সন্তানৰ কেৰিয়াৰ গঠনত পিতৃ-মাতৃৰ ভূমিকা
ড° বুলজিৎ বুঢ়াগোহাঁই,
কেৰিয়াৰ পৰামৰ্শদাত তথা
মুৰব্বী, যান্ত্রিক অভিযান্ত্রিক বিভাগ, অসম ডন বস্ক’ বিশ্ববিদ্যালয়
পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানৰ সফল আৰু অৰ্থপূর্ণ কেৰিয়াৰ গঠনত এক অতি গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ঘৰখনেই হৈছে সন্তানৰ শিক্ষাৰ প্ৰথম বিদ্যালয় আৰু পিতৃ-মাতৃয়ে প্ৰথম শিক্ষক, পথপ্ৰদৰ্শক আৰু আদৰ্শ হিচাপে কাম কৰে। শৈশৱ আৰু কৈশোৰ কালত পিতৃ-মাতৃয়ে দিয়া পৰামৰ্শ, দৃষ্টিভংগী আৰু আচৰণে সন্তানৰ ভৱিষ্যৎ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়।
প্ৰতিটো শিশু অনন্য। তেওঁলোকৰ আগ্ৰহ, দক্ষতা, প্ৰতিভা আৰু ব্যক্তিত্ব ভিন্ন। কিছুমানে বিজ্ঞান, গণিত বা প্ৰযুক্তিত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱায়, আন কিছুমানে কলা, সাহিত্য, সংগীত, খেল বা যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৰ্ষতা প্ৰকাশ কৰে। সেয়েহে সন্তানক সঠিকভাৱে বুজি পোৱাটোৱেই কার্যকৰী কেৰিয়াৰ পৰামৰ্শৰ মূল আধাৰ। পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তান কোনবোৰ কামত স্বাভাৱিকভাৱে আগ্ৰহী আৰু অনুপ্ৰাণিত হয়, সেইবোৰ সাৱধানতাৰে লক্ষ্য কৰিব লাগে। শিশুৰ শক্তিশালী দিশবোৰ চিনাক্ত কৰি সেইবোৰ বিকাশ ঘটোৱাটোৱে আত্মবিশ্বাস আৰু স্ব-অনুপ্ৰেৰণা বৃদ্ধি কৰে আৰু অহেতুক চাপৰ পৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰে।
কেৰিয়াৰ গঠনত অনুসন্ধানক উৎসাহিত কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে শিশুৰ মাজত বিভিন্ন অভিৰুচি আৰু কৌতূহলৰ বিকাশ ঘটে। নতুন বিষয় শিকিবলৈ, নতুন কাৰ্য্যকলাপ চেষ্টা কৰিবলৈ, কৰ্মশালাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ, চখৰ গোট বা স্বেচ্ছাসেৱী কাৰ্য্যত জড়িত হ’বলৈ পিতৃ-মাতৃয়ে সুযোগ প্ৰদান কৰিব লাগে। এনে অভিজ্ঞতাৰ জৰিয়তে শিশুৱে নিজে বুজি পায় কোনটো ক্ষেত্ৰত তেওঁ সঁচাকৈয়ে আগ্ৰহী। চাপ নিদিয়াকৈ অনুসন্ধানৰ সমৰ্থন দিলে সফলতা আৰু ব্যৰ্থতা দুয়োটাকে শিশুৱে মূল্যৱান পাঠ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকে। কেৰিয়াৰ নিৰ্বাচনৰ পথত কার্যকৰী যোগাযোগ অতি গুৰুত্বপূর্ণ। মুক্ত, নিয়মিত আৰু উৎসাহজনক কথোপকথনৰ জৰিয়তে সন্তানসকলে নিজৰ সপোন, ভয় আৰু চিন্তা পিতৃ-মাতৃৰ আগত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। বিচাৰ বা সমালোচনাৰ ভয় নথকা এটা নিৰাপদ পৰিৱেশ গঢ়ি তোলাটো পিতৃ-মাতৃৰ দায়িত্ব। এটা নিৰ্দিষ্ট কেৰিয়াৰ চাপি নিদি, বিভিন্ন সুযোগ-সুবিধাৰ বিষয়ে তথ্য দি সন্তানক নিজে চিন্তা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰাটোৱেই উত্তম পদ্ধতি। সক্ৰিয়ভাৱে শুনা আৰু গঠনমূলক পৰামৰ্শই সন্তানক সচেতন সিদ্ধান্ত ল’বলৈ সহায় কৰে।
জীৱন-দক্ষতা বিকাশো কেৰিয়াৰ সফলতাৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ ভেটি। দলগত কাম, সময় ব্যৱস্থাপনা, সমস্যা সমাধান, নেতৃত্ব আৰু যোগাযোগ দক্ষতা সকলো পেচাতেই প্ৰয়োজনীয়। সৰুৰে পৰা বয়স অনুযায়ী দায়িত্ব দিয়া, ঘৰুৱা কাম-কাজত জড়িত কৰা আৰু ইতিবাচক অভ্যাস গঢ়ি তোলাৰ জৰিয়তে পিতৃ-মাতৃয়ে এই দক্ষতাসমূহ বিকাশ কৰিব পাৰে। পিতৃ-মাতৃ নিজে উদাহৰণ স্থাপন কৰিলে এই শিক্ষাবোৰ অধিক প্ৰভাৱশালী হয়।
ব্যৰ্থতা আৰু প্ৰত্যাহ্বানক ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকোৱাটোও পিতৃ-মাতৃৰ গুৰুত্বপূর্ণ কৰ্তব্য। ভুল আৰু ব্যৰ্থতা শিক্ষাৰ স্বাভাৱিক অংশ। ফলাফলতকৈ প্ৰচেষ্টা আৰু অধ্যৱসায়ক প্ৰশংসা কৰিলে শিশুৰ মাজত বিকাশমুখী মানসিকতা গঢ়ি উঠে। এনে মানসিকতাই সন্তানক আত্মবিশ্বাসী, সহনশীল আৰু অভিযোজনক্ষম কৰি তোলে। আৱেগিক সুস্থতাও কেৰিয়াৰ সফলতাৰ এক মূল স্তম্ভ। মৰম, সমৰ্থন আৰু স্বীকৃতিয়ে সন্তানৰ আত্ম-সন্মান বৃদ্ধি কৰে। মানসিক সুস্থতাক গুৰুত্ব দিলে সন্তান নিৰ্ভয়ে নতুন চিন্তা অনুসন্ধান কৰিব পাৰে আৰু সিদ্ধান্ত ল’বলৈ সক্ষম হয়।
পিতৃ-মাতৃয়ে নিয়ন্ত্ৰক নহয়, অংশীদাৰ হিচাপে ভূমিকা পালন কৰিলে সন্তানৰ অৰ্থপূর্ণ আৰু সন্তোষজনক কেৰিয়াৰ গঢ়ি উঠে। সঠিক দিশ-নিৰ্দেশনা, উৎসাহ আৰু সমৰ্থনে সন্তানক আত্মবিশ্বাসী, দায়িত্বশীল আৰু সক্ষম ব্যক্তি হিচাপে বিকশিত কৰি তোলে, যিয়ে নিজৰ লগতে সমাজৰো উন্নয়নত ইতিবাচক অৱদান আগবঢ়ায়।