প্ৰকৃতি ধ্বংস আৰু ইয়াৰ ভয়ংকৰ ফলাফল
জীৱনজ্যোতি গগৈ
স্নাতক চতুৰ্থ ষান্মাসিক
গোলাঘাট
পৃথিৱীত মানুহৰ জীৱন প্ৰকৃতিৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। বায়ু, পানী, মাটি, বন-জংঘল, পৰ্বত, নদী—এই সকলোবোৰ মিলিয়েই প্ৰকৃতি গঢ়ি উঠিছে। প্ৰকৃতিয়ে মানুহক জীৱনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলো বস্তু দান কৰি আহিছে। মানুহে উশাহ ল’বলৈ বিশুদ্ধ বায়ু, খোৱা-পানীৰ বাবে পানী, খাদ্য উৎপাদনৰ বাবে উৰ্বৰ মাটি—এই সকলোবোৰ প্ৰকৃতিৰ দান। সেয়েহে প্ৰকৃতি হৈছে মানুহৰ জীৱনৰ মূল আধাৰ। কিন্তু বৰ্তমান যুগত মানুহৰ অতি লোভ আৰু অসচেতন কাৰ্যকলাপৰ ফলত প্ৰকৃতি ধ্বংস হ’বলৈ ধৰিছে। এই ধ্বংসৰ ফলাফলো অত্যন্ত ভয়ংকৰ হৈ পৰিছে।
আধুনিক যুগত উন্নয়নৰ নামত মানুহে অতি দ্ৰুতগতিত বন-জংঘল কাটি পেলাইছে। নতুন নতুন নগৰ, কাৰখানা, ৰাস্তা-ঘাট, অট্টালিকা নিৰ্মাণ কৰিবলৈ বহু বনভূমি ধ্বংস কৰা হৈছে। গছ-গছনি কমি যোৱাৰ ফলত পৰিৱেশৰ স্বাভাৱিক সামঞ্জস্য নষ্ট হৈছে। গছ হৈছে প্ৰকৃতিৰ অমূল্য সম্পদ; ই মানুহক অক্সিজেন দিয়ে, বায়ু বিশুদ্ধ কৰে আৰু মাটিক ক্ষয় হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। কিন্তু গছ কাটি পেলোৱাৰ ফলত মাটিৰ ক্ষয় বৃদ্ধি পাইছে আৰু প্ৰাকৃতিক বিপৰ্যয়ৰ সম্ভাৱনাও বাঢ়ি গৈছে।
প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ হৈছে প্ৰদূষণ। কাৰখানা, যান-বাহন আৰু বিভিন্ন যান্ত্ৰিক কাৰ্যকলাপৰ ফলত বায়ু প্ৰদূষণ দিনক দিনে বৃদ্ধি পাইছে। ধোঁৱা, বিষাক্ত গেছ আৰু বিভিন্ন ৰাসায়নিক পদাৰ্থ বায়ুত মিহলি হৈ পৰিৱেশক দূষিত কৰি তুলিছে। ইয়াৰ ফলত মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত বেয়া প্ৰভাৱ পৰিছে। হাঁপানি, শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সমস্যা আৰু অন্যান্য বহু ৰোগৰ সৃষ্টি হৈছে। কেৱল বায়ু প্ৰদূষণেই নহয়, পানী প্ৰদূষণো বৰ্তমান সময়ত এক ডাঙৰ সমস্যা হৈ পৰিছে। নদী, পুখুৰী আৰু জলাশয়সমূহত আৱর্জনা আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থ পেলোৱাৰ ফলত পানী অশুদ্ধ হৈ পৰিছে।
প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ ফলত জলবায়ুৰো পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। আগতে ঋতুৰ স্বাভাৱিক ধাৰা আছিল, কিন্তু এতিয়া সেই ধাৰা বহু ক্ষেত্ৰত বিঘ্নিত হৈছে। কেতিয়াবা অতিমাত্ৰা বৰষুণ হয়, আনহাতে কেতিয়াবা দীৰ্ঘদিন ধৰি খৰাং পৰিস্থিতি দেখা যায়। বৰষুণৰ অনিয়মিততাৰ ফলত কৃষিৰ ওপৰতো গভীৰ প্ৰভাৱ পৰিছে। কৃষকসকল বহু সময়ত যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’বলগীয়া হৈছে। লগতে বান, ভূমিস্খলন আদি প্ৰাকৃতিক বিপৰ্যয়ৰ সংখ্যাও বৃদ্ধি পাইছে।
