মোবাইল ফোনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা আৰু সমাজ
কানুপ্ৰিয়া ডেকা
স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অসমীয়া বিভাগ
বৰপেটা, হাউলী
আধুনিক যুগত বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিয়ে মানুহৰ জীৱন ধাৰণ সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিবৰ্তন কৰিছে। এই পৰিবৰ্তনৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ হৈছে মোবাইল ফোন। এটা সময়ত যোগাযোগৰ বাবে চিঠি বা লেণ্ডলাইন ফোন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু এতিয়া মোবাইল ফোন মানুহৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হৈ পৰিছে। ইমানেই যে বহু মানুহে মোবাইল ফোন অবিহনে নিজৰ দিনটো কল্পনাও কৰিব নোৱাৰে। এই অৱস্থা ধীৰে ধীৰে এক প্ৰকাৰৰ নিৰ্ভৰশীলতালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে, যাৰ গভীৰ প্ৰভাৱ সমাজৰ ওপৰত পৰিছে।
মোবাইল ফোনে মানুহৰ জীৱন বহুত সহজ কৰি তুলিছে। যোগাযোগ এতিয়া মুহূৰ্তৰ ভিতৰত সম্ভৱ। দূৰত থকা মানুহৰ সৈতে কথোপকথন, বাৰ্তা আদান-প্ৰদান, ভিডিও কল—এই সকলোবোৰে মানুহক একে সুতোত বান্ধি ৰাখিছে। কেৱল যোগাযোগেই নহয়, শিক্ষা, বিনোদন, বাণিজ্য, চিকিৎসা আদি বহু ক্ষেত্ৰতো মোবাইল ফোনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে অনলাইন ক্লাছ কৰে, মানুহে ডিজিটেল পেমেন্ট কৰে, আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে বিভিন্ন ধৰণৰ তথ্য লাভ কৰে। এই দিশত চালে মোবাইল ফোনে সমাজক আগবঢ়াবলৈ সহায় কৰিছে বুলি ক’ব পাৰি।
কিন্তু ইয়াৰ আন এটা দিশো আছে, যি যথেষ্ট চিন্তাজনক। মোবাইল ফোনৰ ওপৰত অত্যাধিক নিৰ্ভৰশীলতাই মানুহৰ আচৰণ আৰু জীৱনশৈলীত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছে। আজিৰ বহু মানুহে সৰু সৰু কামো মোবাইল ফোন অবিহনে কৰিব নোৱাৰে। যিকোনো তথ্য জানিবলৈ, মনোৰঞ্জনৰ বাবে, বা সময় পাৰ কৰিবলৈ সদায় মোবাইলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত মানুহৰ নিজা চিন্তা-শক্তি আৰু সৃষ্টিশীলতা ধীৰে ধীৰে হ্ৰাস পাইছে।
সমাজত মানৱীয় সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াৰ গভীৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। আগতে মানুহে মুখামুখি বহি কথা পাতিছিল, সময় কটাইছিল, আৰু পৰস্পৰৰ সৈতে গভীৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিছিল। কিন্তু এতিয়া বহু মানুহ একে ঠাইতে বহি থাকিও নিজৰ নিজৰ মোবাইলত ব্যস্ত থাকে। পৰিয়ালৰ মাজতো এই দূৰত্ব স্পষ্টভাৱে অনুভৱ কৰা যায়। পিতৃ-মাতৃ আৰু সন্তানৰ মাজত কথা-বতৰাৰ পৰিমাণ কমি গৈছে। বন্ধুত্বৰ ক্ষেত্ৰতো বাস্তৱ সংযোগৰ ঠাইত ডিজিটেল সংযোগে স্থান ল’লে, যাৰ ফলত সম্পৰ্কবোৰৰ গভীৰতা হ্ৰাস পাইছে।
মোবাইল ফোনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতাৰ ফলত মানসিক স্বাস্থ্যৰ সমস্যাও বৃদ্ধি পাইছে। অধিক সময় মোবাইল ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত একাকীত্ব, উদ্বেগ, আৰু হতাশাৰ দৰে সমস্যা দেখা দিব পাৰে। বিশেষকৈ যুৱ প্ৰজন্ম সামাজিক মাধ্যমত নিজকে আনৰ সৈতে তুলনা কৰি মানসিক চাপ অনুভৱ কৰে। আনহাতে, অবিৰত নোটিফিকেচন আৰু মনোযোগ বিচলিত কৰা বিষয়বস্তুৰ বাবে মনোযোগ ক্ষমতা হ্ৰাস পায়, যি শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱনত প্ৰতিকূল প্ৰভাৱ পেলায়।
শাৰীৰিক স্বাস্থ্যতো ইয়াৰ কু-প্ৰভাৱ অস্বীকাৰ কৰিব নোৱাৰি। দীঘলীয়া সময় ধৰি মোবাইল ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত চকুৰ সমস্যা, নিদ্ৰাহীনতা, আৰু দেহৰ ব্যথাৰ দৰে সমস্যা দেখা যায়। বিশেষকৈ ৰাতি দেৰিলৈকে মোবাইল ব্যৱহাৰ কৰিলে নিদ্ৰাৰ স্বাভাৱিক চক্র বিঘ্নিত হয়, যাৰ ফলত স্বাস্থ্যত বেয়া প্ৰভাৱ পৰে।
