কিতাপ নপঢ়া জাতিক গামোচাই নবচায়- জুবিন গাৰ্গ
প্ৰেম বৈষ্ণৱ,বিহালী, বিশ্বনাথ
এটা জাতিৰ প্ৰকৃত পৰিচয়, শক্তি আৰু স্থায়িত্ব ক’ত নিহিত হৈ থাকে? কেৱল আবেগময় শ্লোগান, ক্ষন্তেকীয়া উৎসৱৰ আড়ম্বৰ নাইবা পৰম্পৰাগত প্ৰতীকৰ মাজত, নে জাতিটোৰ বৌদ্ধিক মেৰুদণ্ড আৰু জ্ঞানৰ অতল গভীৰতাত? এই প্ৰশ্নই আজিৰ এই জটিল আৰু প্ৰত্যাহ্বানমূলক সময়ছোৱাত প্ৰতিগৰাকী সচেতন অসমীয়াৰ বিবেকক গভীৰভাৱে জোকাৰি যোৱা উচিত। অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ স্বাভিমান আৰু আৱেগৰ সৰ্বোচ্চ পৱিত্ৰ প্ৰতীক হৈছে আমাৰ ফুলাম গামোচাখন। এই গামোচা আমাৰ কৃষ্টিৰ শিপা, আমাৰ চেনেহৰ পৱিত্ৰ বন্ধন আৰু আমাৰ পৰিচয়ৰ ধ্বজা। কিন্তু কেৱল ডিঙিত এখন গামোচা আঁৰি লৈ ক্ষন্তেকীয়া আৱেগৰ জোৱাৰ তুলিলেই জানো বিশ্বৰ প্ৰতিযোগিতাময় প্ৰেক্ষাপটত এটা জাতিয়ে নিজৰ অস্তিত্ব অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পাৰিব?
ইতিহাসৰ পাতে পাতে এই নিষ্ঠুৰ সত্য লিপিবদ্ধ হৈ আছে যে পৃথিৱীৰ বুকুত এনে বহু জাতিৰ অস্তিত্ব ধূলিস্যাৎ হৈ গৈছে, যিসকলে বাহ্যিক প্ৰতীক আৰু ভাবাবেগক অন্ধভাৱে পূজা কৰিছিল কিন্তু আত্মশুদ্ধি, বিজ্ঞানমনস্কতা আৰু বৌদ্ধিক চিন্তাক চৰম অৱহেলা কৰিছিল। জ্ঞানহীন আৱেগ সদায় ক্ষণভঙ্গুৰ আৰু পৰাধীনতাৰ কাৰক। ঠিক এই মৰ্মন্তুদ আৰু ঐতিহাসিক সত্যটোক উপলব্ধি কৰি অসমৰ কোটি কোটি মানুহৰ হৃদয়ৰ স্পন্দন, প্ৰাণৰ শিল্পী জুবিন গাৰ্গে অতি স্পষ্ট, নিৰ্ভীক আৰু তীক্ষ্ণ ভাষাৰে জাতিটোক সকীয়াই দি কৈছিল, “কিতাপ নপঢ়া জাতিক গামোচাই নবচায়।”
এই কালজয়ী বাক্যশাৰী কেৱল কোনো গতানুগতিক মন্তব্য নাছিল, আচলতে এই বাক্যশাৰী আছিল নিজৰ ভাষা আৰু ভৱিষ্যত পাহৰি সস্তীয়া মোহৰ মাজত নিমজ্জিত হৈ পৰা এটা জাতিক সজাগ কৰাৰ এক ঐশ্বৰিক আৰু বিপ্লৱী আহ্বান। যিগৰাকী শিল্পীয়ে গোটেই জীৱন অসমৰ মাটি, বায়ু আৰু মানুহক নিঃস্বাৰ্থভাৱে প্ৰেম কৰি আহিছে, তেওঁ ভালদৰে বুজি উঠিছিল যে কিতাপৰ পোহৰৰ পৰা আঁতৰি যোৱা জাতি এদিন নিজৰ মাটিত নিজেই অনাই-বনাই ফুৰিবলগীয়া হয়।
