লোকগীত সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা – কানুপ্ৰিয়া ডেকা

Pc সাহিত্য ডট অৰ্গ
লোকগীত সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা
কানুপ্ৰিয়া ডেকা
স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অসমীয়া বিভাগ
বৰপেটা, হাউলী

লোকগীত হৈছে কোনো এটা জাতি বা সমাজৰ আত্মাৰ সুৰ। এই গীতবোৰ কেৱল সংগীত নহয়; ইয়াত সজীৱ হৈ থাকে মানুহৰ জীৱনযাত্ৰা, বিশ্বাস, অনুভৱ, সুখ-দুখ আৰু ঐতিহ্যৰ অমূল্য ধন। অসমৰ ক্ষেত্ৰত লোকগীতৰ স্থান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ এইবোৰে অসমৰ সংস্কৃতিৰ মূল ভিত্তি গঢ়ি তুলিছে। সময়ৰ লগে লগে সমাজৰ পৰিবর্তন ঘটিছে, কিন্তু লোকগীতৰ মাজত সঞ্চিত হৈ থকা ঐতিহ্য আৰু মূল্যবোধবোৰ আজিও অটলভাৱে আছে। সেইবাবেই লোকগীত সংৰক্ষণ কৰা আজিৰ যুগত এক অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয় কাৰ্য হৈ পৰিছে।

প্ৰথমতে ক’ব লাগিব যে লোকগীত হৈছে আমাৰ ঐতিহ্যৰ এক জীৱন্ত দলিল। লিখিত ইতিহাসৰ আগতেই মানুহে নিজৰ অভিজ্ঞতা, কাহিনী আৰু অনুভৱবোৰ গীতৰ মাজেৰে প্ৰকাশ কৰিছিল। এইবোৰ গীত প্ৰজন্মে প্ৰজন্মে মুখে মুখে বগাই আহিছে আৰু তাৰ ফলত এইবোৰে আমাৰ অতীতৰ এক স্পষ্ট ছবি দাঙি ধৰে। যদি এই গীতবোৰ হেৰাই যায়, তেন্তে আমাৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশও হেৰাই যাব। সেয়ে লোকগীত সংৰক্ষণৰ জৰিয়তে আমি নিজৰ ভেটি ৰক্ষা কৰিব পাৰোঁ।

লোকগীত সংৰক্ষণৰ আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ হ’ল সাংস্কৃতিক পৰিচয় ৰক্ষা কৰা। প্ৰতিটো জাতি বা সমাজৰ নিজস্ব পৰিচয় থাকে, আৰু সেই পৰিচয়ৰ এক ডাঙৰ অংশ হ’ল তাৰ সংগীত আৰু লোকগীত। অসমৰ লোকগীতত এই ভূমিৰ প্ৰকৃতি, মানুহৰ জীৱনধাৰা আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ প্ৰতিফলন দেখা যায়। যদি আমি এই গীতবোৰ পাহৰি যাওঁ, তেন্তে আমাৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ো লাহে লাহে মচি যাব। সেয়ে লোকগীত সংৰক্ষণ মানে নিজৰ পৰিচয়ক জীয়াই ৰখা।

ইয়াৰ উপৰিও লোকগীত সামাজিক সম্প্ৰীতি গঢ়ি তুলাতো সহায় কৰে। গাঁও-সমাজত উৎসৱ বা বিশেষ অনুষ্ঠানৰ সময়ত লোকগীত গোৱা হয়, য’ত সকলো মানুহ একেলগে অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ ফলত মানুহৰ মাজত একতা আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি পায়। লোকগীত মানুহক একেলগে আনে, হৃদয়ৰ দূৰত্ব কমায় আৰু সামাজিক বন্ধন শক্তিশালী কৰে। সেয়ে এই গীতবোৰ সংৰক্ষণ কৰাটো মানৱ সমাজৰ একতাৰ বাবেও অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

