বৰ্তমান সময়ত অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি
পাৰ্শ্ব জ্যোতি ভাগৱতী
বৰ্তমান সময় বিশ্ব আৰু ভাৰত—দুয়ো স্তৰতেই দ্ৰুত পৰিবর্তনৰ সময়। অৰ্থনীতি, সমাজ আৰু ৰাজনীতি একে সময়তে একে-অপরক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছে। এই তিনিটা ক্ষেত্ৰৰ পৰিবর্তন একেলগে সমাজৰ সামগ্ৰিক দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।
১. অৰ্থনৈতিক পৰিস্থিতি
বৰ্তমান অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰখনত উন্নতি আৰু সংকট—দুয়োটাই একেলগে দেখা যায়। একফালে ডিজিটেল অৰ্থনীতি, ষ্টাৰ্ট-আপ সংস্কৃতি, অবকাঠামো উন্নয়ন, আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত আদি পদক্ষেপে অৰ্থনৈতিক গতি বৃদ্ধি কৰিছে। ভাৰতীয় অৰ্থনীতি বিশ্বৰ অন্যতম দ্ৰুত বিকাশশীল অৰ্থনীতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।
কিন্তু আনফালে বেকাৰত্ব, মূল্যবৃদ্ধি, আয় বৈষম্য, কৃষক সমস্যাই গম্ভীৰ চিন্তা সৃষ্টি কৰিছে। ধনী আৰু দুখীয়া শ্ৰেণীৰ মাজত ব্যৱধান বৃদ্ধি পাইছে। গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে স্থিৰ নহয়, যাৰ ফলত সামাজিক অসন্তোষ বৃদ্ধি পাইছে।
২. সামাজিক পৰিস্থিতি
বৰ্তমান সমাজত পৰিবর্তন আৰু সংঘাত দুয়োটাই স্পষ্ট। শিক্ষা বিস্তাৰ, মহিলা সচেতনতা, ডিজিটেল সংযোগ, সামাজিক মাধ্যম আদিয়ে সমাজক অধিক সচেতন কৰিছে। নাৰী অধিকাৰ, দলিত অধিকাৰ, আদিবাসী অধিকাৰ আদি বিষয়ত আলোচনা বৃদ্ধি পাইছে।
কিন্তু একে সময়তে সামাজিক বিভাজন, জাতিগত-ধৰ্মীয় উত্তেজনা, সহিষ্ণুতাৰ অভাৱ, নৈতিক অৱক্ষয় আদিও দেখা গৈছে। সামাজিক মাধ্যমত ভুৱা সংবাদ, ঘৃণাভাষা সমাজৰ ঐক্যৰ বাবে বিপদজনক হৈ উঠিছে। পৰম্পৰাগত মূল্যবোধ আৰু আধুনিক চিন্তাধাৰাৰ মাজত সংঘাত বৃদ্ধি পাইছে।
৩. ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি
বৰ্তমান ৰাজনীতি অধিক প্ৰতিযোগিতামূলক আৰু কেন্দ্ৰিকৃত হৈ উঠিছে। শক্তিশালী নেতৃত্ব, ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদ, উন্নয়নমূলক প্ৰতিশ্ৰুতি ৰাজনৈতিক আলোচনাৰ মুখ্য বিষয়। নিৰ্বাচনত প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত শাসন ব্যৱস্থা অধিক সংগঠিত হৈছে।
কিন্তু আনফালে ৰাজনৈতিক ধ্ৰুৱীকৰণ, ক্ষমতাৰ কেন্দ্ৰিকৰণ, গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানৰ ওপৰত প্ৰশ্ন, বিৰোধী দলৰ দুৰ্বলতা আদি বিষয়েও চিন্তা জন্মাইছে। ৰাজনীতি কেতিয়াবা জনকল্যাণৰ পৰা অধিক ক্ষমতা-সংৰক্ষণৰ দিশে গতি কৰা দেখা যায়।
উপসংহাৰ
বৰ্তমান সময়ত অৰ্থনীতি, সমাজ আৰু ৰাজনীতি একেলগে সমাজক নতুন দিশলৈ লৈ গৈছে। উন্নয়নৰ লগে লগে সমতা, ন্যায় আৰু গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধ ৰক্ষা কৰা অতি প্ৰয়োজনীয়। এই তিনিটা ক্ষেত্ৰৰ সুষম বিকাশ নোহোৱালে সমাজত স্থায়ী শান্তি আৰু উন্নতি সম্ভৱ নহয়।