তথাপিও, মোবাইল ফোন সম্পূৰ্ণৰূপে ক্ষতিকাৰক নহয়। ই এটা উপযোগী যন্ত্ৰ, কিন্তু সমস্যাটো হৈছে ইয়াৰ অতিমাত্ৰা ব্যৱহাৰ। সঠিক আৰু সীমিত ব্যৱহাৰ কৰিলে মোবাইল ফোনে জীৱন সহজ আৰু উন্নত কৰিব পাৰে। সেয়ে, মোবাইল ফোনৰ ওপৰত অতিৰিক্ত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰিবলৈ সচেতনতা অতি প্ৰয়োজনীয়। মানুহে নিজৰ সময় সঠিকভাৱে ব্যৱস্থাপনা কৰিব লাগে, পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱৰ সৈতে বাস্তৱ সময় কটোৱা উচিত, আৰু প্ৰয়োজনতকৈ অধিক মোবাইল ব্যৱহাৰ এৰাব লাগে।
মোবাইল ফোন আধুনিক সমাজৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হলেও ইয়াৰ ওপৰত অতিৰিক্ত নিৰ্ভৰশীলতা সমাজৰ বাবে চিন্তাৰ বিষয়। ই মানুহৰ সম্পৰ্ক, মানসিক স্বাস্থ্য আৰু জীৱনশৈলীত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। সেয়ে, মোবাইল ফোনক নিয়ন্ত্ৰণ কৰি, সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। তেতিয়াহে আমি এখন সুস্থ, সচেতন আৰু সমতুলিত সমাজ গঢ়ি তুলিবলৈ সক্ষম হ’ম।
ইয়াৰ উপৰিও, মোবাইল ফোনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতাই সমাজৰ নৈতিক দিশটোতেও গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। বৰ্তমান সময়ত বহু মানুহে মোবাইল ফোনৰ জৰিয়তে এনে বিষয়বস্তুৰ সৈতে পৰিচিত হয় যিবোৰ তেওঁলোকৰ বয়স বা মানসিক পৰিপক্কতাৰ লগত সামঞ্জস্যপূর্ণ নহয়। বিশেষকৈ কিশোৰ-কিশোৰীৰ ক্ষেত্ৰত এই সমস্যাটো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ। অনলাইন জগতত থকা বিভিন্ন ধৰণৰ অশোভনীয় বা বিভ্ৰান্তিকৰ বিষয়বস্তু তেওঁলোকৰ মন-মগজুত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলায় আৰু আচৰণত বিকৃতি আনিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত সমাজত শিষ্টাচাৰ আৰু নৈতিক মূল্যবোধ ধীৰে ধীৰে হ্ৰাস পাইছে।
ইয়াৰ লগতে, মোবাইল ফোনৰ জৰিয়তে ভুল তথ্য আৰু অপপ্ৰচাৰৰ বিস্তাৰো এক ডাঙৰ সমস্যা হিচাপে দেখা দিছে। সামাজিক মাধ্যমত যিকোনো তথ্য দ্ৰুতগতিত বিস্তাৰ পায়, কিন্তু সকলো তথ্য সত্য নহয়। বহু সময়ত মিছা খবৰ, অর্ধসত্য তথ্য মানুহৰ মাজত বিভ্ৰান্তি সৃষ্টি কৰে আৰু কেতিয়াবা সামাজিক অশান্তিৰ কাৰণো হয়। মানুহে যদি চিন্তা-ভাবনা নকৰাকৈ এনে তথ্য বিশ্বাস কৰে, তেন্তে ই সমাজৰ একতা আৰু শান্তিৰ বাবে বিপদজনক হৈ পৰে।
অন্য এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে ব্যক্তিগত গোপনীয়তা। মোবাইল ফোন ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে মানুহৰ ব্যক্তিগত তথ্য সহজে সংৰক্ষণ আৰু আদান-প্ৰদান কৰা হয়। কিন্তু সঠিক সতৰ্কতা অবলম্বন নকৰিলে এই তথ্যসমূহ অপব্যৱহাৰ হ’ব পাৰে। হেকিং, ডাটা চুৰি আদি সমস্যাই মানুহৰ ব্যক্তিগত জীৱনক বিপদত পেলায় আৰু সমাজত অসুৰক্ষাৰ অনুভৱ সৃষ্টি কৰে।
এই সমস্যাবোৰৰ সমাধানৰ বাবে ব্যক্তিগত আৰু সামাজিক দুয়ো স্তৰত সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজে বুজি মোবাইল ফোন ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে আৰু ইয়াৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। পিতৃ-মাতৃ আৰু শিক্ষকসকলে সন্তানসকলক সঠিক দিশ নিৰ্দেশনা দিব লাগে যাতে তেওঁলোকে সঠিক আৰু স্বাস্থ্যকৰভাৱে প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰিব শিকে। চৰকাৰ আৰু সমাজৰ বিভিন্ন সংস্থাইও এই ক্ষেত্ৰত নীতি-নিয়ম কঠোৰভাৱে প্ৰয়োগ কৰি এক সুৰক্ষিত ডিজিটেল পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিব পাৰে। মোবাইল ফোন আধুনিক সমাজৰ এক শক্তিশালী উপকাৰী উপকৰণ, কিন্তু ইয়াৰ ওপৰত অতিৰিক্ত নিৰ্ভৰশীলতা বহু সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে। এই সমস্যাবোৰ বুজি, সঠিক ব্যৱহাৰৰ অভ্যাস গঢ়ি তুলিলেহে আমি ইয়াৰ সুফল লাভ কৰিব পাৰিম। তেতিয়াহে সমাজত এক সুস্থ, সজাগ আৰু সমন্বিত জীৱনধাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা সম্ভৱ হ’ব।