লোকগীত শিক্ষামূলক দিশতো অতি সমৃদ্ধ। এই গীতবোৰৰ মাজেৰে জীৱনৰ নীতি-নিয়ম, নৈতিক মূল্যবোধ আৰু সামাজিক আচৰণৰ শিক্ষা সহজভাৱে প্ৰদান কৰা হয়। শিশুসকলে এই গীত শুনি নিজৰ সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানে আৰু সঠিক মূল্যবোধ গঢ়ি তোলে। আধুনিক শিক্ষাৰ মাজতো এই ধৰণৰ সাংস্কৃতিক শিক্ষাৰ অতি প্ৰয়োজন আছে। যদি লোকগীত হেৰাই যায়, তেন্তে এই শিক্ষামূলক দিশটোও লাহে লাহে বিলুপ্ত হৈ যাব।

আধুনিক যুগত প্রযুক্তিৰ বিকাশে মানুহৰ জীৱন সহজ কৰিছে যদিও ই লোকগীতৰ বাবে কিছু প্ৰত্যাহ্বান আনিছে। নতুন প্ৰজন্ম আধুনিক সংগীত আৰু বিদেশী সংস্কৃতিৰ প্ৰতি অধিক আকৰ্ষিত হৈছে। ফলস্বৰূপে বহু লোকগীত ধীৰে ধীৰে পাহৰি যোৱা হৈছে। বহু গাঁওত আগতে যিদৰে লোকগীতৰ প্ৰচলন আছিল, এতিয়া সেইবোৰ দেখা নাযায়। এই অৱস্থাই আমাৰ বাবে এক সতৰ্কবাণী—যদি এতিয়াই সংৰক্ষণৰ বাবে ব্যৱস্থা নলওঁ, তেন্তে আগন্তুক দিনত এই গীতবোৰ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হৈ যাব পাৰে।

এই সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ ল’ব লাগিব। প্ৰথমতে, লোকগীতবোৰ লিখিত ৰূপত সংৰক্ষণ কৰা উচিত। দ্বিতীয়তে, এইবোৰ ডিজিটেল মাধ্যমত সংৰক্ষণ কৰি বিশ্বজুৰি প্ৰচাৰ কৰিব পাৰি। বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ত লোকগীতৰ ওপৰত পাঠ্যসূচী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত আগ্ৰহ বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ লগতে সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ জৰিয়তে লোকগীতক পুনৰ জীৱন্ত কৰি তোলা সম্ভৱ।

লোকগীত কেৱল অতীতৰ স্মৃতি নহয়; ই আমাৰ বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰো এক মূল্যবান সম্পদ। এই গীতবোৰ সংৰক্ষণ কৰাটো আমাৰ নৈতিক দায়িত্ব। যদি আমি এই দায়িত্ব পালন কৰোঁ, তেন্তে আমাৰ সংস্কৃতি সদায় জীয়াই থাকিব আৰু আগন্তুক প্ৰজন্মই নিজৰ ভেটিৰ সৈতে গৌৰৱেৰে জড়িত হৈ থাকিব। লোকগীতৰ সুৰ কেতিয়াও মৰহি নাযাওক—এই আশা লৈ আমি সকলোয়ে ইয়াক সংৰক্ষণ আৰু আগবঢ়োৱাৰ বাবে আগবাঢ়িব লাগিব। লোকগীত সংৰক্ষণৰ বিষয়টো আৰু গভীৰভাৱে চাবলৈ গেলে, ইয়াৰ সৈতে জড়িত মানসিক আৰু আবেগিক দিশবোৰো বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। লোকগীত কেৱল শব্দ আৰু সুৰৰ সমষ্টি নহয়; ই মানুহৰ হৃদয়ৰ অনুভূতিৰ এক স্বতঃস্ফূৰ্ত প্ৰকাশ। গাঁওৰ মাটিৰ গন্ধ, নদীৰ সোঁত, পথাৰৰ সেউজীয়া, প্ৰেম আৰু বিৰহ—এই সকলোবোৰ লোকগীতৰ মাজেৰে জীৱন্ত হৈ উঠে। সেইবাবেই, লোকগীত হেৰাই যোৱা মানে এই সকলো অনুভৱৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ লোপ পোৱা।