সেই অনন্য শিল্পীগৰাকীৰ পৱিত্ৰ স্মৃতিত আৰু তেওঁৰ সমাজ সংস্কাৰক আদৰ্শৰে নৱপ্ৰজন্মক গঢ়াৰ দৃঢ় সংকল্প লৈ ১৯৪৯ চনতে স্থাপিত ঐতিহাসিক অসম ৰাজ্যিক প্ৰাথমিক শিক্ষক সন্মিলনীয়ে ১৯ ছেপ্টেম্বৰৰ পৱিত্ৰ দিনটোত গ্ৰহণ কৰিছে এক যুগান্তকাৰী কাৰ্যসূচী – “পঢ়িবলৈ শিকোঁ আহা”। প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ প্ৰতিটো কোমলমতি শিশুৰ অন্তৰত শৈশৱৰ পৰাই কিতাপ পঢ়াৰ অনুৰাগ জগাই তোলাৰ এই প্ৰয়াস কেৱল এটা চৰকাৰী বা আনুষ্ঠানিক শৈক্ষিক পদক্ষেপে নহয়, বৰঞ্চ ই হৈছে অসমীয়া জাতিক বৌদ্ধিক অন্ধকাৰৰ পৰা মুক্ত কৰি আত্মমর্যাদাৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ এক পৱিত্ৰ সাংস্কৃতিক আৰু জাতীয় মহাসংগ্ৰাম।
গামোচা হৈছে অসমীয়াৰ হৃদয়ৰ স্পন্দন আৰু জাতীয় সত্তাৰ প্ৰতিচ্ছবি। ইয়াৰ ৰঙা সূতাৰ আঁচুৰ ফুলবোৰত আমাৰ আইসকলৰ স্নেহ আৰু ইতিহাসৰ স্মৃতি বিজড়িত হৈ আছে। কিন্তু কোনো এখন কাপোৰ বা বাহ্যিক প্ৰতীকে এটা জাতিক চিৰকাল বচাই ৰাখিব নোৱাৰে, যদিহে সেই প্ৰতীক পৰিধান কৰা মানুহজনৰ মগজুটো অন্ধকাৰত নিমজ্জিত হৈ থাকে। যেতিয়া এটা জাতি কিতাপ আৰু অধ্যয়নৰ পৰা আঁতৰি যায়, তেতিয়া সমাজত চিন্তাৰ স্থবিৰতা আহে, যুক্তিৰ ঠাই অন্ধবিশ্বাসে অধিকাৰ কৰে আৰু সৃষ্টিশীলতাৰ ঠাইত কেৱল অন্ধ অনুকৰণে গা কৰি উঠে।
কিতাপ হৈছে মানৱ মস্তিষ্কৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী অস্ত্ৰ। বিশ্ব ইতিহাসলৈ চালে দেখা যায় যে যিবোৰ জাতিয়ে আজি বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, সাহিত্য আৰু অৰ্থনীতিৰ ক্ষেত্ৰত পৃথিৱীক নেতৃত্ব দিছে, সেই জাতিবোৰৰ মূল চালিকা শক্তিয়েই হৈছে অধ্যয়নশীলতা। ইউৰোপৰ নৱজাগৰণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আধুনিক জাপান বা জাৰ্মানীৰ উত্থানলৈকে – প্ৰতিটো সফলতাৰ মূলতে আছিল কিতাপৰ শক্তি। কিতাপ পঢ়া মানুহে প্ৰশ্ন কৰিবলৈ শিকে, অন্যায় আৰু শোষণৰ বিৰুদ্ধে যুক্তিৰে থিয় দিব পাৰে আৰু নিজৰ সামাজিক অধিকাৰ সম্পৰ্কে সজাগ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে, কিতাপ নপঢ়া জাতি অতি সহজে ৰাজনৈতিক চতুৰালি আৰু ব্যৱসায়িক শোষণৰ কৱলত