মানৱ জীৱনৰ আৰম্ভণি হয় পিতৃ-মাতৃৰ কোলাৰ পৰা। শিশুৰ প্ৰথম হাঁহি, প্ৰথম কান্দোন, প্ৰথম খোজ—এই সকলোবোৰ মুহূৰ্তৰ সাক্ষী হৈ থাকে মাক-দেউতা। পৃথিৱীত বহু ধন-সম্পদ, সন্মান, সফলতা আছে, কিন্তু পিতৃ-মাতৃৰ মৰমৰ সৈতে তাৰ তুলনা কৰিব নোৱাৰি। এই মৰম নিঃস্বাৰ্থ, নিৰ্মল আৰু চিৰন্তন। সেয়েহে কোৱা হয়—পিতৃ-মাতৃৰ মৰম অমূল্য।
শিশু এটি জন্ম লোৱাৰ লগে লগে মাকৰ জীৱন সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি হৈ যায়। নিজৰ আৰাম পাহৰি সি সন্তানৰ যত্ন লয়। ৰাতি জাগি থকা, অসুখত চিন্তিত হোৱা, সৰু সৰু প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা—এইবোৰ কামত কোনো ক্লান্তি অনুভৱ নকৰে। মাকৰ হৃদয় সদায় সন্তানৰ মঙ্গল কামনাৰে ভৰি থাকে। আনহাতে, দেউতাই বাহিৰৰ জগতৰ লগত যুঁজ দিয়ে পৰিয়ালৰ বাবে। ৰ’দ-বতাহ, কষ্ট-সংকট উপেক্ষা কৰি সি পৰিশ্ৰম কৰে, যাতে সন্তান সুখে-শান্তিয়ে ডাঙৰ হ’ব পাৰে। তেওঁলোকৰ এই ত্যাগবোৰৰ কোনো মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি।
পিতৃ-মাতৃ কেৱল যত্ন লোৱা মানুহ নহয়; তেওঁলোকেই জীৱনৰ প্ৰথম শিক্ষক। শিশুৱে সততা, নম্ৰতা, দায়িত্ববোধ, সহানুভূতি—এইবোৰ গুণ পিতৃ-মাতৃৰ পৰা শিকে। তেওঁলোকৰ আচৰণ আৰু কথাবোৰেই সন্তানৰ চৰিত্ৰ গঢ়ি তোলে। কেতিয়াবা শাসনো কৰে, কিন্তু সেই শাসনৰ ভিতৰত লুকাই থাকে গভীৰ মৰম। তেওঁলোকে সন্তানৰ ভুল শুধৰাই দিয়ে, সঠিক পথ দেখুৱায় আৰু বিফলতা আহিলে পুনৰ উঠিবলৈ সাহস যোগায়।
জীৱনত বহু সময়ত আমি পিতৃ-মাতৃৰ মৰমৰ মূল্য বুজি নাপাওঁ। সৰুতে তেওঁলোকৰ কঠোৰ নিয়ম বা বকা যেন লাগে, কিন্তু ডাঙৰ হ’লে বুজি পাওঁ যে সেয়া আমাৰ ভালৰ বাবেই আছিল। যেতিয়া নিজে জীৱনৰ দায়িত্ব ল’বলৈ আৰম্ভ কৰোঁ, তেতিয়া উপলব্ধি হয়—তেওঁলোকে কিমান কষ্ট সহি আমাক এই ঠাইলৈ আনিছে।
আধুনিক ব্যস্ত জীৱনত বহু সময়ত সন্তানসকলে পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে সময় কটাবলৈ নাপায়। কিছুমান ক্ষেত্ৰত বৃদ্ধাৱস্থাত তেওঁলোক একাকীত্বৰ সন্মুখীন হয়। কিন্তু যিসকলে আমাৰ শৈশৱ সুন্দৰ কৰি তুলিছিল, তেওঁলোকক বৃদ্ধাৱস্থাত অবহেলা কৰাটো নৈতিকভাৱে ভুল। পিতৃ-মাতৃৰ যত্ন লোৱা, সন্মান দিয়া আৰু সময় দিয়া আমাৰ কৰ্তব্য।
পৃথিৱীৰ বহু ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিত পিতৃ-মাতৃক সৰ্বোচ্চ স্থান দিয়া হৈছে। তেওঁলোকৰ আশীৰ্বাদ জীৱনৰ বাবে অমূল্য সম্পদ বুলি গণ্য কৰা হয়। মাকৰ আশীৰ্বাদ আৰু দেউতাৰ পথনির্দেশ থাকিলে জীৱনৰ কঠিন পথো সহজ যেন লাগে।
