মৰমে দুখক কেনেকৈ শক্তিত পৰিণত কৰে
তৰালী বৰুৱা
লখিমপুৰ
মানৱ জীৱন সুখ আৰু দুখৰ মিশ্ৰণ। জীৱনৰ পথ কেতিয়াও সদায় সমান নাথাকে; কেতিয়াবা হাঁহিৰ ৰ’দ, কেতিয়াবা চকুপানীৰ বৰষুণ। কিন্তু এই দুখৰ মাজতো মানুহক আগুৱাই লৈ যায় যি শক্তিয়ে, সেয়া হৈছে মৰম। মৰম এক গভীৰ অনুভূতি, যিয়ে মানুহৰ অন্তৰ জগতক সজীৱ কৰি তোলে। সঠিক অৰ্থত মৰম থাকিলে দুখেও মানুহক ভাঙি পেলাব নোৱাৰে; বৰঞ্চ তাক অধিক শক্তিশালী কৰি তোলে।
দুখ হৈছে এক স্বাভাৱিক মানৱীয় অভিজ্ঞতা। প্ৰিয়জনৰ পৰা আঁতৰি যোৱা, বিফলতা, হেৰুৱা—এইবোৰে মনত বেদনা আনে। কিন্তু যেতিয়া এই দুখৰ মাজত কোনো এজন মৰমীয়াল মানুহ কাষত থিয় হয়, তেতিয়া মনৰ বোজা হ্ৰাস পায়। এটা সান্ত্বনাৰ বাক্য, এটা সহানুভূতিপূৰ্ণ স্পৰ্শ বা এটা আন্তৰিক আলিঙ্গনেও দুখক সহনীয় কৰি তোলে। মৰমে মানুহক এই বুজাবলৈ সহায় কৰে যে সি অকলশৰীয়া নহয়।
মাক-দেউতাৰ মৰম এই ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ স্পষ্ট উদাহৰণ। সন্তান বিফল হ’লে বা বিপদত পৰিলে পিতৃ-মাতৃয়ে তাক সাহস যোগায়। তেওঁলোকে বুজায় যে বিফলতা জীৱনৰ শেষ নহয়। এই ধৰণৰ সমৰ্থনে দুখক শিক্ষাত পৰিণত কৰে। সন্তান পুনৰ উঠে, পুনৰ চেষ্টা কৰে আৰু আগতকৈ অধিক দৃঢ় হয়। এই শক্তিৰ উৎস হৈছে মৰম।
বন্ধুত্বৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা প্ৰযোজ্য। এজন সঁচা বন্ধুৱে সংকটৰ সময়ত কাষ এৰি নাযায়। সি দুখ ভাগ-বতৰা কৰে আৰু ইতিবাচক দিশ দেখুৱায়। ফলত যিজন দুখত আছিল, সি লাহে লাহে মনোবল ঘূৰাই পায়। মৰম আৰু সহানুভূতিয়ে মানুহক নিজৰ ভিতৰৰ শক্তি চিনিবলৈ সহায় কৰে।
প্ৰেমৰ ক্ষেত্ৰতো দুখ থাকিব পাৰে। কিন্তু যদি প্ৰেম সঁচা আৰু ইতিবাচক হয়, তেন্তে ই মানুহক উন্নতিৰ প্ৰেৰণা দিয়ে। কেতিয়াবা কষ্ট বা আঘাতেই মানুহক অধিক পৰিপক্ব কৰি তোলে। মৰমৰ বাবে কৰা ত্যাগ, সহনশীলতা আৰু ধৈৰ্য্য মানুহৰ চৰিত্ৰ গঢ়ে। এইদৰে মৰমে দুখক অভিজ্ঞতালব্ধ জ্ঞান আৰু শক্তিত পৰিণত কৰে।
মৰম কেৱল আনৰ পৰা পোৱা নহয়; নিজৰ প্ৰতি মৰমো সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। যদি এজন মানুহে নিজকে মৰম কৰে, তেন্তে সি দুখৰ সময়ত নিজকে দোষী বা অমূল্য বুলি নাভাবে। সি নিজৰ যত্ন লয়, নিজৰ ভুলৰ পৰা শিক্ষা লয় আৰু আগুৱাই যায়। আত্মমৰম মানুহক মানসিকভাৱে সুস্থ আৰু দৃঢ় কৰি তোলে।
ইতিহাসলৈ চালে দেখা যায় যে বহু মহান ব্যক্তিয়ে জীৱনত গভীৰ দুখ সহিছিল। কিন্তু তেওঁলোকৰ ভিতৰত থকা মানৱপ্ৰেম আৰু দেশপ্ৰেমেই তেওঁলোকক শক্তি যোগাইছিল। সমাজসেৱা, সাহিত্য, সংগীত—এইবোৰো বহু সময়ত দুখৰ পৰা জন্ম লোৱা শক্তিৰ ফল। মৰমে দুখক সৃষ্টিশীল শক্তিত ৰূপান্তৰিত কৰে।
সমাজৰ ক্ষেত্ৰতো একেই সত্য প্ৰযোজ্য। যেতিয়া সমাজত সহানুভূতি আৰু পাৰস্পৰিক মৰম থাকে, তেতিয়া বিপদ-আপদৰ সময়ত মানুহে একেলগে থিয় হয়। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, সামাজিক সংকট—এইবোৰৰ সন্মুখীন হ’বলৈ মৰম আৰু ঐক্যেই প্ৰধান শক্তি।
