বিশ্বাসভংগ আৰু জীয়াই থকা মৃতদেহ – প্ৰেম বৈষ্ণৱ

Pc StockCake

বিশ্বাসভংগ আৰু জীয়াই থকা মৃতদেহ

প্ৰেম বৈষ্ণৱ,বিহালী, বিশ্বনাথ

মানৱ জীৱনৰ অনাবিল পৰিক্ৰমাত চৰিত্ৰ, নৈতিকতা আৰু পাৰস্পৰিক আস্থাক সকলোতকৈ পৱিত্ৰ সম্পদ হিচাপে স্বীকাৰ কৰা হয়। এজন পুৰুষৰ ব্যক্তিত্বৰ আধাৰশিলা গঢ় লৈ উঠে তেওঁৰ নৈতিক দৃঢ়তা, সততা আৰু মূল্যবোধৰ সুদৃঢ় ভিত্তিশিলাৰ ওপৰত। সমাজৰ বুকুত এজন মৰ্যাদাসম্পন্ন আৰু সন্মানীয় ব্যক্তি হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ তেওঁ সমগ্ৰ জীৱন ধৰি যি নিৰৱিচ্ছিন্ন সংগ্ৰাম চলাই যায়, সেই সংগ্ৰামৰ মূল চালিকা শক্তি হ’ল তেওঁৰ নিষ্কলংক চৰিত্ৰ। পৃথিৱীৰ কোনো অৰ্থ, সম্পত্তি বা পাৰ্থিৱ বৈভৱে এজন মানুহক যিমান উচ্চ আসন দিব নোৱাৰে, তেওঁৰ স্বচ্ছ আৰু নিকা চৰিত্ৰই সেই বিৰল সন্মান প্ৰদান কৰে। চৰিত্ৰই হৈছে মানুহৰ প্ৰকৃত পৰিচয় আৰু আত্মসন্মানৰ ঘাই ভেটি। কিন্তু মানুহৰ জীৱনটো সদায় এক সৰল ৰেখাৰে আগুৱাই নাযায়। কেতিয়াবা এনে কিছুমান অপ্ৰত্যাশিত ধুমুহাৰ আকস্মিক আগমন ঘটে, য’ত মানুহে নিবিচৰাকৈয়ে অমানিশাৰ ক’লা মেঘে তেওঁৰ সমগ্ৰ জীৱন-আকাশ আৱৰি ধৰে। যেতিয়া এজন পুৰুষৰ পৱিত্ৰ সংসাৰত বিশ্বাসভংগৰ ভয়ংকৰ ছাঁ পৰে, তেতিয়া তেওঁৰ সমগ্ৰ ধাৰণা, সপোন আৰু বিশ্বাসৰ সুন্দৰ পৃথিৱীখন এক নিমিষতে চুৰমাৰ হৈ পৰে। এই নিৰ্দয় বিশ্বাসভংগই এজন তেজ-মঙহৰ মানুহক ভিতৰৰ পৰা সম্পূৰ্ণভাৱে উদং কৰি পেলায় আৰু তেওঁক সমাজৰ চকুত মাত্ৰ এক জীয়াই থকা মৃতদেহত পৰিণত কৰে।

প্ৰকৃতিৰ অমোঘ আৰু অপৰিৱৰ্তনীয় নিয়ম অনুসৰি প্ৰতিটো জীৱই নিজৰ অমূল্য জীৱন ৰক্ষা কৰিবলৈ সকলো ধৰণে চেষ্টা চলাই থাকে। আত্মৰক্ষাৰ এই আদিম প্ৰবৃত্তি মানুহৰ মাজত আটাইতকৈ তীব্ৰ আৰু গভীৰ। অথচ আটাইতকৈ আপোন, মৰমৰ আৰু বিশ্বাসী মানুহগৰাকীৰ পৰা লাভ কৰা বিশ্বাসঘাতকতাৰ প্ৰচণ্ড আঘাত ইমানেই বিষাক্ত যে ই মানুহৰ এই সহজাত প্ৰবৃত্তিটোকো নিৰ্মূল কৰি পেলায়। কোনো এজন মানুহক মানসিকভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে নিঃশেষ কৰিবলৈ সদায় কোনো ধৰণৰ তীক্ষ্ণ অস্ত্ৰ বা বিৰাট ভৌতিক শক্তিৰ প্ৰয়োজন নহয়। এজন পুৰুষৰ বাবে তেওঁৰ জীৱনসংগীৰ চৰিত্ৰহীনতাই এনে এক কালান্তক বিষৰ দৰে ক্ৰিয়া কৰে, যিয়ে তেওঁক প্ৰতিটো পলতে মৃত্যুৰ তিতা সোৱাদ গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰায়। এই যন্ত্ৰণা যিকোনো শাৰীৰিক আঘাততকৈও হাজাৰ গুণ বেছি তীব্ৰ আৰু মৰ্মান্তিক। দেহত পোৱা আঘাতৰ চিকিৎসা আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানে কৰিব পাৰে, কিন্তু আত্মাত লগা এই গভীৰ ক্ষতৰ কোনো মহৌষধ আজিলৈকে আৱিষ্কাৰ হোৱা নাই।

