স্বাধীনতা দিৱস: এক জাতীয় গৌৰৱ, আত্মত্যাগৰ মহিমা আৰু ইতিহাসৰ পৰিক্ৰমা”
প্ৰেম বৈষ্ণৱ,বিহালী,বিশ্বনাথ
ভাৰতবৰ্ষৰ ইতিহাসত ১৫ আগষ্ট তাৰিখটো কেৱল এটা কেলেণ্ডাৰৰ পাতৰ দিন নহয়, ই হৈছে কোটি কোটি ভাৰতীয়ৰ আশা, আকাংক্ষা আৰু আত্মত্যাগৰ এক পৱিত্ৰ চিহ্ন। ১৯৪৭ চনৰ এই দিনটোৱেই আছিল সেই শুভক্ষণ, যিদিনা ভাৰতে ২০০ বছৰীয়া ব্ৰিটিছ শাসনৰ শিকলি চিঙি মুক্ত আকাশত উশাহ ল’বলৈ সক্ষম হৈছিল। স্বাধীনতা দিৱস হৈছে আমাৰ জাতীয় গৌৰৱ আৰু আত্মত্যাগৰ মহিমাৰ প্ৰতীক। এই দিৱসটোৱে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে আমাৰ স্বাধীনতা কোনো উপহাৰ নাছিল, স্বাধীনতা আছিল এক দীৰ্ঘদিনীয়া ৰক্তক্ষয়ী সংগ্ৰামৰ ফল। এই দিনটো কেৱল উদযাপনৰ দিন নহয়, ই আত্ম-বিশ্লেষণৰো দিন – আমি ক’ৰ পৰা আহিছিলোঁ আৰু আমি আজি ক’ত উপনীত হৈছোঁহি।
ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম কোনো এক নিৰ্দিষ্ট মুহূৰ্তৰ ঘটনা নাছিল। ১৭৫৭ চনৰ পলাচী যুদ্ধৰ পিছত যেতিয়া ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ভাৰতৰ ক্ষমতা নিজৰ হাতলৈ লৈছিল, তেতিয়াৰ পৰাই ভাৰতীয় জনমানসত বিদ্ৰোহৰ জুই জ্বলি উঠিছিল। ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহ আছিল ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথমটো সঙ্ঘবদ্ধ প্ৰতিবাদ। এই বিদ্ৰোহে সমগ্ৰ দেশত স্বাধীনতাৰ এক স্ফুলিংগ প্ৰজ্বলিত কৰিছিল। মংগল পাণ্ডেৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাণী লক্ষ্মীবাই, তাঁতিয়া টোপি, আদি প্ৰতিগৰাকী সংগ্ৰামীয়ে দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰাণ আহুতি দিছিল। যদিও সেই বিদ্ৰোহ দমন কৰা হৈছিল, ই ব্ৰিটিছ শাসনৰ ভেটি কঁপাই দিছিল।
বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা সংগ্ৰামে এক নতুন গতি লাভ কৰে, যেতিয়া মহাত্মা গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা উভতি আহি ভাৰতীয় ৰাজনীতিতে প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ অহিংসা আৰু সত্যগ্ৰহৰ অস্ত্ৰই ব্ৰিটিছ চৰকাৰক এক নতুন ধৰণৰ প্ৰত্যাহ্বান জনালে। অসহযোগ আন্দোলন (১৯২০), য’ত বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু স্বদেশী গ্ৰহণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল, সেয়া আছিল এক মাইলৰ খুঁটি। ইয়াৰ পিছত ১৯৩০ চনৰ ডাণ্ডি যাত্ৰা আৰু আইন অমান্য আন্দোলনে সমগ্ৰ বিশ্বৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। গান্ধীজীৰ নেতৃত্বত ভাৰতীয় জনতাই ভয় আৰু শংকা পৰিহাৰ কৰি দেশৰ বাবে যুঁজিবলৈ শিকিছিল। তেওঁৰ ‘ভাৰত ত্যাগ’ আন্দোলন (১৯৪২) আছিল ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে চূড়ান্ত শংখধ্বনি।