পৰি আত্মপৰিচয় হেৰুৱাই পেলায়। সেয়েহে গামোচাখনক হৃদয়ত সাঁচি ৰখাৰ সমান্তৰালকৈ হাতত এখন ভাল কিতাপ তুলি লোৱাটোহে আমাৰ অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ প্ৰথম আৰু প্ৰধান চৰ্ত হ’ব লাগিব। গামোচা আমাৰ পৰিচয় হ’ব পাৰে, কিন্তু কিতাপ হৈছে সেই পৰিচয়ক পৃথিৱীৰ বুকুত জীয়াই ৰখাৰ আটাইতকৈ মজবুত মেৰুদণ্ড।
জুবিন গাৰ্গৰ বৌদ্ধিক দৃষ্টিভংগী আৰু বিপ্লৱী চেতনা:- জুবিন গাৰ্গ কেৱল এজন সুৰকাৰ, গীতিকাৰ বা সংগীতজ্ঞই নহয়; তেওঁ হৈছে অসমৰ সমসাময়িক ইতিহাসৰ এক প্ৰবল আৰু অনিৰুদ্ধ সামাজিক শক্তি। তেওঁৰ সংগীতত যিদৰে লুইতৰ খৰস্ৰোতা গতি আৰু পাহাৰ-ভৈয়ামৰ ঐক্যৰ সুৰ আছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁৰ প্ৰতিটো বক্তব্যত আছিল অন্ধ আৱেগৰ বিপৰীতে যুক্তিবাদী সমাজ গঢ়াৰ সাহস। যেতিয়া নৱপ্ৰজন্ম সস্তীয়া আনন্দ, নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ কুহক আৰু মঞ্চৰ চিৎকাৰৰ মাজত নিজৰ ভৱিষ্যত হেৰুৱাই পেলাবলৈ ওলাইছিল, তেতিয়া তেওঁ কোনো কৃপাদৃষ্টি নিবিচাৰি স্পষ্টভাৱে সকীয়াই দিছিল যে অধ্যয়ন অবিহনে আমাৰ মুক্তি অসম্ভৱ।
তেওঁ নিজৰ বিশাল জনপ্ৰিয়তাক সদায় সমাজৰ হিতৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বিভিন্ন সময়ত গ্ৰন্থমেলাৰ বাকৰিত উপস্থিত হৈ যুৱপ্ৰজন্মক কিতাপ কিনিবলৈ আৰু পঢ়িবলৈ উদগনি দিয়াটো তেওঁৰ নিয়মীয়া অভ্যাস আছিল। তেওঁ বাৰে বাৰে সোঁৱৰাই দিছিল যে যি জাতিয়ে নিজৰ সাহিত্যক শ্ৰদ্ধা নকৰে, যি জাতিয়ে বিশ্ব সাহিত্যৰ জ্ঞান আহৰণ নকৰে, সেই জাতিৰ গীত-মাতে সাৰুৱা পথাৰ নাপায়। সেয়েহে তেওঁৰ পৱিত্ৰ স্মৃতিত আয়োজিত এই কিতাপ পঢ়াৰ অভিযানে প্ৰতিগৰাকী অসমীয়াক সোঁৱৰাই দিয়ে যে শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি কেৱল চকুলো টোকা বা গান শুনাৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়; তেওঁৰ সেই বৌদ্ধিক সপোনক বাস্তৱত ৰূপায়িত কৰাটোহে হ’ব তেওঁলৈ জনোৱা প্ৰকৃত শ্ৰদ্ধা।