দাম্পত্য জীৱনৰ সুন্দৰ পৰিৱেশত এজন পুৰুষে নিজৰ সংগীক জীৱনৰ আন সকলো বস্তুতকৈ বেছি গুৰুত্ব প্ৰদান কৰে। তেওঁ নিজৰ জীৱনৰ সমস্ত আশা-আকাংক্ষা, দুখ-বেদনা, সফলতা আৰু অতি গোপন কথাবোৰ সংগীৰ আগত নিৰ্ভয়ে উজাৰি দিয়ে। সেই আটাইতকৈ বিশ্বাসী মানুহগৰাকীৰ পৰাই যেতিয়া তেওঁ নিৰ্দয় প্ৰতাৰণা লাভ কৰে, তেতিয়া তেওঁৰ জীয়াই থকাৰ সমস্ত হেঁপাহ তিলতিলকৈ নোহোৱা হৈ যায়। বিশ্বাসৰ এই চৰম ভংগই মানুহজনক মানসিকভাৱে সম্পূৰ্ণ পঙ্গু কৰি পেলায়। তেওঁ যিবোৰ মানুহক আপোন বুলি ভাবিছিল, সেই সকলোবোৰ মুখ তেওঁৰ চকুৰ আগত অচিনাকী হৈ পৰাত জীয়াই থকাটোৱেই তেওঁৰ বাবে এক গধুৰ বোজা হৈ থিয় দিয়ে। আমাৰ সমাজৰ পৰিকাঠামোত পুৰুষক সদায় শক্তিশালী আৰু পাষাণ সদৃশ হিচাপে চাব বিচৰা হয়। সেয়েহে পুৰুষ এজনে নিজৰ বুকুৰ দুখবোৰ সহজে আনৰ আগত প্ৰকাশ কৰিবলৈ কুণ্ঠাবোধ কৰে আৰু নিজৰ চকুলো পৃথিৱীৰ পৰা লুকুৱাই ৰাখিবলৈ বাধ্য হয়।

তথাপিও, অসহ্য মানসিক দহনৰ মাজত অহৰহ ছটফটাই থাকলেও এই হতভাগা পুৰুষজনে ইচ্ছা কৰিলেই আত্মহত্যাৰ দৰে চৰম পথ বাছি ল’ব নোৱাৰে। তেওঁৰ দুহাতত যেন এক অদৃশ্য শিকলি বান্ধি থোৱা আছে। সেই শিকলি হ’ল তেওঁৰ সামাজিক দায়বদ্ধতা, পৰিয়ালৰ প্ৰতি থকা দায়িত্ব আৰু নীতি-শিক্ষাৰ অনন্য নিদৰ্শন। এজন পুৰুষৰ বাবে আত্মহত্যা কৰাটো মাত্ৰ নিজৰ জীৱন শেষ কৰাই নুবুজায়, ইয়াৰ লগে লগে তেওঁৰ বংশ আৰু পৰিয়ালৰ সন্মান জড়িত হৈ থাকে। যদি তেওঁ এনে চৰম সিদ্ধান্ত লয়, তেন্তে সমাজে তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো নানা কটু কথা ক’বলৈ সুযোগ পাব আৰু তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ ওপৰত অধিক বোকা ছটিওৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিব। এই সামাজিক অপবাদ আৰু লোক-লজ্জাৰ শংকাই তেওঁক প্ৰতিটো খোজতে পিছহুহকি আহিবলৈ বাধ্য কৰায়। কাৰণ তেওঁ জানে যে তেওঁৰ এটা ভুল পদক্ষেপে তেওঁৰ জন্মদাতা পিতৃ-মাতৃৰ মৰ্যাদা চিৰদিনৰ বাবে ধূলিত মিলাই দিব।