ইয়াৰ লগতে লোকগীতৰ সৈতে জড়িত আছে মানুহৰ পৰিচয় আৰু গৌৰৱৰ অনুভূতি। এজন অসমীয়াৰ বাবে বিহুগীত বা আন লোকগীতবোৰ কেৱল গান নহয়; ই তেওঁৰ আত্মাৰ অংশ। এই গীতবোৰে মানুহক নিজৰ মাটি, নিজৰ সংস্কৃতি আৰু নিজৰ ইতিহাসৰ সৈতে সংযোগ কৰি ৰাখে। আধুনিকতাৰ দৌৰত যেতিয়া বহুতে নিজৰ শিকড়ৰ পৰা আঁতৰি গৈছে, তেতিয়া লোকগীতেই সেই সংযোগটো পুনৰ জীয়াই তোলাৰ এক শক্তিশালী মাধ্যম হৈ পৰে।

অন্য এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হ’ল লোকগীত আৰু সৃষ্টিশীলতাৰ সম্পৰ্ক। লোকগীতত সৃষ্টিশীলতাৰ এক মুক্ত ধাৰা দেখা যায়। গীতবোৰ কেতিয়াবা আগতীয়াকৈ লিখা নহয়; বৰঞ্চ মানুহে নিজৰ অভিজ্ঞতা আৰু অনুভৱৰ আধাৰত তাতেই নতুন নতুন পংক্তি সৃষ্টি কৰে। এই ধৰণৰ সৃষ্টিশীলতা সমাজত শিল্প-সংস্কৃতিৰ বিকাশত সহায় কৰে। সেয়ে লোকগীত সংৰক্ষণ মানে এই সৃষ্টিশীল ধাৰাকো জীয়াই ৰখা।

ইয়াৰ উপৰিও, লোকগীত সংৰক্ষণ অৰ্থনৈতিক দিশতো গুৰুত্বপূৰ্ণ। আজিৰ যুগত সাংস্কৃতিক পৰ্যটন এক ডাঙৰ ক্ষেত্ৰ। যদি আমি আমাৰ লোকগীত আৰু লোকসংস্কৃতিক সঠিকভাৱে উপস্থাপন কৰিব পাৰোঁ, তেন্তে ই পৰ্যটকৰ আগ্ৰহ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে আৰু স্থানীয় মানুহৰ বাবে উপাৰ্জনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। বিভিন্ন উৎসৱ, মেলা আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত লোকগীতৰ প্ৰদৰ্শনে স্থানীয় শিল্পীসকলকো উৎসাহিত কৰে।

তথাপিও, সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বাধিক প্ৰয়োজনীয় হৈছে জনসচেতনতা। যদি মানুহে নিজেই লোকগীতৰ মূল্য নুবুজে, তেন্তে কোনো চৰকাৰী বা বেসৰকাৰী প্ৰচেষ্টাই সম্পূৰ্ণ সফল নহ’ব। সেয়ে সমাজৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে লোকগীতৰ প্ৰতি মৰম আৰু সন্মান দেখুওৱা অতি প্ৰয়োজন। ঘৰে ঘৰে, গাঁৱে গাঁৱে এই গীতবোৰ পুনৰ গোৱা, শিকোৱা আৰু প্ৰচাৰ কৰা উচিত।

লোকগীত সংৰক্ষণ কেৱল এক দায়িত্ব নহয়; ই এক অনুভূতি, এক কৰ্তব্য আৰু এক গৌৰৱৰ বিষয়। যেতিয়া আমি লোকগীতক জীয়াই ৰাখোঁ, তেতিয়া আমি নিজৰ সংস্কৃতি, ইতিহাস আৰু পৰিচয়কো জীয়াই ৰাখোঁ। সেয়ে, লোকগীতৰ সুৰ যাতে কেতিয়াও স্তব্ধ নহয়, তাৰ বাবে আমি সকলোৱে একেলগে আগবাঢ়ি আহিব লাগিব।