ভাল হোৱাটো আজি এক সন্দেহজনক গুণ
কানুপ্ৰিয়া ডেকা,বৰপেটা
এটা সময় আছিল, যেতিয়া ভাল মানুহক সন্মান কৰা হৈছিল। নিঃস্বাৰ্থ সহায়, সৎ মন আৰু সৰল ব্যৱহাৰক সমাজে গুণ বুলি মানিছিল। কিন্তু সময় সলনি হ’ল। আজিৰ যুগত ভাল হোৱাটো ক্ৰমে এটা সন্দেহজনক গুণ হৈ পৰিছে। সহায় কৰা মানুহজনকো আজিকালি প্ৰশ্ন কৰা হয়—“কিয় ইমান ভাল?” “ইয়াৰ আঁৰত কিবা উদ্দেশ্য আছে নেকি?”
আজিৰ সমাজত বিশ্বাসৰ ঠাই ল’লে সন্দেহে। কেইজনমান বেয়া অভিজ্ঞতাৰ বাবে মানুহে সকলোকে একে চকুত চাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। ফলস্বৰূপে, যিসকলে সঁচাকৈ ভাল হ’ব খোজে, যিসকলে নিঃস্বাৰ্থভাৱে সহায় কৰে, সিহঁতকো ভুলকৈ বুজা হয়। ভাল মন এটাকো আজিকালি প্ৰমাণ দিব লাগে—ই কিমান দুখজনক বাস্তৱ।
ভাল মানুহৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ভুলটো হয়তো এইটোয়ে—তেওঁলোকে আজিও মানুহক বিশ্বাস কৰে। কিন্তু এই বিশ্বাসেই বহু সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে বোজা হৈ পৰে। সহায় কৰা হাতখন কেতিয়াবা সন্দেহৰ আঙুলিৰ মুখামুখি হয়। কোনোবা দুখত থিয় দিলে, মানুহে সহানুভূতি নেদেখে; উদ্দেশ্য বিচাৰে। ফলত বহু ভাল মানুহে লাহে লাহে চুপ হ’বলৈ শিকে।
এই সন্দেহভৰা সমাজে ভাল মানুহক দুটা পথ আগবঢ়ায়—এটা, ভাল হৈ থাকি আঘাত খোৱা; আনটো, নিজক সুৰক্ষিত কৰিবলৈ নীৰৱ হৈ যোৱা। বহু ক্ষেত্ৰত ভাল মনবোৰ দ্বিতীয় পথটো বাছি লয়। তেওঁলোকে বেয়া নহয়, মাথোঁ ক্লান্ত। সদায় ভুল বুজাবুজি, সদায় আত্মপক্ষ সমৰ্থন—এইবোৰে তেওঁলোকক নীৰৱতা বাছিবলৈ বাধ্য কৰে।
কিন্তু সঁচা কথাটো এই যে, আজিও ভাল মানুহ আছে। আজিও এনে মানুহ আছে যিসকলে একো প্ৰত্যাশা নকৰাকৈ সহায় কৰে, যিসকলে নিজৰ সুবিধা ত্যাগ কৰি আনৰ কাষত থিয় দিয়ে। কিন্তু এই ভাল মানুহবোৰ আজিৰ যুগত চিঞৰি নুঘুৰে। তেওঁলোক নীৰৱভাৱে ভাল থাকে, কাৰণ তেওঁলোকে জানে—ভাল হোৱাটো এতিয়া সহজ নহয়, ই এটা সাহস।
ভাল হোৱাটো যদি সন্দেহজনক গুণ হৈ পৰে, তেন্তে সমাজখন নিজেই নিজক প্ৰশ্ন কৰিব লাগে। কিয় আমি বিশ্বাস কৰিব নাজানো? কিয় নিঃস্বাৰ্থতাতো স্বাৰ্থ বিচাৰোঁ? কিয় ভাল মানুহকো অপৰাধীৰ দৰে জেৰা কৰোঁ?