একেদৰে, সন্তানৰ নিৰাপদ ভৱিষ্যত গঢ়াৰ দায়িত্বই তেওঁৰ জীৱনত আটাইতকৈ ডাঙৰ সুৰক্ষা-প্ৰাচীৰ হৈ থিয় দিয়ে। সেই নিৰ্দোষ ল’ৰা-ছোৱালীকেইটাই কল্পনাই কৰিব নোৱাৰে যে তেওঁলোকৰ দেউতাকৰ বুকুৰ ভিতৰত কিমান বিশাল এক আগ্নেয়গিৰি অহৰহ দগ্ধ হৈ আছে। সিহঁতৰ নিৰাপদ শৈশৱৰ পৰা বঞ্চিত হোৱাৰ ভয়ে পুৰুষজনক স্থবিৰ কৰি ৰাখে। সন্তানৰ সেই নিৰ্মল মুখবোৰ দেখিলে তেওঁৰ মনত এক গভীৰ আৱেগিক দায়বদ্ধতা জাগি উঠে। তেওঁ উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ এক ভুল সিদ্ধান্তই ল’ৰা-ছোৱালীকেইটাৰ গোটেই জীৱনটো আন্ধাৰলৈ ঠেলি দিব। মাকৰ চৰিত্ৰহীনতাৰ কথা সিহঁতে কোনোদিন গম নাপাওক বুলি সেই সত্য পৃথিৱীৰ পৰা লুকুৱাই ৰাখিবলৈ তেওঁ প্ৰতিদিনে নিজৰ অস্তিত্বৰ সতে অঘোষিত সংগ্ৰাম চলাই যায়।

এই সংগ্ৰামৰ মাজতে এজন পুৰুষ মানসিকভাৱে ভাঙি পৰে। তেওঁ উশাহ লৈ থাকে যদিও তেওঁৰ চকুৰ উজ্জ্বলতা আৰু জীৱনৰ মেজাজ বহুত আগতেই হেৰাই যায়। তেওঁ সমাজৰ মাজলৈ যায়, অফিচৰ কাম-বন কৰে, মানুহৰ লগত কথা পাতে, কিন্তু সেই সকলোবোৰেই থাকে মাত্ৰ এক কৃত্ৰিম আৱৰণ। অন্তৰৰ গভীৰত তেওঁ প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে নিজৰ বিবেক আৰু ভাগ্যৰ সতে এক নীৰৱ যুদ্ধ দি থাকে। যিগৰাকী সংগীৰ পৰা তেওঁ প্ৰশান্তি পাব লাগিছিল, সেইগৰাকীয়েই তেওঁৰ জীৱনৰ সৰ্ববৃহৎ যন্ত্ৰণাৰ উৎস হৈ পৰাৰ পাছত তেওঁৰ বাবে পৃথিৱীৰ কোনো সম্পৰ্কই আৰু পূৰ্বৰ দৰে নহয়। এয়া হ’ল এক অঘোষিত মানসিক বন্দীশাল, য’ত তেওঁ কোনো অপৰাধ নকৰাকৈয়ে আজীৱন কাৰাদণ্ড ভোগ কৰিবলগীয়া হৈছে।

এই অস্থিৰতাই তেওঁৰ কৰ্মক্ষেত্ৰতো গভীৰ বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলায়। তেওঁ আগৰ দৰে নতুন আৰু সৃষ্টিশীল কামত মন দিব নোৱাৰে, কাৰণ তেওঁৰ মন-মগজু নিৰন্তৰ অতীতৰ আঘাতবোৰ বিশ্লেষণ কৰাতে ব্যস্ত থাকে। সহকৰ্মীৰ সতে বাৰ্তালাপ কৰাৰ সময়তো তেওঁৰ মানসিক উপস্থিতি অনুপস্থিতিৰ সমতুল্য হৈ পৰে। তেওঁ মাথোঁ দায়িত্বৰ খাতিৰত দৈনিক কাম-কাজবোৰ চলাই যায়, যাতে পৰিয়ালটোৰ অৰ্থনৈতিক নিৰাপত্তা ব্যাহত নহয়। কিন্তু তেওঁৰ ব্যক্তিগত উচ্চাকাংক্ষা আৰু পদোন্নতিৰ হাবিয়াস একেবাৰে নিঃশেষ হৈ পৰাত তেওঁ এক যন্ত্ৰ সদৃশ অস্তিত্ব বহন কৰে।

