আৰু শংকা দূৰ কৰি দিয়ে। আজিৰ যুগত প্ৰতিযোগিতাৰ ইমানেই বেছি প্ৰভাৱ যে অতি কোমল বয়সতে ল’ৰা-ছোৱালীবোৰে নিজৰ শৈশৱৰ আনন্দবোৰ হেৰুৱাই পেলাইছে। এনে এক জটিল সময়ত এজন শিক্ষকে তেওঁলোকক বুজাব লাগে যে জীৱনটো কেৱল এটা যান্ত্ৰিক দৌৰ নহয়। জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত উপভোগ কৰা আৰু আনৰ বাবে কিবা এটা ভাল কাম কৰাৰ মাজতে আচল সুখ আৰু শান্তি নিহিত থাকে। প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকৰ ব্যক্তিত্বই ছাত্ৰৰ মনত এক স্থায়ী আৰু গভীৰ চাপ বহুৱায়। তেওঁৰ কথা কোৱাৰ সুন্দৰ শৈলী, তেওঁৰ বিচাৰ ক্ষমতা আৰু সমাজৰ প্ৰতি থকা অকৃত্রিম শ্ৰদ্ধাই ছাত্ৰক অহৰহ অনুপ্ৰাণিত কৰে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে তেওঁ কেৱল এজন গুৰু নহয়, তেওঁ হ’ল এগৰাকী আদৰ্শ মহানায়ক। সপোন দেখাটো যিমান সহজ, তাক শেষ পৰ্যন্ত ধৰি ৰখাটো সিমান বেছি কঠিন। প্ৰতিটো খোজতে আমাক কোনোৱাই বাধা দিব পাৰে বা আমাক নিৰুৎসাহিত কৰিব পাৰে, কিন্তু তেনে সময়ত শিক্ষকৰ পৰা পোৱা নিৰন্তৰ প্ৰেৰণাই আমাক লক্ষ্যত অটল থাকিবলৈ হিমালয় সদৃশ সাহস দিয়ে।
শিক্ষকৰ কাম কেৱল তথ্য যোগান ধৰাৰ লগতে সেই তথ্যক কেনেকৈ মানৱীয় মূল্যবোধলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পাৰি, তাৰ সঠিক পথ প্ৰদৰ্শন কৰাটোহে আচল দায়িত্ব। এজন আদৰ্শ শিক্ষকে ছাত্ৰৰ মাজত থকা সেই বিশেষ প্ৰতিভাটোক বিচাৰি উলিয়ায়, যাৰ বিষয়ে ছাত্ৰজনে নিজেও হয়তো অৱগত নহয়। তেওঁ ছাত্ৰক নিজৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰিবলৈ শিকায়। এই আত্মবিশ্বাসেই এদিন সেই ছাত্ৰজনক আকাশ স্পৰ্শ কৰিবলৈ সক্ষম কৰি তোলে। সমাজত চলি থকা বিভেদ, সংকীৰ্ণতা আৰু ঘৃণাৰ পৰা ছাত্ৰক মুক্ত কৰি ৰখাটো শিক্ষকৰ অন্যতম পবিত্ৰ দায়িত্ব। শ্ৰেণীকোঠাৰ ভিতৰত সকলো সমান আৰু সকলোৰে সপোনৰ মূল্য সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ, এই সমদৃষ্টিভংগীৰ ধাৰণাটো তেওঁ ছাত্ৰৰ মনত গভীৰভাৱে সুমুৱাই দিয়ে। শিক্ষকৰ এই উদাৰ ভাৱধাৰাই ছাত্ৰৰ মনত একতা আৰু ভাতৃত্ববোধ গঢ়ি তোলে। এগৰাকী প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকৰ বাবে শিক্ষকতা এক পবিত্ৰ ব্ৰত। তেওঁৰ বাবে কোনো এটা শিশুৱেই অৱহেলিত নহয়। তেওঁৰ শিকাৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট সীমা নাই আৰু তেওঁ নিজেও আজীৱন এজন ছাত্ৰ হৈ থাকিবলৈ ভাল পায়। এই শিকাৰ হেঁপাহেই তেওঁক অধিক জ্ঞানবান আৰু নমনীয় কৰি তোলে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে থকা তেওঁৰ সম্পৰ্কটো বন্ধুত্বৰ দৃঢ় ভেটিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকে নিজৰ মনৰ গোপন কথা আৰু সমস্যাসমূহ শিক্ষকৰ আগত খুলি ক’ব পাৰে। এইদৰেই এজন মমতাময়ী শিক্ষকে ছাত্ৰৰ মনৰ দুৱাৰ মুকলি কৰে আৰু তেওঁলোকক এক বিশাল পৃথিৱীৰ সৈতে চিনাকি কৰি দিয়ে।