বৰ্তমানৰ সময়ছোৱা মানৱ ইতিহাসৰ এক অতি জটিল সন্ধিক্ষণ। ডিজিটেল প্ৰযুক্তি আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ এই যুগত আমাৰ শিশুসকল ক্ৰমান্বয়ে এক কৃত্ৰিম আৰু যান্ত্ৰিক আৱেষ্টনীৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিছে। মোবাইল ফোনৰ নীলা পোহৰ, ক্ৰমান্বয়ে ছুটি হৈ অহা ক্ষতিকাৰক চুটি ভিডিঅ’ আৰু হিংসাত্মক অনলাইন গেমবোৰে আমাৰ সন্তানসকলৰ মনোযোগ দিয়াৰ ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰি পেলাইছে। শৈশৱৰ সেই নিভাঁজ সৌন্দৰ্য, আইতাৰ সাধুকথাৰ আকুলতা আৰু নতুন কিতাপৰ পৃষ্ঠাৰ সুবাসৰ পৰা আজিৰ প্ৰজন্ম বহু যোজন আঁতৰত।
কিতাপ নপঢ়াৰ ফলত শিশুসকলৰ কল্পনাশক্তি আৰু সৃষ্টিশীলতা শুকাই মৰুভূমিৰ দৰে হৈ পৰিছে। তেওঁলোকে তথ্য পাইছে ঠিকেই, কিন্তু জ্ঞান আৰু প্ৰজ্ঞাৰ পৰা বঞ্চিত হৈছে। এনে এক সংকটপূৰ্ণ সময়ত যদি প্ৰাথমিক পৰ্যায়তে শিশুসকলক কিতাপৰ কাষলৈ ঘূৰাই অনা নহয়, তেন্তে ভৱিষ্যতে আমাৰ সমাজখন কেৱল যন্ত্ৰৰ দৰে কাম কৰা বিবেকহীন মানুহৰ এখন অন্ধ চহৰলৈ পৰিণত হ’ব। সেয়েহে কিতাপ পঢ়াৰ আন্দোলনটো কেৱল ভাষা বচোৱাৰ বাবেই নহয়, আমাৰ শিশুসকলৰ মানসিক স্বাস্থ্য, অন্তৰ্দৃষ্টি আৰু সংবেদনশীলতা ৰক্ষা কৰাৰ বাবেও এক জৰুৰী চিকিৎসা স্বৰূপ হৈ পৰিছে।
শৈশৱতেই জ্ঞানৰ বীজ: “পঢ়িবলৈ শিকোঁ আহা”ৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য :- এখন বিশাল আৰু মহীৰূহ গছৰ আৰম্ভণি হয় মাটিৰ বুকুত প্রোথিত এটা ক্ষুদ্ৰ বীজৰ পৰা। ঠিক তেনেদৰেই এজন সম্পূৰ্ণ মানুহৰ চৰিত্ৰ আৰু মেধাৰ ভেটি গঢ় লৈ উঠে তেওঁৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ দিনবোৰতেই। সেই পৱিত্ৰ সময়ছোৱাতেই যদি শিশুৰ হাতত কিতাপৰ মোহনীয় জগতখন তুলি দিয়া নহয়, তেন্তে ডাঙৰ হৈ তেওঁলোকৰ অন্তৰত অধ্যয়নৰ প্ৰতি অনুৰাগ গঢ়ি তোলাটো অত্যন্ত কঠিন হৈ পৰে।
অসম ৰাজ্যিক প্ৰাথমিক শিক্ষক সন্মিলনীয়ে আৰম্ভ কৰা “পঢ়িবলৈ শিকোঁ আহা” কাৰ্যসূচীৰ মূল সৌন্দৰ্য হৈছে শৈশৱৰ সেই সুকোমল ভেটিতেই কিতাপৰ প্ৰতি ভালপোৱা সিঁচি দিয়া। বিদ্যালয়ৰ বাকৰিত, প্ৰকৃতিৰ মুকলি বতাহত বহি লগৰীয়াৰ সৈতে হাঁহি-ধেমালি কৰি এখন সুন্দৰ চিত্ৰপুথি বা সাধুৰ কিতাপ পঢ়াৰ যি অপাৰ আনন্দ, সেই