হয়তো সমাজে পুনৰ শিকিব লাগিব—সকলোৱে বেয়া নহয়। কিছুমান মানুহ সঁচাকৈয়ে ভাল। তেওঁলোকৰ ভাল হোৱাটো কোনো অভিনয় নহয়, কোনো ষড়যন্ত্ৰ নহয়; সেয়া তেওঁলোকৰ স্বভাৱ। ভাল হোৱাটো সন্দেহজনক নহয়, সন্দেহ কৰা মানসিকতাটোৱেই বিপজ্জনক।
যিদিনা সমাজে পুনৰ ভালক বিশ্বাস কৰিব শিকে, সেইদিনাই হয়তো ভাল মানুহবোৰে আকৌ চুপ নাথাকি আগবাঢ়িব সাহস পাব।
আজিৰ যুগত ভাল মানুহে কেৱল আনক সহায় কৰিলেই নহয়, নিজকো বুজাব লাগিছে—“মই বেয়া নহয়।” এইটোয়েই আটাইতকৈ বেদনাদায়ক বাস্তৱ। যি মানুহে একো নলাগি হাত আগবঢ়ায়, সেই হাতখনেই কেতিয়াবা সন্দেহৰ শৃংখলত বান্ধ খায়। সমাজে যেন পাহৰি গৈছে—সকলো সহায়ৰ আঁৰত স্বাৰ্থ নাথাকে।
ভাল মানুহে কেতিয়াও নিজৰ ভালত্বৰ ঢোল নাবজায়। তেওঁলোকে জানে, সঁচা ভাল হোৱাটো শব্দত নহয়, আচৰণত। কিন্তু আজিৰ সমাজত আচৰণতকৈ ডাঙৰ, অনুভৱৰ আগত সন্দেহ আগবাঢ়ে। ফলত বহু ভাল মন ভাঙে, কিন্তু বেয়া হৈ নুঠে—চুপ হৈ যায়।
এই চুপ হোৱাটোৱেই সমাজৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ক্ষতি। কাৰণ ভাল মানুহ চুপ হ’লে বেয়া শক্তিবোৰ অধিক জোৰ পায়। যেতিয়া সহায় কৰা হাতবোৰ আঁতৰি যায়, তেতিয়া অসহায় মানুহবোৰ অকলশৰীয়াত ডুব যায়। ভাল মানুহে যদি ভাল হৈ থাকিবলৈ ভয় খায়, তেন্তে সমাজখন কোনে ধৰি ৰাখিব?
ভাল হোৱাটো সহজ নাছিল, আৰু আজিও নহয়। কিন্তু আগতে ভাল হোৱাটো গৌৰৱৰ বিষয় আছিল; আজি ই ধৈৰ্যৰ বিষয়। আজি ভাল মানুহে কেৱল আনৰ বাবে নহয়, নিজৰ অস্তিত্ব ৰক্ষা কৰিবলৈও যুঁজে। সন্দেহ, ভুল বুজাবুজি আৰু অবিশ্বাসৰ মাজতো তেওঁলোকে নিজৰ মানৱীয়তা আঁকোৱালি ধৰে—এইটোৱেই তেওঁলোকৰ প্ৰকৃত শক্তি।
হয়তো সমাজে সকলো ভাল মানুহক চিনি নাপাব। হয়তো বহু ভাল মন জীৱনজুৰি ভুল বুজাবুজিৰ বোজা লৈ থাকিব। কিন্তু তাতো এটা সত্য লুকাই আছে- ভাল মানুহ কেতিয়াও যুগৰ লগত সলনি নহয়, যুগেই তেওঁলোকক বুজিবলৈ দেৰী কৰে।
শেষত এইটো ক’ব লাগিব—ভাল হোৱাটো সন্দেহজনক গুণ নহয়; ই এক ধৈৰ্য, এক সাহস, এক নীৰৱ বিপ্লৱ। যিসকলে আজিও ভাল হৈ থাকিব পাৰে, সন্দেহৰ মাজতো সহায় কৰিব পাৰে, তেওঁলোকেই সমাজৰ শেষ আশাৰ দীপ।