আজিৰ সমাজত শিক্ষা এক বাণিজ্যিক সামগ্ৰীলৈ ৰূপান্তৰ হোৱাৰ এক ভয়াৱহ প্ৰৱণতা পৰিলক্ষিত হৈছে। এনে এক সন্ধিক্ষণত এজন প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকৰ ভূমিকা পূৰ্বতকৈ অধিক প্ৰত্যাহ্বানমূলক আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। যান্ত্ৰিকতাৰ ধামখুমীয়াত আমাৰ পুৰণি মানৱীয় মূল্যবোধবোৰ ক্ৰমান্বয়ে হেৰাই যাবলৈ ধৰিছে। ইণ্টাৰনেট, মোবাইল ফোন আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ অতিমাত্ৰা প্ৰসাৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক প্ৰকৃত শিক্ষাৰ পৰা আঁতৰাই নি অন্য এক কাল্পনিক জগতলৈ লৈ গৈছে। এনে অৱস্থাত এজন শিক্ষকেহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক পুনৰ পোহৰৰ দিশলৈ লৈ আহিব পাৰে। কোনো যন্ত্ৰই কেতিয়াও এজন শিক্ষকৰ মৰমৰ পৰশ আৰু হৃদয়ৰ নিবিড়তাৰ স্থান ল’ব নোৱাৰে। তথ্য হয়তো গুগলত চকুৰ পলকতে পোৱা যাব পাৰে, কিন্তু জীৱন জীয়াই থকাৰ প্ৰকৃত শিক্ষা কেৱল এজন মানৱ শিক্ষকেহে দিব পাৰে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সপোনবোৰক সুৰক্ষিত কৰি ৰখাৰ বাবে শিক্ষকে সমাজৰ বিৰুদ্ধেও বহু সময়ত যুঁজ দিবলগীয়া হয়। বিশেষকৈ আমাৰ সমাজৰ দুৰ্গম আৰু পিছপৰা অঞ্চলসমূহৰ ল’ৰা-ছোৱালীক বিদ্যালয়লৈ পঠাবলৈ অনিচ্ছুক অভিভাবকসকলক বুজাই-বঢ়াই শিক্ষাৰ মূল সুঁতিলৈ আনিবলৈ শিক্ষকসকলে যি অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰে, সেয়া সঁচাকৈয়ে প্ৰশংসনীয়। এগৰাকী প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকে গভীৰভাৱে জানে যে শিক্ষা অবিহনে এখন সমাজৰ প্ৰকৃত মুক্তি কেতিয়াও সম্ভৱ নহয়। গতিকে তেওঁ নিজৰ সাধ্য অনুসৰি সকলোকে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াবলৈ অহোপুৰুষাৰ্থ কৰে।
সপোনবোৰ দিঠক কৰাৰ বাবে কেৱল পাঠ্যপুথিৰ জ্ঞানেই যথেষ্ট নহয়, তাৰ বাবে লাগে এক সুসংগঠিত পৰিকল্পনা আৰু মানসিক প্ৰস্তুতি। এই পৰিকল্পনা কৰি দিয়ে এজন অভিজ্ঞ শিক্ষকে। ছাত্ৰজনক ভৱিষ্যতে কি কাম কৰিলে লাভ হ’ব বা তেওঁৰ কেৰিয়াৰ কেনেকৈ সুৰক্ষিত হ’ব, সেই বিষয়ে শিক্ষকে সঠিক আৰু গঠনমূলক পৰামৰ্শ দিয়ে। আধুনিক শিক্ষা ব্যৱস্থাত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত যি মানসিক চাপ আৰু হতাশাৰ সৃষ্টি হৈছে, তাক দূৰ কৰিবলৈ শিক্ষকে এগৰাকী নিপুণ মনোবিজ্ঞানীৰ দৰে কাম কৰিব লাগে। বিফল হ’লে যাতে ছাত্ৰই নিৰাশাত ভাঙি নপৰে, তাৰ বাবে তেওঁলোকক