শেষত ক’ব পাৰি, দুখ মানুহৰ জীৱনৰ অংশ, কিন্তু ই স্থায়ী নহয়। মৰম থাকিলে দুখে মানুহক ভাঙি পেলাব নোৱাৰে; বৰং সেই দুখেই নতুন আশা আৰু দৃঢ়তাৰ জন্ম দিয়ে। মৰম হৈছে এক পৱিত্ৰ শক্তি, যিয়ে হৃদয়ক আলোকিত কৰে আৰু অন্ধকাৰৰ মাজতো পথ দেখুৱায়। সেয়েহে জীৱনত মৰমক আঁকোৱালি ল’ব লাগিব, কিয়নো মৰমেই দুখক শক্তিত পৰিণত কৰাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মাধ্যম।
মৰমে দুখক শক্তিত পৰিণত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো আচলতে অন্তৰৰ ভিতৰতেই আৰম্ভ হয়। যেতিয়া মানুহে অনুভৱ কৰে যে তাৰ কষ্টৰ কথা শুনিবলৈ, বুজিবলৈ আৰু গ্রহণ কৰিবলৈ কোনো আছে, তেতিয়া মনত এটা নতুন আশাৰ দীপ জ্বলে। এই আশা মানুহক অন্ধকাৰৰ মাজতো আগুৱাই যাবলৈ সাহস দিয়ে। মৰমে হৃদয়ত সহনশীলতা গঢ়ে—দুখক সহিব পৰা ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে।
বহু সময়ত দুখেই মানুহক গভীৰভাৱে চিন্তা কৰিবলৈ শিকায়। মৰম থাকিলে সেই চিন্তাবোৰ নেতিবাচক নহয়; বৰং ইতিবাচক ৰূপ লয়। উদাহৰণস্বৰূপে, প্ৰিয়জনক হেৰুৱাৰ দুখে কিছুমান মানুহক সমাজসেৱাৰ পথলৈ আগবঢ়ায়। নিজৰ কষ্টৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁলোকক আনৰ কষ্ট বুজিবলৈ সক্ষম কৰে। ফলত তেওঁলোকে আনৰ সহায় কৰি নিজেও মানসিক শান্তি লাভ কৰে। এইদৰে মৰমে দুখক মানৱতাৰ শক্তিত পৰিণত কৰে।
মৰমে ক্ষমা কৰিবলৈ শিকায়। দুখৰ এটা ডাঙৰ কাৰণ হৈছে ৰাগ, অভিমান আৰু আঘাত। যদি মানুহে এইবোৰ হৃদয়ত সাঁচি ৰাখে, তেন্তে দুখ অধিক গাঢ় হয়। কিন্তু মৰম থাকিলে মানুহে ক্ষমা কৰিবলৈ শিকে। ক্ষমাই অন্তৰক পাতল কৰে আৰু মানসিক স্বাধীনতা দিয়ে। এই মুক্ত অনুভূতিয়ে মানুহক নতুন শক্তি দিয়ে, যাৰ সহায়ত সি আগন্তুক জীৱনৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে।
ইয়াৰ উপৰি, মৰমে মানুহক নিজৰ সীমা অতিক্ৰম কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। মাক-দেউতাই সন্তানৰ বাবে অসংখ্য কষ্ট সহে; প্ৰেমিক-প্ৰেমিকাই একে আনৰ বাবে ত্যাগ কৰে; বন্ধুয়ে বন্ধুৰ বাবে সময় উলিয়ায়। এই ত্যাগবোৰ দুখৰ পৰা জন্ম লোৱা শক্তিৰেই ফল। মৰম থাকিলে কষ্ট সহিব পৰা ক্ষমতা বৃদ্ধি পায়, আৰু মানুহ আগতকৈ অধিক দৃঢ় হয়।
প্ৰকৃতিতো এই সত্য দেখা যায়। বৰষুণৰ পিছত যিদৰে সেউজীয়া গছ অধিক সতেজ হৈ উঠে, তেনেদৰে দুখৰ পিছতো মৰমে মানুহক নতুনকৈ জীয়াই তোলে। দুখে হৃদয়ক কোমল কৰে, আৰু মৰম সেই কোমলতাক শক্তিত ৰূপান্তৰ কৰে। এই শক্তি হৈছে অন্তৰৰ শক্তি—যি বাহ্যিক শক্তিতকৈ অধিক স্থায়ী।
সমাজত যদি পাৰস্পৰিক মৰম আৰু সহানুভূতি বৃদ্ধি পায়, তেন্তে বহু মানসিক সমস্যা স্বাভাৱিকভাৱে হ্ৰাস পাব। এটা মৰমিয়াল সমাজে সদস্যসকলক সংকটৰ সময়ত আঁকোৱালি লয়। এইদৰে ব্যক্তিগত দুখো সমষ্টিগত শক্তিত পৰিণত হয়।
মৰম হৈছে সেই দীপশিখা যিয়ে দুখৰ অন্ধকাৰ দূৰ কৰে। দুখ মানুহক পৰীক্ষা কৰে, কিন্তু মৰম মানুহক উত্তীর্ণ কৰে। যি হৃদয়ত মৰম আছে, সেই হৃদয় কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ ভাঙি নপৰে। সেয়েহে জীৱনৰ যি কোনো দুখৰ মাজতো মৰমক আঁকোৱালি ল’ব লাগিব, কিয়নো মৰমেই দুখক শক্তিত পৰিণত কৰাৰ চিৰন্তন শক্তি।