প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ফল হৈছে জীৱ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষয়। বন-জংঘল নষ্ট হোৱাৰ লগে লগে বহু প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ বাসস্থানো নষ্ট হৈছে। ফলস্বৰূপে বহু প্ৰজাতিৰ জীৱ বিলুপ্তিৰ দিশে আগবাঢ়িছে। পৃথিৱীৰ প্ৰাকৃতিক সমতা ৰক্ষা কৰিবলৈ সকলো জীৱ-জন্তু আৰু উদ্ভিদৰ ভূমিকা আছে। কিন্তু যদি এই জীৱসমূহ একে একে নোহোৱা হৈ যায়, তেন্তে প্ৰকৃতিৰ স্বাভাৱিক সামঞ্জস্য সম্পূৰ্ণভাৱে বিঘ্নিত হ’ব।
প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ ফলাফল কেৱল প্ৰাকৃতিক ক্ষেত্ৰতেই সীমাবদ্ধ নহয়; ই মানুহৰ সামাজিক আৰু আৰ্থিক জীৱনতো গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়। উদাহৰণস্বৰূপে, বান বা খৰাংৰ দৰে বিপৰ্যয়ৰ ফলত বহু মানুহ ঘৰ-বাৰী হেৰুৱাই আৰু জীৱিকা হেৰুৱাই। কৃষি উৎপাদন কমি যায়, খাদ্যৰ সংকট সৃষ্টি হয় আৰু দৰিদ্ৰতা বৃদ্ধি পায়। এইবোৰ সমস্যাই সমাজৰ উন্নয়নৰ পথত বাধা সৃষ্টি কৰে।
এই ভয়ংকৰ পৰিস্থিতিৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ হ’লে মানুহে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি সচেতন হ’ব লাগিব। গছ কাটি পেলোৱাৰ পৰিবৰ্তে অধিক গছ ৰোপণ কৰিব লাগিব। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ কমাবলৈ বিজ্ঞানসম্মত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। নদী আৰু জলাশয়সমূহ পৰিষ্কাৰ ৰাখিবলৈ সকলোৰে দায়িত্ব আছে। তদুপৰি চৰকাৰ আৰু সমাজৰ সকলো স্তৰৰ মানুহে মিলি প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰচেষ্টা চলাব লাগিব। প্ৰকৃতি হৈছে আমাৰ জীৱনৰ মূল আধাৰ। যদি প্ৰকৃতি ধ্বংস হয়, তেন্তে মানুহৰ অস্তিত্বো সংকটত পৰিব। সেয়েহে আমি সকলোৱে মিলি প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ বাবে সচেতন হ’ব লাগিব আৰু ইয়াক সুৰক্ষিত ৰাখিবলৈ দায়িত্বশীল পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। তেতিয়াহে আমাৰ আগন্তুক প্ৰজন্মইও এখন সুন্দৰ আৰু স্বাস্থ্যকৰ পৃথিৱী লাভ কৰিব পাৰিব।
প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ সমস্যাই আজিৰ বিশ্বত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চিন্তাৰ বিষয় হৈ পৰিছে। ইয়াৰ ভয়ংকৰ ফলাফল মানুহে এতিয়া ধীৰে ধীৰে অনুভৱ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। বৰ্তমান সময়ত পৃথিৱীৰ বহু ঠাইত অস্বাভাৱিক উষ্ণতা বৃদ্ধি পাইছে। গ্ৰীষ্মকাল আগতকৈ বহুগুণে গৰম হৈ পৰিছে আৰু শীতকালতো আগৰ দৰে ঠাণ্ডা অনুভৱ নোহোৱা হৈছে। এই পৰিৱৰ্তনৰ মূল কাৰণ হৈছে মানুহৰ দ্বাৰা প্ৰকৃতিৰ ওপৰত কৰা অত্যাধিক হস্তক্ষেপ। বন-জংঘল নষ্ট কৰা, কাৰখানাৰ ধোঁৱা, যান-বাহনৰ পৰা ওলোৱা বিষাক্ত গেছ—এই সকলোবোৰ মিলিয়েই পৰিৱেশৰ স্বাভাৱিক সমতা ভংগ কৰিছে।