মানসিক শক্তি আৰু ধৈৰ্যৰ শিক্ষা দিব লাগে। সমাজ গঢ়াৰ এই সুদীৰ্ঘ প্ৰক্ৰিয়াত শিক্ষকে সমাজৰ এক সচেতন নাগৰিক হিচাপেও গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব লাগে। গাঁৱৰ বা চহৰৰ যিকোনো সামাজিক সমস্যাত শিক্ষকৰ পৰামৰ্শক সমাজৰ মানুহে সদায় শ্ৰদ্ধাৰে গ্ৰহণ কৰে। সেই সামাজিক মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰাটো শিক্ষকৰ নৈতিক দায়িত্বৰ ভিতৰত পৰে। শিক্ষকে কেৱল বিদ্যা বিতৰণ কৰাই নহয়, সমাজৰ পৰা অশিক্ষা, কুসংস্কাৰ আৰু অন্ধবিশ্বাস দূৰ কৰাৰ বাবেও সংগ্ৰাম কৰিব লাগে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মনত বিজ্ঞানমনস্কতা গঢ়ি তোলাত শিক্ষকৰ অৱদান অনন্য। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক যিকোনো কথা প্ৰশ্ন কৰিবলৈ শিকোৱা আৰু যুক্তিৰে সকলো কথা বিচাৰ কৰিব পৰাকৈ গঢ়ি তোলাটো এজন শিক্ষকৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ কৃতিত্ব। যেতিয়া এজন শিক্ষকে নিজৰ ব্যক্তিগত স্বাৰ্থতকৈ ছাত্ৰৰ সপোনক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে, তেতিয়া তেওঁ প্ৰকৃত অৰ্থত এগৰাকী সাৰথি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই যাত্ৰা হয়তো যথেষ্ট কঠিন আৰু শ্ৰমসাধ্য হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ পৰিণতি সমাজৰ বাবে অতিশয় মধুৰ হয়।
এখন সুস্থ, সবল, নিকা আৰু শিক্ষিত সমাজ গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষকৰ যি অনবদ্য অৱদান, তাক যুগে যুগে মানৱ জাতিয়ে সদায় শ্ৰদ্ধাৰে স্মৰণ কৰি আহিছে। এজন শিক্ষকে সিঁচি দিয়া জ্ঞানৰ বীজটোৱে এদিন এজোপা বিশাল মহীৰূহ হৈ সমাজৰ আৰ্তজনক ছাঁ দিয়ে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সপোনৰ সাৰথি হোৱা এই মহান শিক্ষকসকলৰ বাবেই আজিও বহুতো অতি দুখীয়া আৰু মেধাৱী ছাত্ৰই পৃথিৱীৰ দৰবাৰত নিজৰ উজ্জ্বল নাম খোদিত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। সপোনবোৰ বাস্তৱ কৰিবলৈ আমাক যি মানসিক শক্তিৰ প্ৰয়োজন, সেই শক্তি আহে শিক্ষকৰ আশীৰ্বাদ আৰু নিৰন্তৰ অনুপ্ৰেৰণাৰ পৰা। শিক্ষকৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট অৱসৰ নাই। আনুষ্ঠানিক কৰ্মজীৱনৰ পৰা অৱসৰ ল’লেও তেওঁ সমাজৰ বাবে সদায় এজন সন্মানীয় আৰু আদৰ্শ ব্যক্তি হৈ থাকে। তেওঁৰ পৰামৰ্শ আৰু আদৰ্শই ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মক সঠিক পথ দেখুৱাই থাকে। সমাজত শিক্ষকৰ হেৰাই যোৱা মৰ্যাদা পুনৰ ঘূৰাই অনাটো আমাৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰে দায়িত্ব। বৰ্তমান বহু সময়ত শিক্ষকক কেৱল এজন দৰমহাভোগী কৰ্মচাৰী