পিতৃ-মাতৃৰ মৰম কোনোদিনে সলনি নহয়। সন্তান ভুল কৰিলেও তেওঁলোকৰ মৰম কমি নাযায়। তেওঁলোক সদায় সন্তানের সুখ-সমৃদ্ধি কামনা কৰে। সেয়েহে আমি সকলোৱে জীৱনত যিমানেই ব্যস্ত নহওঁ, পিতৃ-মাতৃক সন্মান আৰু মৰম দিয়াটো কেতিয়াও পাহৰিব নালাগে। কাৰণ তেওঁলোকৰ মৰমেই আমাৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ শক্তি আৰু আশীৰ্বাদ।সময়ৰ সোঁতত মানুহ ডাঙৰ হয়, নিজৰ জীৱন গঢ়ে, নিজৰ পৰিয়াল সাজে। কিন্তু এই যাত্ৰাৰ প্ৰতিটো পদক্ষেপত পিতৃ-মাতৃৰ অৱদান নিঃশব্দে জড়িত থাকে। বহু সময়ত আমি সফলতাৰ শিখৰত উঠি ভাবো—এইটো মোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল। কিন্তু সেই পৰিশ্ৰম কৰাৰ শক্তি, শিক্ষা লোৱাৰ সুযোগ, সাহস আৰু মূল্যবোধ ক’ৰ পৰা আহিল—সেইটো ভাৱিবলৈ কেতিয়াবা পাহৰি যাওঁ। পিতৃ-মাতৃয়ে আমাক মাটি দিছে, যাৰ ওপৰত থিয় হৈ আমি আকাশ চুবলৈ চেষ্টা কৰোঁ।
পিতৃ-মাতৃৰ মৰমৰ এটা বিশেষ দিশ হৈছে তেওঁলোকৰ ক্ষমাশীলতা। সন্তান ভুল কৰিলেও তেওঁলোকে সহজে ক্ষমা কৰে। সমাজে যেতিয়া আঙুলি তোলে, পিতৃ-মাতৃয়ে তেতিয়াও সন্তানৰ কাষত থিয় হৈ থাকে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস আৰু সমৰ্থনে সন্তানক নতুনকৈ জীৱন আৰম্ভ কৰিবলৈ সাহস দিয়ে। এই ধৰণৰ নিৰপেক্ষ সমৰ্থন পৃথিৱীৰ আন কোনো সম্পৰ্কত সহজে পোৱা নাযায়।
বৃদ্ধাৱস্থাত পিতৃ-মাতৃয়ে পুনৰ শিশুৰ দৰে হৈ পৰে। তেওঁলোকেও মৰম, যত্ন আৰু সান্নিধ্য বিচাৰে। যি হাতত ধৰি তেওঁলোকে আমাক খোজ কঢ়া শিকাইছিল, সেই হাতখনেই এদিন আমাক ধৰি তেওঁলোকক আগবঢ়াব লাগিব। এইটো কেৱল দায়িত্ব নহয়, ই কৃতজ্ঞতাৰ প্ৰকাশ। তেওঁলোকৰ সৈতে অলপ সময় কটোৱা, কথা পতা, মনোযোগে শুনা—এইবোৰেই তেওঁলোকৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ উপহাৰ।
আজিৰ ডিজিটেল যুগত দূৰত্ব যেন কমিছে, কিন্তু মনৰ দূৰত্ব বহু ক্ষেত্ৰত বাঢ়িছে। একেটা ঘৰত থাকিও বহু সময়ত পৰিয়ালৰ সদস্যসকল মোবাইল বা কামত ব্যস্ত থাকে। পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানৰ সৈতে আন্তৰিক কথা ক’ব বিচাৰিলেও সুযোগ নাপায়। সেয়েহে পৰিয়ালৰ মাজত সংযোগ বজাই ৰখাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এটা একেলগে ভাত খোৱা, একেলগে হাঁহি-বিনোদন কৰা—এই সৰু সৰু মুহূৰ্তবোৰেই সম্পৰ্ক দৃঢ় কৰে।
পিতৃ-মাতৃৰ মৰম কেতিয়াও চর্তযুক্ত নহয়। তেওঁলোকে সন্তানক ধনী হ’লেও ভালপায়, গৰীব হ’লেও ভালপায়; সফল হ’লেও মৰম কৰে, বিফল হ’লেও মৰম কৰে। এই নিঃস্বাৰ্থ মৰমেই মানুহক সঠিক অৰ্থত ধনী কৰে। কাৰণ যাৰ পিতৃ-মাতৃৰ আশীৰ্বাদ আছে, সি কেতিয়াও বেয়া নহয়।
সেয়েহে আমাৰ কৰ্তব্য হৈছে—পিতৃ-মাতৃক কেৱল কৰ্তব্যবোধে নহয়, হৃদয়ৰ আন্তৰিক মৰমেৰে সন্মান কৰা। জীৱনৰ ব্যস্ততা যিমানেই বাঢ়ক, তেওঁলোকৰ বাবে সময় উলিয়াব লাগিব। কিয়নো এটা দিন আহিব, যেতিয়া হয়তো তেওঁলোকৰ মাতটো শুনিবলৈ মন যাব, কিন্তু সেই সুযোগ নাথাকিব। সেই অনুতাপৰ আগতেই কৃতজ্ঞতা আৰু মৰম প্ৰকাশ কৰাটো বেছি জৰুৰী।
পিতৃ-মাতৃৰ মৰম সচা অমূল্য—ই জীৱনৰ মূল শক্তি, মূল আশীৰ্বাদ আৰু মূল প্ৰেৰণা। এই মৰমৰ মূল্য বুজি জীৱনত আগবাঢ়াটোই প্ৰতিটো সন্তানৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তব্য।