গান্ধীজীৰ অহিংসা আন্দোলনৰ সমান্তৰালকৈ দেশৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ এক সোঁত বৈছিল। ভগৎ সিং, ৰাজগুৰু, সুখদেৱ আৰু চন্দ্ৰশেখৰ আজাদে ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ পৰা দেশক মুক্ত কৰিবলৈ নিজৰ জীৱন তুচ্ছ জ্ঞান কৰি স্বাধীনতা আন্দোলনত জঁপিয়াই কৰিছিল। জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ডই সমগ্ৰ দেশক শোকাতুৰ কৰি তুলিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰতিশোধৰ বাবেই উধম সিঙৰ দৰে বীৰসকলে ব্ৰিটিছৰ কঠোৰ শাসনক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ ‘আজাদ হিন্দ ফৌজ’ৰ আহ্বান – ‘তুমি মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম’ – সমগ্ৰ দেশত এক নৱজাগৰণৰ সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত ভাৰতীয় সেনাৰ অৱদান স্বাধীনতাৰ ইতিহাসৰ এক উজ্জ্বল অধ্যায়।
১৯৪৭ চনৰ ১৪ আগষ্টৰ মাজনিশা, পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰুৱে দিয়া ঐতিহাসিক ভাষণ ‘ট্ৰাইষ্ট উইথ ডেষ্টিনি’য়ে ভাৰতীয়ক এক নতুন ভৱিষ্যতৰ সপোন দেখুৱাইছিল। ১৫ আগষ্টৰ পুৱা লালকিল্লাত পতাকা উত্তোলনৰ লগে লগে ভাৰতে সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে বিশ্ব মানচিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰিলে। এই দিনটোৱে দেশৰ মানুহৰ মাজত হাঁহি আৰু চকুপানীৰ এক সংমিশ্ৰিত অনুভূতিৰ সৃষ্টি কৰিছিল, কিয়নো স্বাধীনতা আহিছিল কিন্তু দেশ বিভাজনৰ বেদনাও লগত লৈ আহিছিল।
আমাৰ ত্ৰিৰংগা পতাকাৰ ইতিহাসত বহুকেইটা পৰ্যায় আছে।
- ১৯০৪ চনৰ চিষ্টাৰ নিৱেদিতাৰ পতাকা: ই আছিল সৰ্বপ্ৰথম আৰ্হি, য’ত ৰঙা আৰু হালধীয়া ৰঙে শক্তি আৰু বিজয়ক সূচাইছিল।
- ১৯০৭ চনৰ মাদাম কামাৰ পতাকা: জাৰ্মানীৰ ষ্টুটগাৰ্টত উত্তোলন কৰা এই পতাকাখনে বিদেশৰ মাটিত প্ৰথম ভাৰতীয় স্বাধীনতাৰ বাৰ্তা কঢ়িয়াইছিল।
- ১৯২১ চনৰ গান্ধীজীৰ ত্ৰিৰংগা: যঁতৰৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে এই পতাকাই ভাৰতৰ স্বাৱলম্বনৰ সপোনক প্ৰতিফলিত কৰিছিল।
- অশোক চক্ৰৰ অন্তৰ্ভুক্তি: ১৯৪৭ চনত যঁতৰৰ সলনি অশোক চক্ৰ সংযোগ কৰি ইয়াক এক বিশ্বজনীন ৰূপ দিয়া হ’ল। এই ২৪টা দাণ্ডিযুক্ত চক্ৰই ধৰ্মচক্ৰক আৰু নিৰন্তৰ প্ৰগতিৰ প্ৰতীকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
স্বাধীনতা দিৱস উদযাপনৰ তাৎপৰ্য আৰু সমাজ :- স্বাধীনতা দিৱস কেৱল এটা চৰকাৰী উৎসৱ নহয়, ই হৈছে দেশপ্ৰেমৰ এক মহা মিলনৰ দিন। দিল্লীৰ লালকিল্লাত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভাষণ, পতাকা উত্তোলন আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ মাজেৰে স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনোৱা হয়। স্কুল-কলেজত বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মক দেশৰ ইতিহাসৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়। এই দিনা দেশৰ প্ৰতিজন নাগৰিকে একত্ৰিত হৈ জাতীয় সংগীত পৰিৱেশন কৰে, যিয়ে একতাৰ অদম্য শক্তি প্ৰমাণ কৰে। এই দিনটোৱে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে আমাৰ মাজত থকা সকলো বিভেদ পাহৰি আমি এক জাতি হিচাপে আগবাঢ়ি যাব লাগে।