হিচাপে সংকীৰ্ণ দৃষ্টিভংগীৰে চোৱা হয়, যাৰ ফলত শিক্ষা ব্যৱস্থাত এক স্থবিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে। শিক্ষকক উপযুক্ত সামাজিক সন্মান আৰু সা-সুবিধা প্ৰদান কৰিলেহে তেওঁ অধিক উৎসাহেৰে সমাজ গঢ়াৰ কামত ব্ৰতী হ’ব পাৰিব। এগৰাকী প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকে যি সুশিক্ষা প্ৰদান কৰে, সেই শিক্ষাই সমাজৰ পৰা হিংসা, বিদ্বেষ আৰু অশান্তি স্থায়ীভাৱে দূৰ কৰিব পাৰে। বিশ্ব শান্তিৰ বাবে শিক্ষাৰ কোনো বিকল্প নাই আৰু সেই শিক্ষাৰ মূল কাণ্ডাৰী হ’ল আমাৰ শিক্ষক সমাজ।
ভৱিষ্যতৰ নতুন নতুন প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ আমাক আজি এনে এদল শিক্ষকৰ প্ৰয়োজন, যিসকল মানসিকভাৱে সবল, সৃজনশীল আৰু আধুনিক জ্ঞানত পাকৈত। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মনত বৈজ্ঞানিক মানসিকতাৰ লগতে আধ্যাত্মিক আৰু নৈতিক চেতনা জাগ্ৰত কৰাটোৱেই এজন শিক্ষকৰ মূল লক্ষ্য হোৱা উচিত। সমাজৰ প্ৰতি থকা অকৃত্রিম দায়বদ্ধতাই এজন শিক্ষকক মহান কৰে। তেওঁৰ হাততেই নিৰ্মিত হয় এখন শোষণমুক্ত আৰু ন্যায়পূৰ্ণ সমাজৰ ভেটি। শিক্ষকৰ যি কষ্ট, ত্যাগ আৰু একাগ্ৰতা, তাৰ যোগ্য মূল্য হয়তো সমাজে অৰ্থেৰে কেতিয়াও দিব নোৱাৰে, কিন্তু তেওঁৰ মহান আদৰ্শক বুকুত বান্ধি আগুৱাই যোৱাটোৱেই হ’ব তেওঁৰ প্ৰতি জনোৱা আমাৰ প্ৰকৃত সন্মান। এজন শিক্ষকে কেৱল এজন ব্যক্তিক শিক্ষিত নকৰে, আচলতে তেওঁ এটা সম্পূৰ্ণ পুৰুষ বা প্ৰজন্মক শিক্ষিত কৰি তোলে। সেইবাবেই শিক্ষকৰ প্ৰভাৱ সমাজত চিৰস্থায়ী হৈ থাকে। শ্ৰেণীকোঠাৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা সেই পবিত্ৰ জ্ঞানৰ যাত্ৰা এদিন সমাজৰ প্ৰতিটো অন্ধকাৰ কোণলৈ বিয়পি পৰে। সমাজ গঢ়াৰ এই মহান খনিকৰসকলক আমি সদায় আন্তৰিক শ্ৰদ্ধা জনোৱা উচিত। তেওঁলোকৰ সান্নিধ্য অবিহনে এখন সভ্য আৰু মানৱীয় সমাজৰ কল্পনা কৰাটো একেবাৰেই অসম্ভৱ। সপোন দেখাৰ পৰা সেই সপোন বাস্তৱত পূৰণ হোৱালৈকে যি সুদীৰ্ঘ যাত্ৰা, সেই যাত্ৰাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু অপৰিহাৰ্য ব্যক্তিজনেই হ’ল শিক্ষক। তেওঁৰ জীৱনগাথা কেৱল এজন ব্যক্তিৰ কাহিনী নহয়, এয়া হ’ল মানৱতাৰ বিকাশৰ আৰু জ্ঞানৰ এক বিজয় যাত্ৰা। এই জ্ঞানৰ যাত্ৰা সদায় নিৰন্তৰভাৱে অব্যাহত থাকক আৰু আমাৰ সমাজত এনেকুৱা অনেক প্ৰেৰণাদায়ক শিক্ষকৰ জন্ম হওক, সেয়াই আমাৰ সকলোৰে আন্তৰিক কামনা। শিক্ষকতা কেৱল এটা বৃত্তি নহয়, এয়া এক মহান জীৱন শৈলী। পৃথিৱীত যন্ত্ৰ আহিব আৰু যাব, নতুন নতুন প্ৰযুক্তিৰ সৃষ্টি হ’ব, কিন্তু এজন মৰমীয়াল শিক্ষকৰ প্ৰাসংগিকতা আৰু প্ৰয়োজনীয়তা মানৱ সভ্যতাৰ শেষ দিনলৈকে অক্ষুণ্ণ থাকিব।