আনন্দই শিশুৰ মনত জ্ঞানৰ প্ৰতি চিৰন্তন তৃষ্ণা জগাই তোলে। পৃথিৱীৰ মানচিত্ৰখন চাই এখন নতুন দেশৰ কথা জনা, মহাকাশৰ ৰহস্যৰ বিষয়ে পঢ়া আৰু মহান পুৰুষসকলৰ জীৱনৰ কাহিনীৰ পৰা অনুপ্ৰেৰণা লোৱাৰ অভ্যাস এই বয়সেই গঢ়ি তুলিব লাগে। কিতাপ পঢ়াটো কেৱল বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ কোনো ব্যৱসায়িক আহিলা হ’ব নালাগে; কিতাপ পঢ়াটো হ’ব লাগে চিন্তা কৰিবলৈ শিকা, সত্যক সন্ধান কৰা আৰু মানৱতাক হৃদয়ঙ্গম কৰাৰ এক আনন্দময় যাত্ৰা।
১৯৪৯ চনতে স্থাপিত হোৱা অসম ৰাজ্যিক প্ৰাথমিক শিক্ষক সন্মিলনী হৈছে অসমৰ শৈক্ষিক আৰু জাতীয় জীৱনৰ অন্যতম পুৰণি আৰু সন্মানীয় স্তম্ভ। সুদীৰ্ঘ সাতটা দশকৰো অধিক কাল এই সন্মিলনীয়ে কেৱল শিক্ষকসকলৰ অধিকাৰৰ বাবেই যুঁজ দিয়া নাই, অসমৰ গাঁৱে-ভূঞে, পাহাৰে-ভৈয়ামে আধুনিক শিক্ষাৰ পোহৰ বিলাই জাতীয় জীৱনক সুদৃঢ় কৰি আহিছে। প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শ্ৰেণীকোঠাবোৰেই হৈছে এটা জাতিৰ প্ৰকৃত নিৰ্মাণস্থলী। তাত কোনো মন্ত্ৰী বা বিষয়াৰ জন্ম নহয়, তাত প্ৰথমে জন্ম হয় এগৰাকী মানুহৰ।
যেতিয়া এই ঐতিহাসিক শিক্ষক সমাজে প্ৰাণৰ শিল্পী জুবিন গাৰ্গৰ সেই অমৰ বাণীক হৃদয়েৰে উপলব্ধি কৰি বিদ্যালয় পৰ্যায়ত এই কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণৰ সংকল্প লৈছে, তেতিয়া ই সমগ্ৰ সমাজখনৰ বাবেই এক আশাৰ দিগন্ত উন্মোচিত কৰিছে। শিক্ষক এগৰাকী কেৱল পাঠ্যপুথি পঢ়ুৱাই দিয়া এজন কৰ্মচাৰী নহয়; শিক্ষক হৈছে এজন পথপ্ৰদৰ্শক, যিয়ে এখন কিতাপৰ পৃষ্ঠাই পৃষ্ঠাই থকা আনন্দৰ সন্ধান এটি শিশুক দিব পাৰে। বিদ্যালয়সমূহত যদি সৰু সৰু পুথিভঁৰাল গঢ়ি তোলা হয়, শ্ৰেণীত যদি গল্প কোৱাৰ বিশেষ সময় ৰখা হয় আৰু শিশুসকলক যদি কিতাপৰ বন্ধু হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়, তেন্তে অসমৰ প্ৰতিখন প্ৰাথমিক বিদ্যালয় একো একোটা বৌদ্ধিক তীৰ্থক্ষেত্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব। শিক্ষক সমাজৰ এই ঐতিহাসিক প্ৰচেষ্টাক আমি সকলোৱে মুক্তকণ্ঠে প্ৰশংসা কৰা উচিত আৰু সহযোগিতা আগবঢ়োৱা উচিত।