স্বাধীনতাৰ পাছৰ ৮ দশকত ভাৰতে অৰ্থনীতি, বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, শিক্ষা আৰু ক্ৰীড়াৰ ক্ষেত্ৰত এক অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰিছে। আমাৰ মহাকাশ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান ‘ইছৰো’ (ISRO) আজি বিশ্বৰ শীৰ্ষত। অৰ্থনৈতিকভাৱে ভাৰত আজি এক বিশ্ব শক্তি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। তথ্য প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতীয়সকলে সমগ্ৰ বিশ্বতে কৃতিত্ব দেখুৱাইছে। অৱশ্যে, এই অগ্ৰগতিৰ সমান্তৰালকৈ আমাৰ সন্মুখত বহু প্ৰত্যাহ্বান এতিয়াও বিদ্যমান।
দৰিদ্ৰতা নিৰ্মূল, স্বাস্থ্যসেৱাৰ উন্নতি, নিবনুৱা সমস্যা সমাধান আৰু সামাজিক সমতা স্থাপনৰ বাবে আমাৰ যাত্ৰা অব্যাহত আছে। স্বাধীনতাৰ প্ৰকৃত অৰ্থ তেতিয়াই পূৰ্ণ হ’ব, যেতিয়া সমাজৰ আটাইতকৈ পিছপৰা মানুহজনেও শিক্ষা, খাদ্য আৰু নিৰাপত্তা লাভ কৰিব পাৰিব। আমাৰ সংবিধানৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰা, দেশৰ ৰাজহুৱা সম্পত্তি সুৰক্ষিত কৰা আৰু ভাতৃত্ববোধ বজাই ৰখাটো প্ৰতিজন নাগৰিকৰ দায়িত্ব। স্বাধীনতা দিৱসে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে আমি কেৱল অধিকাৰৰ বাবে নহয়, দেশৰ প্ৰতি কৰ্তব্যৰ বাবেও দায়বদ্ধ। আমাৰ বৈচিত্ৰ্যৰ মাজত ঐক্যয়েই আমাৰ শক্তি।
এজন প্ৰধান শিক্ষক হিচাপে মই বিশ্বাস কৰোঁ যে স্বাধীনতাৰ প্ৰকৃত ৰক্ষক হৈছে আমাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল। বিদ্যালয়সমূহ হৈছে সেই স্থান, য’ত দেশপ্ৰেমৰ বীজ অংকুৰিত হয়। ইতিহাসৰ শিক্ষা কেৱল পাঠ্যপুথিত সীমাবদ্ধ নাৰাখি তেওঁলোকৰ জীৱনৰ দৰ্শনত প্ৰয়োগ কৰিবলৈ আমি প্ৰচেষ্টা চলাব লাগিব। আমাৰ চৰিত্ৰ গঠনৰ মাজেৰেই দেশে প্ৰকৃত স্বাধীনতাৰ সোৱাদ পাব।
স্বাধীনতা দিৱস আমাৰ বাবে এক প্ৰেৰণাৰ উৎস। আমাৰ সংগ্ৰামীসকলে যি সপোন দেখিছিল – এখন শক্তিশালী, সমৃদ্ধিশালী আৰু অখণ্ড ভাৰতবৰ্ষ – সেই সপোনক বাস্তৱত ৰূপায়িত কৰাৰ দায়িত্ব বৰ্তমানৰ প্ৰজন্মৰ হাতত। আমি নিজৰ কৰ্মৰ জৰিয়তে দেশৰ গৌৰৱ বৃদ্ধি কৰিব লাগিব। আমাৰ জাতীয় পতাকাই সদায় আমাক সোঁৱৰাই থাকিব যে এই স্বাধীনতা অতি মূল্যবান, ইয়াক সুৰক্ষিত কৰি ৰখাটো আমাৰ পৱিত্ৰ কৰ্তব্য। আহক, আমি সকলোৱে হাতে হাত ধৰি আগবাঢ়ি যাওঁ, এখন নতুন ভাৰত নিৰ্মাণৰ লক্ষ্যৰে। আমাৰ একতা, আমাৰ সংকল্প আৰু আমাৰ দেশপ্ৰেমেই হওক এই স্বাধীনতা দিৱসৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ উপহাৰ। বন্দে মাতৰম্! জয় হিন্দ।