মৌনতা যেতিয়া আত্মৰক্ষাৰ অস্ত্ৰ: বৰ্তমান যুগৰ এক নিষ্ঠুৰ বাস্তৱ
শচীন্দ্ৰ কুমাৰ দাস ,পলাশবাৰী
সূচনা: মানৱ সভ্যতাৰ ভেটি গঢ়ি উঠে পাৰস্পৰিক বিশ্বাস, মৰম-চেনেহ আৰু নৈতিকতাৰ ওপৰত। কিন্তু বৰ্তমান একবিংশ শতিকাৰ আধুনিক সমাজ ব্যৱস্থালৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে এই মানৱীয় মূল্যবোধসমূহ ক্ৰমান্বয়ে ম্লান হৈ পৰিছে। সাম্প্ৰতিক সময়ত মানুহৰ মনৰ পৰা অন্যায় কৰাৰ ভয়, লাজ আৰু অনুশোচনা প্ৰায় নোহোৱা হৈ পৰিছে। নিজৰ ক্ষন্তেকীয়া স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে মানুহে আন এজনক প্ৰতাৰণা কৰিবলৈ এতিয়া তিলমানো কুণ্ঠাবোধ নকৰে। সমাজৰ এই চৰম নৈতিক স্খলন সঁচাকৈয়ে এক চিন্তনীয় বিষয়।
নেতৃত্বৰ ভূমিকা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ মানসিকতা: যিকোনো এখন সমাজৰ গতি-প্ৰকৃতি নিৰ্ভৰ কৰে তাৰ আগশাৰীৰ বা প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিসকলৰ আচৰণৰ ওপৰত। কিন্তু বৰ্তমান সময়ত দেখা গৈছে যে সমাজৰ তথাকথিত উচ্চস্তৰৰ বা নেতৃত্বস্থানীয় লোকসকলেই যেতিয়া ক্ষমতা বা স্বাৰ্থৰ বাবে মিছা কথা, প্ৰতাৰণা আৰু মিছা প্ৰতিশ্ৰুতিৰ আশ্ৰয় লয়, তেতিয়া তাৰ এক ভয়াবহ কুপ্ৰভাৱ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ লোকৰ ওপৰতো পৰে। ‘ৰজাই যি কৰে, প্ৰজায়ো তাকে কৰে’—এই নীতিৰ দৰেই সাধাৰণ মানুহৰ মাজতো অন্যায় কৰাৰ প্ৰৱণতা বাঢ়ি গৈছে। যাৰ ফলত সমাজত সুস্থ প্ৰতিযোগিতাৰ সলনি কেৱল ষড়যন্ত্ৰ, হিংসا আৰু ইজনে আনজনক ভৰিৰে গচকি আগবাঢ়ি যোৱাৰ এক অসুস্থ মানসিকতাই গা কৰি উঠিছে।
লিংগভিত্তিক ভূমিকাৰ পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ ভয়াৱহতা: অতীজৰে পৰা আমাৰ সমাজত এটা কথা প্ৰচলিত আছিল যে মহিলাসকলে পৰচৰ্চা কৰে, কাণকুচালি কৰে বা ইজনৰ কথা সিজনক লগাই কন্দলৰ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু বৰ্তমান সমাজৰ চিত্ৰখন সম্পূৰ্ণ ওলোটা। আজিকালি পুৰুষ সমাজো এই কুৎসিত কাৰ্যত সমানেই অভ্যস্ত হৈ পৰিছে। তাতকৈ ডাঙৰ কথাটো হ’ল—মহিলাৰ মাজত হোৱা কন্দলবোৰ সাধাৰণতে কথাৰ মেৰপাকতে সীমাবদ্ধ থাকে আৰু তাৰ প্ৰভাৱ সিমান ভয়াৱহ নহয়। কিন্তু পুৰুষসকল স্বভাৱগতভাৱে কিছু উগ্ৰ, অহংকাৰী আৰু সোনকালে উত্তেজিত হৈ পৰা দেখা যায়। ফলস্বৰূপে, যেতিয়া পুৰুষৰ মাজত এনে কথা লগোৱা বা কুৎসা ৰটনাৰ সৃষ্টি হয়, তেতিয়া ই কেৱল কথাতে শেষ নহয়; বৰঞ্চ মাৰপিট, দীৰ্ঘধ্বনি শত্ৰুতা, দাংগা হংগামা বা হত্যাকাণ্ডৰ দৰে ভয়াৱহ আৰু কৰুণ পৰিণতিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