“কিতাপ নপঢ়া জাতিক গামোচাই নবচায়” – এই কথাষাৰ কেৱল এটা দিনৰ বাবে সোঁৱৰণ কৰা কোনো প্ৰচাৰমুখী শ্লোগান নহয়, ই হৈছে অসমীয়া জাতিৰ অস্তিত্ব ৰক্ষাৰ এক চিৰন্তন সাৰমন্ত্ৰ। আমি আমাৰ আইৰ ভাষা, আমাৰ বিহু, আমাৰ গামোচা আৰু ঐতিহ্যক প্ৰাণভৰি ভাল পাওঁ। কিন্তু সেই ভালপোৱাক যদি আমি অন্ধ আৱেগৰ পৰা মুক্ত কৰি জ্ঞানৰ মজবুত ভেটিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠা নকৰোঁ, তেন্তে ইতিহাসৰ নিষ্ঠুৰ সোঁতে আমাক নিমিষতে উটুৱাই লৈ যাব। বিশ্বৰ প্ৰতিযোগিতাত টিকি থাকিবলৈ হ’লে আমাৰ ডিঙিত যেনেকৈ ফুলাম গামোচাৰ পৱিত্ৰ মৰ্যাদা থাকিব লাগিব, ঠিক তেনেদৰেই আমাৰ হাতত এখন কিতাপ আৰু মগজুত আধুনিক, যুক্তিনিষ্ঠ জ্ঞানৰ পোহৰ থাকিবই লাগিব।
জুবিন গাৰ্গে আমাক কেৱল গীতৰ সুৰেৰেই মাতাল কৰা নাছিল, তেওঁ নিজৰ স্পষ্ট চিন্তাৰে আমাৰ আত্মাকো জাগ্ৰত কৰি থৈ গৈছে। তেওঁৰ পৱিত্ৰ স্মৃতিৰ প্ৰতি কৰা আটাইতকৈ মহৎ আৰু অৰ্থপূৰ্ণ অঞ্জলি হ’ব তেওঁৰ সপোনৰ সেই জ্ঞানপিপাসু আৰু সাহসী প্ৰজন্মটোক গঢ়ি তোলা। ১৯ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা আৰম্ভ হ’বলগীয়া “পঢ়িবলৈ শিকোঁ আহা” কাৰ্যসূচী যেন কেৱল এখন পোষ্টাৰ বা আনুষ্ঠানিক সভাতে সীমাবদ্ধ হৈ নাথাকে। ই যেন অসমৰ প্ৰতিখন গাঁৱৰ প্ৰতিটো পঁজা, প্ৰতিটো শ্ৰেণীকোঠা আৰু প্ৰতিগৰাকী অভিভাৱকৰ মনলৈ এক মৌন কিন্তু গভীৰ জ্ঞান-বিপ্লৱ হৈ বিয়পি পৰে।
আহক, আমি সকলোৱে – শিক্ষক, অভিভাৱক, বৌদ্ধিক সমাজ আৰু সাধাৰণ নাগৰিকে একেলগে থিয় হওঁ। আমাৰ সন্তানসকলৰ কোমল হাতত নিষ্ফল যন্ত্ৰৰ পৰিৱৰ্তে এখন জীৱনমুখী কিতাপ তুলি দিওঁ। আখৰৰ পোহৰেৰে সিহঁতৰ মনৰ সুপ্ত আকাশখন উজলাই তোলোঁ। কিয়নো কিতাপ পঢ়া প্ৰজন্মইহে নিজৰ অধিকাৰ ৰক্ষা কৰিব পাৰে, কিতাপ পঢ়া প্ৰজন্মইহে স্বাভিমানেৰে মূৰ তুলি সমগ্ৰ বিশ্বক জয় কৰিব পাৰে। কিতাপৰ পৱিত্ৰ আলোকেৰে আলোকিত হৈ আমাৰ স্বাভিমানৰ গামোচাখনে বিশ্বৰ দৰবাৰত চিৰকাল সগৌৰৱে নিজৰ অস্তিত্বৰ জয়গান গাই থাকক – সেয়াই হওক আমাৰ আন্তৰিক প্ৰাৰ্থনা, প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু ঐতিহাসিক জাতীয় অংগীকাৰ।