এনে অৱস্থাত তেওঁৰ মনত মানৱীয় সম্পৰ্কবোৰৰ প্ৰতি এক গভীৰ অনাস্থা গঢ় লৈ উঠে। তেওঁ দেখা পায় যে পৃথিৱীৰ অধিকাংশ মুখেই অভিনয় আৰু ছদ্মবেশেৰে আবৃত। যি সততা আৰু একনিষ্ঠতাৰ ওপৰত তেওঁ বিশ্বাস ৰাখিছিল, সেইবোৰ থুনুকা বুলি প্ৰমাণিত হোৱাত তেওঁ সকলো সামাজিক সম্পৰ্কৰ পৰাই দূৰত্ব বজায় ৰাখিবলৈ ধৰে। তেওঁ অনুভৱ কৰে যে স্বাৰ্থপৰতা আৰু বৈষয়িক সুখে মানুহৰ নীতিক সহজতে জয় কৰিব পাৰে। এই দৰ্শনে তেওঁক এক গম্ভীৰ আৰু নীৰৱ দ্ৰষ্টাত পৰিণত কৰে।

কিন্তু আচৰিতভাৱে, এই বিষাদময় অভিজ্ঞতাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ তেওঁৰ মনত এক অনন্য আধ্যাত্মিক পৰিপক্কতা আৰু গভীৰ দয়াৰো উদয় হয়। তেওঁৰ সংগীৰ প্ৰতি থকা আদিম ক্ষোভ কালক্ৰমত এক নিৰ্বিকাৰ ক্ষমাত পৰিণত হয়। তেওঁ ভাবে যে জ্ঞান আৰু সংস্কাৰৰ অভাৱৰ বাবেই চাগে সেই নাৰীগৰাকীয়ে এনে পথ বাছি ল’লে। সেয়েহে তেওঁ প্ৰতিশোধৰ চিন্তা ত্যাগ কৰি অন্তৰৰ পৰা ক্ষমা প্ৰদান কৰাৰ কঠিন সিদ্ধান্ত লয়। যদিও এই ক্ষমাই বুকুৰ ক্ষতটো সজীৱ কৰি ৰাখে, তথাপিও ই তেওঁক ক্ষোভৰ জুইত দগ্ধ হৈ থকাৰ পৰা ৰক্ষা কৰি অন্তৰত এক প্ৰশান্তি আনি দিয়ে।

সমাজত পুৰুষৰ এনে মানসিক বিপৰ্যয়ক প্ৰায়ে অৱহেলা কৰা হয়, কাৰণ সমাজে পুৰুষৰ চকুলোক দুৰ্বলতাৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰে। কিন্তু নীৰৱে চকুলো টুকি দায়িত্ব পালন কৰি থকা এই প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰকৃততে তেওঁৰ অভূতপূৰ্ব চৰিত্ৰবলৰহে নিদৰ্শন। তেওঁ সংগীৰ দৰে জঘন্য পথ বাছি নলয়, বৰঞ্চ নিজৰ নৈতিকতাক অধিক কটকটীয়াকৈ ধৰি ৰাখে। তেওঁ বুজি পায় যে কাৰোবাৰ অপৰাধৰ প্ৰত্যুত্তৰ অপৰাধেৰে দিলে নিজৰ আত্মসন্মানহে বিনষ্ট হয়। তেওঁ নিজৰ বুকুৰ বিষাদক সন্তানৰ ভৱিষ্যত গঢ়াৰ ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।

নিশাৰ নিস্তব্ধতাই তেওঁক নিজৰ আত্মাৰ সতে কথা পতাৰ সুযোগ দিয়ে। দিনৰ পোহৰত সমাজৰ বাবে যি মুখা তেওঁ পিন্ধিবলগীয়া হয়, নিশাৰ আন্ধাৰে সেই মুখা খহাই পেলায়। আকাশৰ অগণন তৰাবোৰলৈ চাই তেওঁ মানৱ জীৱনৰ অৰ্থ বিচাৰে। এই বিশাল ব্ৰহ্মাণ্ডৰ তুলনাত নিজৰ দুখ-যন্ত্ৰণাক অতি তুচ্ছ বুলি ভাবিবলৈ চেষ্টা কৰি তেওঁ মনক বুজনি দিয়ে। সময়ৰ সোঁতত পাৰ্থিৱ সম্পত্তিৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ মোহ একেবাৰে নোহোৱা হৈ পৰে। তেওঁ মাথোঁ বিচাৰে মানসিক শান্তি।