প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ ফলত নদ-নদী আৰু জলাশয়সমূহৰ ওপৰতো গভীৰ প্ৰভাৱ পৰিছে। বহু নদী শুকাই যাবলৈ ধৰিছে, আনহাতে কিছুমান নদীত আকৌ অতিমাত্ৰা পানী আহি ভয়ংকৰ বানৰ সৃষ্টি কৰে। এই বানৰ ফলত বহু মানুহৰ ঘৰ-বাৰী, কৃষিক্ষেত্ৰ আৰু সম্পত্তি নষ্ট হয়। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলত বসবাস কৰা মানুহসকল এই সমস্যাৰ দ্বাৰা অধিক ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। বহু সময়ত তেওঁলোকে নিজৰ জীৱিকা আৰু আশ্ৰয় দুয়োটা হেৰুৱাবলগীয়া হয়।
আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে মানুহৰ মানসিক জীৱনৰ ওপৰত প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ প্ৰভাৱ। আগতে মানুহে প্ৰকৃতিৰ মাজত শান্তি আৰু আনন্দ বিচাৰি পাইছিল। সেউজীয়া বন-জংঘল, নিৰ্মল নদী, পৰিষ্কাৰ আকাশ—এইবোৰে মানুহৰ মনক শান্তি দিছিল। কিন্তু এতিয়া পৰিৱেশ দূষিত হোৱাৰ ফলত সেই শান্তি ধীৰে ধীৰে নোহোৱা হৈ গৈছে। নগৰাঞ্চলত ধোঁৱা, শব্দ আৰু আৱর্জনাই মানুহৰ জীৱন ক্লান্ত আৰু অশান্ত কৰি তুলিছে।
প্ৰকৃতিৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিবলৈ শিক্ষাৰো বিশেষ ভূমিকা আছে। যদি সৰুৰে পৰা শিশুসকলক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে বুজোৱা যায়, তেন্তে তেওঁলোকে ভবিষ্যতে অধিক সচেতন নাগৰিক হিচাপে গঢ়ি উঠিব। বিদ্যালয় আৰু সমাজত পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে বিভিন্ন কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা উচিত। গছ ৰোপণ, পৰিৱেশ পৰিষ্কাৰ অভিযান আৰু সচেতনতা বৃদ্ধি কৰা কাৰ্যসূচীসমূহ এই ক্ষেত্ৰত অতি উপকাৰী হ’ব পাৰে।
ইয়াৰ লগতে আধুনিক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰো সঠিক ব্যৱহাৰ অতি প্ৰয়োজনীয়। উন্নয়নৰ নামত প্ৰকৃতি ধ্বংস কৰাৰ পৰিবৰ্তে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি উন্নয়নৰ পথ বাচি ল’ব লাগিব। পুনৰ্নবীকৰণযোগ্য শক্তি ব্যৱহাৰ কৰা, প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ কমোৱা আৰু পৰিৱেশবান্ধৱ জীৱন-ধাৰণ গ্ৰহণ কৰা—এইবোৰ পদক্ষেপে প্ৰকৃতি সংৰক্ষণত সহায় কৰিব পাৰে।
প্ৰকৃতি ধ্বংসৰ ফলাফল কেৱল বৰ্তমান প্ৰজন্মৰ বাবে নহয়, আগন্তুক প্ৰজন্মৰ বাবেও এক ডাঙৰ বিপদৰ সংকেত। সেয়েহে আমি সকলোয়ে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি দায়িত্বশীল হ’ব লাগিব। প্ৰকৃতিক ভাল পাব লাগিব, সুৰক্ষা দিব লাগিব আৰু ইয়াক অযথা নষ্ট কৰাৰ পৰা বিৰত থাকিব লাগিব। তেতিয়াহে পৃথিৱীখন সুন্দৰ, স্বাস্থ্যকৰ আৰু জীৱনযোগ্য হৈ থাকিব।