অবিশ্বাসৰ পৰিৱেশ আৰু ‘মৌনতা’ৰ আশ্ৰয়: সাম্প্ৰতিক সমাজত “কাক বিশ্বাস কৰিব আৰু কাক নকৰিব” — সেয়া এক ডাঙৰ প্ৰশ্নবাচক চিন। আপোন বুলি ভাবি কাৰোবাক মনৰ কথা ক’লে, পৰৱৰ্তী সময়ত সেই কথাই নিজৰ বাবেই কাল হৈ পৰে। এনে এক ভণ্ড আৰু জটিল পৰিৱেশত ভদ্ৰভাৱে জীয়াই থকাটো এক কঠিন সংগ্ৰাম হৈ পৰিছে। সেয়েহে, বহু অভিজ্ঞ আৰু চিন্তাশীল ব্যক্তিয়ে এতিয়া ‘মৌনতা’ক এক ডাঙৰ ঢাল বা অস্ত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছে। কাৰণ বৰ্তমান যুগত অন্যায় বা অসত্যৰ বিৰুদ্ধে অকলে মাত মাতিবলৈ গ’লে, সমাজত ন্যায় পোৱাৰ সলনি নিজে অকলশৰীয়া হৈ পৰাৰ সম্ভাৱনাহে বেছি থাকে। আপোনাৰ লগত থকা বন্ধু-বান্ধৱ বা আত্মীয় সকলো আঁতৰি যায় আৰু আপুনি সমাজচ্যুত হোৱাৰ দৰে অৱস্থা হয়।
সামাজিক মাধ্যম (Social Media) আৰু মানসিক নিৰ্যাতন: বৰ্তমান সময়ত সামাজিক মাধ্যম যেনে ফেচবুক, হোৱাটছএপ আদি মানুহক সংযোগ কৰাতকৈ কাৰোবাৰ চৰিত্ৰ হনন কৰাৰ বাবে বেছি ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা গৈছে। যদি আপুনি কাৰোবাৰ অন্যায়ৰ প্ৰতিবাদ কৰে বা সমাজৰ ভুলবোৰ আঙুলিয়াই দিয়ে, তেন্তে এক শ্ৰেণীৰ মানুহে চচিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে আপোনাক ট্ৰোল কৰা, কটু মন্তব্য কৰা বা লঞ্চিত কৰাত নামি পৰে। আনকি কেতিয়াবা কেতিয়াবা প্ৰাণৰ ভাবুকিও আহে। ইয়াৰ ফলত এজন সৎ ব্যক্তিয়ে মানসিকভাৱে তীব্ৰ যাতনা ভুগিবলগীয়া হয়।
উপসংহাৰ:
সামৰণিত ক’ব পাৰি যে, শিক্ষা আৰু প্ৰযুক্তিৰ দিশৰ পৰা আমি যিমানেই আধুনিক বা উন্নত নহওঁ কিয়, মানসিক আৰু নৈতিক দিশৰ পৰা আমি বহুখিনি পিছপৰি গৈছোঁ। এক সুস্থ আৰু শান্তিপূৰ্ণ সমাজ গঠন কৰিবলৈ হ’লে প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে আত্ম-বিশ্লেষণ কৰাটো জৰুৰী। যি পৰিৱেশত সাধাৰণ মানুহে ভয় আৰু সংশয়ৰ মাজত জীয়াই থাকিবলগীয়া হয়, সেই সমাজ কেতিয়াও প্ৰকৃত অৰ্থত উন্নত হ’ব নোৱাৰে।