মানুহজনৰ বাবে প্ৰতিটো দিন একো একোটা ডাঙৰ পৰীক্ষাৰ দৰে হৈ পৰে। তেওঁৰ জীৱনত কোনো নতুন উৎসাহ নাথাকে। অকল সন্তানৰ সুৰক্ষা আৰু বৃদ্ধ পিতৃ-মাতৃৰ সেৱাই তেওঁৰ জীৱনৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্য হৈ পৰে। এই অকলশৰীয়া সংগ্ৰামত তেওঁ গম পায় যে পৃথিৱীত প্ৰকৃততে সকলো মানুহেই অকলশৰীয়া। কোনো সম্পৰ্কই মানুহক চিৰন্তন নিৰাপত্তা দিব নোৱাৰে; কেৱল নিজৰ আত্মবল আৰু সততাহে শেষ সখা হৈ ৰয়।

সময়ৰ এই জটিল পাকচক্ৰই তেওঁক মৃত্যুক এক নতুন দৃষ্টিকোণেৰে চাবলৈ শিকালে। পূৰ্বে যি মৃত্যু আছিল ভয়ৰ কাৰণ, এতিয়া সেয়া তেওঁৰ বাবে সকলো কষ্টৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পোৱাৰ একমাত্ৰ আশা হৈ পৰে। তেওঁ অনুভৱ কৰে যে জীৱন্ত হৈ থাকিও প্ৰতিটো ক্ষণতে তিল তিলকৈ মৰি থকাতকৈ এক স্বাভাৱিক মৃত্যুই তেওঁক চিৰন্তন শান্তি দিব পাৰিব। এই ভাবধাৰাই তেওঁৰ মনৰ পৰা মৃত্যুৰ প্ৰতি থকা ভয় মচি পেলায়।

সামৰণিত ক’ব পাৰি যে মানৱ জীৱনৰ আটাইতকৈ বেদনাদায়ক দৃশ্যপট হ’ল এজন মানুহ জীয়াই থকা অৱস্থাতে অন্তৰৰ পৰা মৃত্যুমুখী হোৱাটো। বিশ্বাসভংগই কেৱল এটা সম্পৰ্কৰে ইতি নেপেলায়, ই মানুহজনৰ আত্মাৰ পৱিত্ৰতা আৰু জীৱনৰ সোৱাদ কাঢ়ি লৈ যায়। চৰিত্ৰৰ স্খলন আৰু সংগীৰ প্ৰতাৰণাই এজন সামাজিক আৰু আনন্দময় পুৰুষক মাথোঁ দায়িত্বৰ বোজা কঢ়িওৱা এক যন্ত্ৰত পৰিণত কৰে। তথাপিও, সেই পুৰুষজনৰ মহানতা এইটোৱেই যে তেওঁ নিজৰ বুকুৰ জুইয়েৰে সংসাৰখনক ভস্মীভূত হ’বলৈ নিদিয়ে; বৰঞ্চ নিজৰ অসীম ধৈৰ্য আৰু প্ৰতিশোধহীন নীতিৰে সন্তানৰ ভৱিষ্যত সুৰক্ষিত কৰে। এই নীৰৱ আত্মত্যাগে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে সম্পৰ্কৰ মূল ভেটি হ’ল একনিষ্ঠ বিশ্বাস। এই বিশ্বাস ৰক্ষা কৰাটোৱেই প্ৰত্যেক মানুহৰ বাবে সৰ্বোচ্চ ধৰ্ম। যি যন্ত্ৰণাই এদিন তেওঁৰ পৰা মৃত্যুৰ ভয় কাঢ়ি লৈ গৈছিল, সেই একেই যন্ত্ৰণাই অৱশেষত তেওঁক পৰিপক্কতা দি যায়- য’ত তেওঁ পাৰ্থিৱ মোহৰ পৰা মুক্ত হৈ শান্তিৰ আশ্ৰয়লৈ নীৰৱে অপেক্ষা কৰে।